షోడశాస్య సహస్రాణి యోజనానామ్ అధః క్షితేః । స్థితాః పాదాః ప్రపూజ్యన్తే నానాసురమహోరగైః
భూమికి క్రింద పదహారు వేల నోర్లు ఉండగా, అక్కడ అతని పాదాలను అనేక గొప్ప రాక్షసులు, నాగులు పూజిస్తున్నారు.
అశీతిస్ తు సహస్రాణి దేహో ఽస్యార్కేన్దులోచనః । పూజ్యతే నాకసదనైస్ సురగన్ధర్వకిన్నరైః
ఎనభై వేల కన్నులు సూర్య చంద్రుల్లా మెరిసే అతని శరీరాన్ని, దేవతలు, గంధర్వులు, కిన్నరులు వంటి స్వర్గవాసులు ఘనంగా పూజిస్తున్నారు.
చతుర్దశవిధాన్య్ ఏనం గృహస్థమ్ ఇవ బన్ధవః । ఉపజీవన్తి భూతాని మిథోఽదృష్టపురాస్పదమ్
పద్నాలుగు రకాల జీవులు, బంధువులు గృహస్థుడిని పోషించునట్లు, పరస్పరం ఒకరినొకరు ఆధారపడుతూ, ఆ పురాతనమైన, కనబడని నివాసాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని జీవించుచున్నాయి.
అస్య త్వ్ ఈశానదిగ్భాగే పద్మరాగమయం బృహత్ । విద్యతే శృఙ్గమ్ అపరో దివాకర ఇవోదితః
ఆయన ఈశాన్య దిశలో, పద్మరాగమణులతో తయారైన గొప్ప శిఖరాన్ని కలిగి ఉన్నాడు. అది మరొక సూర్యుడు ఉదయించినట్లుగా ప్రకాశిస్తుంది.
తస్యాస్తి పృష్ఠే భూతౌఘవృతః కల్పతరుర్ మహాన్ । జగతశ్ శిఖరాదర్శే ప్రతిబిమ్బమ్ ఇవ స్థితః
ఆ శిఖరంపై, అనేక జీవులతో చుట్టుముట్టబడి, ఒక మహా కల్పవృక్షం నిలిచి ఉంది. అది లోకమంతా తనపై ప్రతిబింబించినట్టు కనిపిస్తుంది.
తస్యాస్తి దక్షిణస్కన్ధే శాఖా కనకపల్లవా । రత్నస్తబకనీరన్ధ్రా చన్ద్రబిమ్బాభసత్ఫలా
ఆ వృక్షం దక్షిణపు కొమ్మపై, బంగారు కొత్త మొగ్గలతో, రత్నాల గుచ్చులతో నిండిన, చంద్రబింబాన్ని పోలిన ఫలాలతో కూడిన ఒక శాఖ ఉంది.
తత్ర నీడం మయా పూర్వం కృతమ్ ఆసీత్ స్ఫురన్మణి । దేవ్యాం ధ్యాననిషణ్ణాయాం యస్మిన్ కిల రమే సుతాః
అక్కడ నేను ముందే విలువైన రత్నాలతో మెరిసే గూడు నిర్మించాను. ఆ గూడు వద్ద దేవత ధ్యానంలో మునిగిపోయి కూర్చుని ఉండగా, నా పిల్లలు ఎంతో ఆనందంగా కాలక్షేపం చేసేవారు.
రత్నపుష్పదలచ్ఛన్నం రసాయనఫలాన్వితమ్ । చిన్తామణిశలాకాభిర్ విహితాలిన్దసంస్థితి
ఆ గూడు రత్నపుష్పాలూ, రత్నదళాలతో కప్పబడి ఉండేది. అమృతఫలాలతో నిండినది. మనసులో ఏదైనా కోరుకున్న వెంటనే తీరే రత్నస్తంభాలతో అలంకరించబడిన మంటపాలు కూడా ఉండేవి.
బుద్ధిపూర్వసమాచారైస్ సమ్పూర్ణం కాకపుత్రకైః । శీతలాభ్యన్తరం హృద్యం పూరితం కుసుమోత్కరైః
ఆ గూడు, కాకిపిల్లలు జాగ్రత్తగా చేసిన పనుల వలన సంపూర్ణంగా తయారయ్యింది. లోపల చల్లగా, హృదయానికి హాయిగా ఉండేది. అందులో పుష్పాల గుత్తులు నిండిపోయి ఉండేవి.
తద్ గచ్ఛత సుతా నీడం దుర్గం నాకసదామ్ అపి । భోగం మోక్షం చ తత్రస్థా నిర్విఘ్నం సమవాప్స్యథ
పిల్లలారా, మీరు ఆ గూడు వద్దకు వెళ్ళండి. అది దేవతలకైనా చేరుకోలేని దుర్గంగా ఉంది. అక్కడ నివసిస్తే మీరు నిర్బంధంగా సుఖాన్ని, మోక్షాన్ని పొందుతారు.
ఇత్య్ ఉక్త్వాస్మాన్ పితా తత్ర చుచుమ్బాభ్యాలిలిఙ్గ చ । దదౌ దేవ్యై యద్ ఆనీతమ్ అస్మభ్యం చ తద్ ఆమిషమ్
ఇలా చెప్పి, అక్కడ మా తండ్రి మమ్మల్ని ముద్దాడి, ఆలింగనం చేసుకున్నారు. ఆయన తెచ్చినదాన్ని దేవికి ఇచ్చారు, మాకు ఆ భోజనం ఇచ్చారు.
తద్ భుక్త్వా చరణౌ దేవ్యాః పితుశ్ చైవాభివన్ద్య చ । విన్ధ్యకచ్ఛాద్ వయం తస్మాత్ స్థానాద్ ఆలమ్బుసాత్ ప్లుతాః
ఆ భోజనం తిన్న తర్వాత, మేము దేవి పాదాలు మరియు తండ్రి పాదాలకు నమస్కరించి, ఆ వింద్యపర్వతపు ఒడ్డున ఉన్న ఆ స్థలాన్ని, ఆలంబుస నుండి దూకుతూ విడిచిపెట్టాము.
క్రమేణాకాశమ్ ఉల్లఙ్ఘ్య నిర్గత్యామ్బుదకోటరైః । పవనస్కన్ధమ్ ఆరుహ్య వన్దితవ్యోమచారిణః
మెల్లగా ఆకాశాన్ని దాటి, పర్వత గుహల ద్వారా బయటకు వచ్చి, గాలిపట్టు మీద ఎక్కి, ఆకాశంలో సంచరించే దేవతలకు నమస్కరించాము.
పరిహృత్య దినాధీశం లోకాన్తరపురాద్ గతాః । స్వర్గమ్ ఉల్లఙ్ఘ్య యాతాస్ స్మో బ్రహ్మలోకం మునీశ్వర
సూర్యుని దాటి, మేము మరో లోకపు నగరానికి వెళ్లి, స్వర్గాన్ని దాటి, బ్రహ్మలోకాన్ని చేరుకున్నాము, మునీశ్వరా!
ప్రణామపూర్వం తత్రైతద్ యథావస్తు పితుర్ వచః । మాత్రే చ భగవత్యై చ బ్రాహ్మ్యై చాశు నివేద్య హ
ముందుగా, గౌరవంతో, నాన్న చెప్పిన మాటలను అవేలా తల్లికి, ఆ మహా దేవికి, బ్రాహ్మికి కూడా తెలియజేశాను.
తాభ్యాం సస్నేహమ్ ఆలిఙ్గ్య గచ్ఛథేత్య్ ఆజ్ఞయైధితాః । వయం కృతనమస్కారా బ్రహ్మలోకాద్ వినిర్గతాః
వాళ్ళిద్దరూ మమ్మల్ని ప్రేమగా ఆలింగనం చేసి, వెళ్ళమని అనుమతిచ్చారు. మేము నమస్కరించి బ్రహ్మలోకాన్ని విడిచిపెట్టాము.
ఉల్లఙ్ఘ్య లోకపాలానాం పురీస్ తపనభాసురాః । ఆకాశగామినో లోలాః పవనస్కన్ధచారిణః
లోకపాలకుల ప్రాంతాలను దాటి, మేము సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, ఆకాశంలో స్వేచ్ఛగా తిరుగుతూ, గాలిపట్ల సవారీ చేస్తూ ప్రయాణించాము.
ఇమం కల్పతరుం ప్రాప్య నిజం నీడం ప్రవిశ్య చ । నిరస్తబాధం తిష్ఠామో మునే మౌనమ్ అవస్థితాః
ఈ కల్పవృక్షాన్ని చేరుకొని, మన ఇంట్లోకి ప్రవేశించి, ఎలాంటి బాధలు లేకుండా, మౌనంగా, ప్రశాంతంగా ఉన్నాము, ఓ మునీ!
జాతా యథా వయమ్ ఇమే స్థితిమ్ ఆగతాశ్ చ సమ్ప్రాప్తబోధమ్ ఉపశాన్తధియో యథా చ । ఏతత్ తద్ ఉక్తమ్ అవిఖణ్డమ్ అలం మయా తే శేషేణ మాం సమనుశాధి మహానుభావ
మనము ఎలా పుట్టామో, అలాగే వీరందరూ తమ స్థితిని పొందారు. మనం ఎలా జ్ఞానం, మనశ్శాంతి పొందామో అలాగే. ఇవన్నీ నేను నీకు పూర్తిగా చెప్పాను, ఏమీ మిగలలేదు. ఇప్పుడు, మహానుభావా, మిగతా విషయాలు నన్ను బోధించు.
ఆసీత్ కిఞ్చిత్పురాకల్పే జగద్ యచ్ చిరవిస్మృతమ్ । సన్నివేశేనామునైవ తద్ యద్ అద్యాతిదూరగమ్
పూర్వకాలంలో ఒక లోకం ఉండేది. అది చాలా కాలంగా మరచిపోయినది. దాని ఏర్పాటూ ఇదేలా ఉండేది, కానీ ఇప్పుడు అది చాలా దూరంగా ఉంది.
తద్ ఏతద్ వృత్తమ్ అభ్యాసాద్ వర్తమానేన వర్ణితమ్ । మయా మునీన్ద్ర బోధాయ ప్రాగ్జగత్సామ్యదర్శినా
ఈ కథను, మునిపుంగవా, గత లోకాల్లో సమానతను చూచినవాడిగా, నేను పదే పదే జ్ఞాపకం చేసుకుంటూ, నీకు అర్థమయ్యేలా ఇప్పుడే వివరించాను.
అద్య మే ఫలితం పుణ్యైశ్ చిరకాలోపబృంహితైః । నిర్విఘ్నమ్ ఏవం పశ్యామి యద్ భవన్తం మునే తతః
ఈ రోజు, ఎన్నో కాలాలుగా కూడిన పుణ్యఫలంతో, నా కోరిక నెరవేరింది. అందువల్ల, మునీశ్వరా, ఎలాంటి అడ్డంకి లేకుండా నిన్ను దర్శించగలిగాను.
ఇదం నీడమ్ ఇమాశ్ శాఖా అయం చాహమ్ అయం ద్రుమః । అద్య పావనతాం ప్రాప్తాన్య్ ఏతాని తవ దర్శనాత్
ఇది గూడు, ఇవే కొమ్మలు, నేను కూడా ఇక్కడ ఉన్నాను, ఇది చెట్టు. నిన్ను దర్శించటం వల్ల ఇవన్నీ ఈ రోజు పవిత్రతను పొందాయి.
ఇదమ్ అర్ఘ్యమ్ ఇదం పాద్యం గృహీత్వా విభవార్పితమ్ । నూనం పావనతాం నీత్వా శేషేణాదిశ మాం మునే
ఇక్కడ నీకు అర్ఘ్యం, ఇది పాద్యం, ఇవన్నీ భక్తితో సమర్పించాను. ఇవి పవిత్రమైన తర్వాత, మునివరా, దయచేసి నాకు మిగతా విషయాలు చెప్పు.
ఇత్య్ ఉక్త్వార్ఘ్యం చ పాద్యం చ భూయో దత్తవతి స్వయమ్ । భుసుణ్డవిహగే తస్మిన్న్ ఇదం రామాహమ్ ఉక్తవాన్
ఇలా చెప్పి, నేను స్వయంగా మళ్ళీ అర్ఘ్యాన్ని, పాద్యాన్ని సమర్పించాను. అప్పుడు నేను రాముడిగా ఆ పక్షి భుసుండికి ఇలా అన్నాను.
భ్రాతరస్ తే విహఙ్గేశ తాదృక్సత్త్వా మహాధియః । ఇహ కస్మాన్ న దృశ్యన్తే త్వమ్ ఏవైకో హి దృశ్యసే
పక్షిరాజా, నీకు ఉన్న అన్నదమ్ములు అంతా గొప్ప జ్ఞానులు, మంచి స్వభావం ఉన్న వారు. ఇక్కడ వారు ఎందుకు కనిపించడంలేదు? నీవే ఒక్కడే ఎందుకు కనిపిస్తున్నావు?
తిష్ఠతామ్ ఇహ నః కాలో మహాన్ అతిగతో మునే । యుగానాం పఙ్క్తయః క్షీణా దివసానామ్ ఇవానఘ
మహర్షీ, ఇక్కడ మనకు ఎంతో కాలం గడిచిపోయింది. యుగాల వరుసలు కూడా, పాపం లేని వారికీ రోజులు పోయినట్లే, పూర్తిగా ముగిసిపోయాయి.
ఏతావతా చ కాలేన సర్వ ఏవ మమానుజాః । తనూస్ తృణమ్ ఇవ త్యక్త్వా శివే పరిణతాః పరే
ఈ అంతటి కాలంలో, నా అన్నదమ్ములు అందరూ తమ శరీరాలను గడ్డి చీపురుల్లా వదిలేసి, పరమ శుభమైన స్థితిని పొందారు.
దీర్ఘాయుషో మహాన్తో ఽపి సన్తో ఽపి బలినో ఽపి చ । సర్వ ఏవ నిగీర్యన్తే కాలేనాకలితాత్మనా
ఎంతకాలం జీవించే వారు అయినా, గొప్పవారు అయినా, మంచి వారు అయినా, బలవంతులు అయినా, వారందరినీ ఆ కాలమనే స్వరూపం తెలియని శక్తి మింగేస్తుంది.
స్కన్ధరూఢార్కశశిషు వహత్స్వ్ అవిరతం జవాత్ । వాతస్కన్ధాతివాతేషు కచ్చిత్ తాత న ఖిద్యసే
తండ్రీ, ఆకాశపు భుజాలపై సూర్యుడు, చంద్రుడు ఎప్పుడూ వేగంగా గాలుల చేత తిప్పబడుతుంటే, నీకు అలసట రాదు కదా?