శబ్దరూపరసస్పర్శగన్ధైర్ ఆభాసమ్ ఆగతమ్ । తేనైవ రహితం శాన్తం చిదాత్మానమ్ ఉపాస్మహే
శబ్దం, రూపం, రుచి, స్పర్శ, వాసనల ద్వారా కనిపించే, కానీ వాటిలో ఏదీ లేని, శాంతమైన ఆ చైతన్య స్వరూపాన్ని మనం ధ్యానిస్తాము.
మహామహిమ్నా సహితమ్ అహతం సర్వకర్తృభిః । కర్తృత్వేనాప్య్ అకర్తారం చిదాత్మానమ్ ఉపాస్మహే
అత్యున్నతమైన మహిమతో కూడిన, అన్ని కార్యాలను చేయగలవాడిగా కనిపించినా, నిజంగా ఏ పనికీ కారణం కాని ఆ చైతన్య స్వరూపాన్ని మనం ధ్యానిస్తాము.
అఖిలమ్ ఇదమ్ అహం మమైవ సర్వం త్వ్ అహమ్ అపి నాహమ్ అథేతరచ్ చ నాహమ్ । ఇతి విదితవతో జగత్ క్షతం మే స్థిరమ్ అథ వాస్తు గతజ్వరో భవామి
ఈ లోకం అంతా నేనే, అన్నీ నాదే అయినా, నేను ఇవి కాదు, మరేదీ కూడా కాదు అని తెలిసినవానికి, ఈ జగత్తు బాగుపడింది—ఇది ఉండినా, లేకపోయినా, నాకు ఇక చింత లేదు.
ఇతి నిశ్చయవన్తస్ తే మహాన్తో విగతైనసః । సత్యాసత్యపదే శాన్తే సమే సుఖమ్ అవస్థితాః
ఇలా నిశ్చయంతో, పాపములేని ఆ మహానుభావులు, నిజం అబద్ధం అనే భావాలకు అతీతంగా, శాంతంగా, సమంగా, సుఖంగా ఉంటారు.
ఇతి పూర్ణధియో ధీరాస్ సమనీరాగచేతసః । న నిన్దన్తి న నన్దన్తి జీవితం మరణం తథా
అందువల్ల, పరిపూర్ణమైన మనస్సు కలిగి, రాగద్వేషాలు లేని జ్ఞానులు జీవితం గానీ మరణం గానీ నిందించరు, ఆనందించరు కూడా.
ఇత్య్ అలఙ్ఘ్యచమత్కారా నారాయణభుజా ఇవ । రేజుర్ అస్ఖలితాకారా అపరా ఇవ మేరవః
ఇలా, అపూర్వమైన ఆశ్చర్యంతో, నారాయణుని భుజాలవలె లేదా మరేరు పర్వతాలవలె, వారు అచంచలమైన రూపంతో ప్రకాశించారు.
రేమిరే వనషణ్డేషు ద్వీపేషు నగరేషు చ । దేవోపవనమాలాసు స్వర్గేషు చ సురా ఇవ
వారు అడవి తోటల్లో, ద్వీపాల్లో, పట్టణాల్లో, దేవతల ఉద్యానవనాలలో, స్వర్గాల్లో దేవతలవలె ఆనందంగా విహరించారు.
భ్రేముః కుసుమపూర్ణాసు దోలాలీలాబిలాసు చ । విచిత్రవనలేఖాసు మేరుశృఙ్గశిలాసు చ
వారు పుష్పాలతో నిండిన ఊయలల్లో, గుహల్లో, విచిత్రమైన అడవి మార్గాల్లో, మరేరు శిఖరాలపై, శిలలపై సంచరించారు.
చక్రుర్ విజితశత్రూణి చామరచ్ఛత్రవన్తి చ । విచిత్రార్థాని రాజ్యాని చిత్రాచారమయాని చ
వారు శత్రువులను జయించి, విజయపతాకలు, చామరాలు అలంకరించిన రాజ్యాలను స్థాపించారు. ఆ రాజ్యాలు ఎన్నో ఆశ్చర్యకరమైన సంపదలతో, విచిత్రమైన ఆచారాలతో నిండిపోయి ఉండేవి.
అనుజగ్ముర్ ఇమాం సర్వాం నానారసవిచేష్టితామ్ । శ్రుతిస్మృత్యుదితారమ్భామ్ ఇతికర్తవ్యతామ్ ఇహ
వారు ఈ లోకంలోని అనేక రకాల పనులను అనుసరించారు. శాస్త్రాలు, స్మృతులు చెప్పిన విధంగా, ఇక్కడ చేయవలసిన ధర్మకార్యాలను నిర్వర్తించారు.
విలేసూ రమణీయేషు లలనాలాస్యహారిషు । విహారాహారరమ్యేషు భోగాభోగేషు భూషితాః
వారు అందమైన ప్రదేశాల్లో ఆనందించేవారు. సుందరాంగనల నృత్యాలతో మంత్రముగ్ధులై, వినోదాలు, భోజనాలు, అనేక రకాల భోగాలు, అలంకారాలతో అలంకరించబడి సుఖంగా గడిపారు.
విచేరుశ్ చారుచూతాసు మన్దారవలితాసు చ । అప్సరోగీతపూర్ణాసు నన్దనోద్యానభూమిషు
వారు మధురమైన మామిడి తోటల్లో, మందార వృక్షాలతో కూడిన ప్రదేశాల్లో, అప్సరసల పాటలతో మారుమోగే నందనవనాల్లో సంచరించారు.
ఊషుర్ ఆచారపూతేషు విశ్రాన్తాఖిలజన్తుషు । యజ్ఞక్రియాకరాలేషు గార్హస్థ్యేషు యథాక్రమమ్
వారు ధర్మబద్ధమైన ఆచారాలతో పవిత్రమైన ఇంట్లో నివసించేవారు. అక్కడ అన్ని జీవులు విశ్రాంతి పొందేవి, యజ్ఞకర్మలు సరైన క్రమంలో నిర్వహించబడేవి.
తేరుర్ హతగజేన్ద్రాసు భ్రాన్తభూరిశరాసు చ । భేరీభాఙ్కారభీమాసు సఙ్గ్రామార్ణవవీచిషు
వారు చనిపోయిన ఏనుగులతో, అనేక బాణాలతో నిండిన యుద్ధభూములను, భయంకరమైన బేరి మ్రోగులతో, యుద్ధపు అలల మధ్య దాటి వెళ్లారు.
తస్థుః పురుషచిన్తాసు హృతచిత్తోద్ధతాసు చ । సంరమ్భక్షోభరౌద్రాసు సర్వాసు ద్వన్ద్వనీతిషు
వారు మానవుల ఆందోళనల్లో, కలవరపడి అశాంతమైన మనసుల్లో, అన్ని రకాల ద్వంద్వ సంగర్షాల్లో ధైర్యంగా నిలిచారు.
మనస్ తేషాం తు నీరాగమ్ అనుపాధి గతభ్రమమ్ । అసక్తమ్ ఉత్తమం శాన్తం పరం సత్త్వపదం గతమ్
అయితే వారి మనస్సు ఎలాంటి ఆశక్తి లేకుండా, మాయా భ్రమలు లేకుండా, పరిమితులు లేకుండా, అత్యుత్తమంగా, ప్రశాంతంగా, పరమ సత్త్వ స్థితిలో స్థిరంగా ఉండేది.
న మమజ్జ క్వచిద్ అపి సఙ్కటేషు మహత్సు చ । ముహుర్ అప్య్ ఉపయాతేషు కులశైలస్ సరస్స్వ్ ఇవ
ఎన్ని పెద్ద కష్టాలు వచ్చినా, పర్వతం లేదా సరస్సు ఎప్పుడూ మునిగిపోని విధంగా, నేను కూడా ఎప్పుడూ కష్టాలలో మునిగిపోలేదు.
నోల్లలాస విలాసిన్యా శ్రియా పరమకాన్తయా । పరిపూర్ణేన్దులక్ష్మ్యేవ జలరాశీ రఘూద్వహ
రఘువంశంలో పుట్టిన రామా, పూర్ణచంద్రుని కాంతి సముద్రాన్ని అలంకరించినా, అది ఆనందించదు. అలాగే, ఆడుబడులైన ఐశ్వర్యంలో నేను ఆనందించలేదు.
న మమ్లౌ దుఃఖశోషేణ గ్రీష్మేణేవ వనస్థలమ్ । జహర్ష చ న భోగౌఘైర్ అవశ్యాయైర్ ఇవౌషధిః
వేసవిలో అడవి ఎండిపోయినట్టు నేను బాధతో క్షీణించలేదు. వానకాలంలో ఔషధులు తడిచినట్టు, అనుభవాల సంతోషంలో కూడా నేను ఉల్లాసపడలేదు.
తే హి కేవలమ్ అవ్యగ్రాః కుర్వన్తః కార్యపఞ్జరమ్ । ఇష్టానిష్టఫలం రామ నాభిలేషుర్ న తత్యజుః
రామా, వారు ఏ మాత్రం కలవరపడకుండా, తమ కర్తవ్యాలను మాత్రమే చేశారు. ఇష్టమైనా, అనిష్టమైనా ఫలితాన్ని కోరలేదు, వదల్లేదు కూడా.
నోదగుః కార్యసమ్పత్తావ్ ఆక్రాన్తా నాస్తమ్ ఆయయుః । జహృషుర్ న సుఖప్రాప్తౌ మమ్లుర్ నైవ చ సఙ్కటే
వారు పనుల్లో విజయం సాధించినప్పుడు గర్వించలేదు, కష్టాలు ఎదురైనప్పుడు కూడా మనసు దిగులుగా కాలేదు. సుఖం లభించినపుడు ఆనందించలేదు, కష్టాల్లో కూడా మురిసిపోలేదు.
ముముహుర్ న విమోహేషు మమజ్జుర్ న విపత్క్రమే । శుశుచుర్ న శుచా శోకే రురుదుర్ న భవాన్ ఇవ
వారు మాయలో మనసు పోగొట్టుకోలేదు, దురదృష్టంలో నశించలేదు. దుఃఖంలో బాధపడలేదు, సాధారణ మనుషుల్లా విలపించలేదు.
ప్రకృతాచారసమ్ప్రాప్తం కుర్వన్తః కర్మ కేవలమ్ । స్థితా విగతసంరమ్భమ్ అపరా ఇవ మేరవః
వారు సహజంగా జరిగే పనులు మాత్రమే చేస్తూ, ఎలాంటి కలవరం లేకుండా, మరేరు పర్వతాల్లా స్థిరంగా ఉన్నారు.
తాం త్వం దృష్టిమ్ అవష్టభ్య రాఘవాఘవిఘాతినీమ్ । అనహఙ్కృత్యలఙ్కారో విహరేహ యథాసుఖమ్
ఓ రామా! అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగించే ఆ దృష్టిని పట్టుకొని, అహంకారం లేకుండా అలంకరించుకొని, ఇక్కడ నీవు ఇష్టమైనట్లు జీవించు.
యథాభూతామ్ ఇమామ్ ఏవం పశ్యన్ సర్గపరమ్పరామ్ । మేరుస్థిరో ఽబ్ధిగమ్భీరస్ సమాస్స్వ విగతభ్రమః
ఈ సృష్టి పరంపరను నిజంగా ఎలా ఉందో అలా చూడుతూ, నీవు మెరుపర్వతంలా స్థిరంగా, సముద్రంలా లోతుగా, ప్రశాంతంగా, భ్రమలేని మనస్సుతో ఉండాలి.
చిన్మాత్రం సర్వమ్ ఏవేదమ్ ఇత్థమ్ ఆభాసతాం గతమ్ । నేహ సత్యమ్ అసత్యం వా క్వచిద్ అప్య్ అస్తి కిఞ్చన
ఈ ప్రపంచమంతా పరిపూర్ణమైన చైతన్యమే, ఇది ఇలా కనిపిస్తున్నది కేవలం భ్రమ మాత్రమే. ఇక్కడ ఏదీ నిజమైనదీ, అబద్ధమైనదీ కాదు.
మహత్తామ్ అలమ్ ఆలమ్బ్య త్యక్త్వేదమ్ అవహేలయా । అసక్తబుద్ధిస్ సర్వత్ర భవ భవ్య భవక్షయీ
నీవు గొప్పదనాన్ని ఆశ్రయించి, ఈ లోకాన్ని నిరాసక్తిగా వదిలిపెట్టి, ఎక్కడైనా మనస్సు అంటుకోకుండా ఉండాలి, భవబంధాన్ని ముగించబోయే వాడా!
కిం రోదిషి ఘనోద్వేగం మూఢవచ్ చానుశోచసి । భ్రమస్య్ ఉద్భ్రాన్తచిత్తం చ సోమ్యావర్తే తృణం యథా
నీవు ఎందుకు ఇంత బాధతో ఏడుస్తున్నావు? మూర్ఖుడిలా ఎందుకు విచారిస్తున్నావు? నీ మనస్సు భ్రమతో కలవరపడుతూ, మృదువైన ప్రవాహంలో తిప్పబడే గడ్డిపోలా ఉంది.
అహో ను భగవన్ నూనం సమ్యగ్రూపం విలక్షయే । త్వత్ప్రసాదాత్ ప్రబుద్ధో ఽస్మి సూర్యాసఙ్గాద్ ఇవామ్బుజమ్
అయ్యా, నిజంగా ఇప్పుడు నేను సరిగ్గా రూపాన్ని చూడగలిగాను. మీ అనుగ్రహంతో నేను సూర్యుడు తాకిన తామరపువ్వులా మేల్కొన్నాను.
భ్రాన్తిర్ అస్తఙ్గతా నూనం మిహికా శరదీవ మే । సంశాన్తాఖిలసన్దేహః కరిష్యే వచనం తవ
నిజంగా నా మాయా భ్రమ శరదృతువులో మబ్బులా తొలగిపోయింది. నా అన్ని సందేహాలు నిశ్చలమయ్యాయి. మీరు చెప్పిన మాటను నేను తప్పక పాటిస్తాను.