పూజ్యో రాజర్షిశబ్దేన తపసా ద్యోతితప్రజః । బ్రహ్మర్షిత్వమ్ అను ప్రాప్తః పూజ్యో ఽసి భగవన్ మమ
మీరు రాజర్షి అనే గౌరవనామంతో పూజించదగినవారు. మీ తపస్సు వల్ల ప్రజలు వెలుగొందుతున్నారు. ఇప్పుడు బ్రహ్మర్షి స్థితిని పొందిన మీరు, నా పూజకు అర్హులు, ఓ భగవంతుడా.
గఙ్గాజలాభిషేకేణ యథా ప్రీతిర్ భవేన్ మమ । తథా త్వద్దర్శనాత్ ప్రీతిర్ అన్తశ్ శీతయతీవ మామ్
గంగాజలంతో అభిషేకం చేసినప్పుడు నాకు కలిగే ఆనందం లాగానే, మీ దర్శనం వల్ల నా హృదయం లోపల నుండి చల్లదనం కలుగుతోంది.
విగతేచ్ఛాభయక్రోధో వీతరాగో నిరామయః । ఇదమ్ అత్యద్భుతం బ్రహ్మన్ యద్ భవాన్ మామ్ ఉపాగతః
ఇచ్చ, భయం, కోపం లేని, రాగం లేని, వ్యాధిలేని మీరు నన్ను దర్శించడానికి వచ్చారు అనేది నిజంగా ఆశ్చర్యకరం, ఓ బ్రహ్మన్.
శుభక్షేత్రగతం చాహమ్ ఆత్మానమ్ అపకల్మషమ్ । చన్ద్రబిమ్బ ఇవోన్మగ్నం వేద్మి వేద్యవిదాం వర
నేను ఇప్పుడు శుభమైన స్థలంలో, పాపరహితుడిగా, నీటిలో మునిగిన చంద్రబింబంలా వెలుగుతున్నానని, తెలిసినవారిలో ఉత్తముడైన మీరు, నేను గ్రహిస్తున్నాను.
సాక్షాద్ ఇవ బ్రహ్మణో మే తవాభ్యాగమనం మతమ్ । పూతో ఽస్మ్య్ అనుగృహీతో ఽస్మి తవాభ్యాగమనాన్ మునే
ఓ మునీశ్వరా, మీ రాకను నేను స్వయంగా పరబ్రహ్మ వచ్చిందని భావిస్తున్నాను. మీ రాకతో నేను పవిత్రుడనై, ధన్యుడనయ్యాను.
త్వదాగమనపుణ్యేన సాధో యద్ అనురఞ్జితమ్ । అద్య మే సఫలం జన్మ జీవితం తత్ సుజీవితమ్
ధర్మాత్ముడా, మీ రాక వల్ల నాకు ఎంతో ఆనందం కలిగింది. ఈ రోజు నా జన్మ ఫలించిందని, నా జీవితం నిజంగా సార్థకమైందని అనిపిస్తోంది.
త్వామ్ ఇహాభ్యాగతం దృష్ట్వా ప్రతిపూజ్య ప్రణమ్య చ । ఆత్మన్య్ ఏవ నమామ్య్ అన్తర్ దృష్టేన్దుర్ జలధిర్ యథా
మీరు ఇక్కడికి వచ్చి, మిమ్మల్ని చూసి, గౌరవంతో నమస్కరించి, మళ్లీ నా అంతరంలో కూడా నమస్కరిస్తున్నాను. అది ఎలా అంటే, సముద్రం లోనికి ప్రతిబింబించిన చంద్రునికి నమస్కరించడంలా.
యత్ కార్యం యేన చార్థేన ప్రాప్తో ఽసి మునిపుఙ్గవ । కృతమ్ ఇత్య్ ఏవ తద్ విద్ధి మాన్యో ఽసి హి భృశం మమ
మహామునీంద్రా, మీరు ఏ పని కోసం వచ్చినా, ఏ అవసరంతో వచ్చినా, అది పూర్తయ్యిందని భావించండి. ఎందుకంటే మీరు నాకు ఎంతో గౌరవప్రదులు.
స్వకార్యేణ విమర్శం త్వం కర్తుమ్ అర్హసి కౌశిక । భగవన్ నాస్త్య్ అదేయం హి త్వయి యత్ ప్రతిపద్యతే
కౌశికా, నీవు నీ కర్తవ్యాన్ని బాగా ఆలోచించాలి. ఎందుకంటే, భగవంతుడా, నువ్వు ఏ పని మొదలుపెట్టినా అది నీకు సాధ్యం కానిది ఏదీ లేదు.
కార్యస్య చ విచారం త్వం కర్తుమ్ అర్హసి ధర్మతః । కర్తా చాహమ్ అశేషం తే దైవతం పరమం భవాన్
ఏ పని చేయాలన్నా, అది ధర్మబద్ధంగా ఆలోచించాలి. నేను పూర్తిగా నీ సేవకుడిని, నువ్వే నాకు పరమ దైవం.
ఇదమ్ అతిమధురం నిశమ్య వాక్యం శ్రుతిసుఖమ్ అర్థవిదా వినీతమ్ ఉక్తమ్ । ప్రథితగుణవశాద్ గుణైర్ విశిష్టం మునివృషభః పరమం జగామ హర్షమ్
ఈ మధురమైన, వినడానికి మధురంగా, అర్థాన్ని బోధించే వినయంతో కూడిన మాటలు విని, ప్రసిద్ధిగాంచిన గుణాల వల్ల మరింత విశిష్టంగా ఉన్న ఆ మహర్షి, అత్యంత ఆనందంతో నిండిపోయాడు.
తచ్ ఛ్రుత్వా రాజసింహస్య వాక్యమ్ అద్భుతవిస్తరమ్ । హృష్టరోమా మహాతేజా విశ్వామిత్రో ఽభ్యభాషత
ఆ రాజసింహుని అద్భుతంగా విస్తరించిన మాటలు విని, గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్న విశ్వామిత్రుడు, ఆనందంతో రోమాలు నిక్కబొడుచుకుంటూ మాట్లాడాడు.
సదృశం రాజశార్దూల తవైవైతన్ మహీతలే । మహావంశప్రసూతస్య వసిష్ఠవశవర్తినః
ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, నీలాంటి గొప్ప వంశంలో పుట్టి, వశిష్ఠుని మాటలు పాటించే నీకు మాత్రమే భూమిపై ఇది తగినది.
యత్ తు మే హృద్గతం వాక్యం తస్య కార్యవినిర్ణయమ్ । కురు త్వం రాజశార్దూల ధర్మం సమనుపాలయ
నా హృదయంలో ఉన్న విషయాన్ని నీవే నిర్ణయించాలి, ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా. నీ ధర్మాన్ని నీవు కాపాడాలి.
అహం నియమమ్ ఆతిష్ఠే సిద్ధ్యర్థం పురుషర్షభ । తస్య విఘ్నకరా ఘోరా రాక్షసా మమ సంస్థితాః
ఓ మానవులలో శ్రేష్ఠుడా, నేను ఒక వ్రతాన్ని ప్రారంభించాను, అది ఫలించాలనే ఉద్దేశంతో. కానీ దానికి అడ్డుగా భయంకరమైన రాక్షసులు ఎదురుగా నిలిచారు.
యదా యదా తు యజ్ఞేన యజే ఽహం విబుధవ్రజమ్ । తదా తదా మే యజ్ఞం తం వినిఘ్నన్తి నిశాచరాః
ప్రతి సారి నేను దేవతల కోసం యజ్ఞం చేసినప్పుడు, అదే సమయంలో ఆ రాత్రివేళ సంచరించే రాక్షసులు నా యజ్ఞాన్ని ధ్వంసం చేస్తారు.
బహుశో విహితే తస్మిన్ మమ రాక్షసనాయకాః । అకిరంస్ తే మహీం యాగే మాంసేన రుధిరేణ చ
అక్కడ ఎన్నోసార్లు నా రాక్షస నాయకులు భూమిపై మాంసంతో, రక్తంతో యాగాలు చేశారు.
అవధూతే తథాభూతే తస్మిన్ యాగకదమ్బకే । కృతశ్రమో నిరుత్సాహస్ తస్మాద్ దేశాద్ అపాగమమ్
ఆ యాగసభ అంత అపవిత్రంగా మారినప్పుడు, నేను అలసిపోయి, మనసు విసుగ్గా, ఆ ప్రాంతాన్ని వదిలిపెట్టాను.
న చ మే క్రోధమ్ ఉత్స్రష్టుం బుద్ధిర్ భవతి పార్థివ । తథాభూతం హి తత్ కర్మ న శాపస్ తస్య విద్యతే
ఓ రాజా, నాకు కోపం రావాలనే భావన లేదు. అలాంటి పని చేసినవారిని శపించడమూ సమంజసం కాదు.
ఈదృశీ చ క్షమా రాజన్ మమ తస్మిన్ మహాక్రతౌ । త్వత్ప్రసాదాద్ అవిఘ్నేన ప్రాపయేయం మహాఫలమ్
ఓ రాజా, ఆ మహాయాగం విషయంలో నాకు ఇంత సహనం ఉంది. నీ కృపతో ఎలాంటి అడ్డంకులు లేకుండా నేను ఆ మహాఫలాన్ని పొందగలనని ఆశిస్తున్నాను.
త్రాతుమ్ అర్హసి మామ్ ఆర్తం శరణార్థినమ్ ఆగతమ్ । అర్థినాం యన్ నిరాశత్వం సతామ్ అభిభవో హి సః
నాకు బాధలు కలిగి, ఆశ్రయం కోసం వచ్చిన నన్ను రక్షించాలి. సహాయం కోరినవారిని నిరాశపర్చడం మంచివారికి అపకీర్తి.
తవాస్తి తనయశ్ శ్రీమాన్ దృప్తశార్దూలవిక్రమః । మహేన్ద్రసదృశో వీరో రామో రక్షోవిదారణః
నీకు ఒక కుమారుడు ఉన్నాడు. అతడు మహా వైభవశాలి, గర్వంతో ఉన్న సింహంలా ధైర్యవంతుడు, ఇంద్రునితో సమానమైన వీరుడు, రాక్షసులను సంహరించగల రాముడు.
తం పుత్రం రాజశార్దూల రామం సత్యపరాక్రమమ్ । కాకపక్షధరం శూరం జ్యేష్ఠం మే దాతుమ్ అర్హసి
రాజులలో సింహుడవైన ఓ రాజా! నీ కుమారుడు రాముడు నిజాయితీ, పరాక్రమంలో నిలకడగా ఉంటాడు, నల్లని జుట్టుతో, ధైర్యవంతుడు, పెద్దవాడు. అలాంటి రాముణ్ని నాకు ఇవ్వాలి.
శక్తో హ్య్ ఏష మయా గుప్తో దివ్యేన స్వేన తేజసా । రాక్షసా యే ఽపకర్తారస్ తేషాం మూర్ధవినిగ్రహే
అతడు నా రక్షణలో, తనదైన దివ్య తేజస్సుతో, చెడు చేసే రాక్షసులను పూర్తిగా సంహరించగలడు.
శ్రేయశ్ చాస్మై కరిష్యామి బహురూపమ్ అనన్తకమ్ । త్రయాణామ్ అపి లోకానాం యేన పూజ్యో భవిష్యతి
నేను అతనికి ఎన్నో రూపాల్లో, అంతం లేని మంగళాన్ని ప్రసాదిస్తాను. ఆ వలన అతడు మూడు లోకాలలోను గౌరవించబడతాడు.
న చ తేన సమాసాద్య స్థాతుం శక్తా నిశాచరాః । క్రుద్ధం కేసరిణం దృష్ట్వా రణే వన ఇవైణకాః
అతడిని ఎదుర్కొన్నప్పుడు, రాత్రిపూట సంచరించే వారు అతనికి ఎదురు నిలబడలేరు. అడవిలో కోపంతో ఉన్న సింహాన్ని చూసినప్పుడు జింకలు ఎలా పారిపోతాయో, అలాగే వారు భయపడతారు.
తేషాం నాన్యశ్ చ కాకుత్స్థాద్ యోద్ధుమ్ ఉత్సహతే పుమాన్ । ఋతే కేసరిణః క్రుద్ధాన్ మత్తానాం కరిణామ్ ఇవ
కాకుత్స్థుని తప్ప మరెవరూ వారితో యుద్ధం చేయగలరు కాదు. కోపంతో ఉన్న మత్తయిన ఏనుగులను ఎదుర్కొనగలది సింహమే అయినట్లు, వారిని ఎదుర్కొనగలవాడు కూడా అతడే.
వీర్యోత్సిక్తా హి తే పాపాః కాలకూటోపమా రణే । ఖరదూషణయోర్ భృత్యాః కృతాన్తాః కుపితా ఇవ
వారు దుష్టులు, తమ బలంతో గర్వంగా ఉన్నారు. యుద్ధంలో వారు కాలకూట విషంలా భయంకరంగా ఉంటారు. ఖరుడు, దూషణుడి సేవకులు, మరణంలా కోపంతో ఉప్పొంగిపోతారు.
రామస్య రాజశార్దూల సహిష్యన్తే న సాయకాన్ । అనారతాగతా ధారా జలదస్యేవ పాంసవః
ఓ రాజులలో సింహా, రాముని బాణాలు వారిచే సహించబడవు. మేఘం నుండి ఎప్పటికప్పుడు కురిసే వానను మట్టికణాలు తట్టుకోలేకపోవడంలా, రాముని బాణాలకు వారు తట్టుకోలేరు.
న చ పుత్రగతం స్నేహం కర్తుమ్ అర్హసి పార్థివ । న తద్ అస్తి జగత్య్ అస్మిన్ యన్ న దేయం మహాత్మనః
ఓ రాజా, నీ కుమారునిపై ఉన్న మమకారాన్ని నీవు పట్టించుకోవద్దు. ఈ లోకంలో గొప్ప మనసున్నవారికి ఇవ్వలేని దేనీ లేదు.