చిచ్ఛిలోదరమ్ ఏవాసి నాసి నానస్య్ అథోమ్ అసి । యో ఽసి సో ఽసి న సో ఽసీవ సద్ అస్య్ అసద్ అసి స్వభాః
నీవు చైతన్య విస్తారమే, ఇది కాదు, అది కాదు, అయినా రెండూ నీవే. నీవు ఏవాడవో అదే, అదే కాకపోవచ్చు కూడా. నీ స్వభావం వల్లే నీవు సత్తా, అసత్తా రెండింటినీ కలిగి ఉన్నవాడవు.
యః పదార్థవిశేషో ఽన్తర్ న త్వం నాన్యో న సో ఽస్తి తే । తద్ అస్య్ అతద్ అసి స్వచ్ఛచిద్ఘనాత్మన్ నమో ఽస్తు తే
నీ లోపల కనిపించే ఏ వస్తువు ప్రత్యేకత కూడా నువ్వు కాదు, మరొకరే కాదు, అది నిజంగా నీకూ లేదు. నీవే అది, అది కానివాడవు కూడా. స్వచ్ఛమైన, ఘనమైన చైతన్య స్వరూపుడవు నీవు—నీకు నమస్సులు.
ఆద్యన్తవర్జితవిశాలశిలాన్తరాలసమ్పీనచిద్ఘనవపుర్ గగనామలస్ త్వమ్ । స్వస్థో భవాజరఢపల్లవకోశలేఖాలీలాస్థితాఖిలజగజ్జలధే జయస్ తే
ఆది అంతము లేని, అపారమైన శుద్ధమైన ఆకాశంలా, నీవు పరిపూర్ణమైన చైతన్య స్వరూపుడవు. నీవు అనంతమైన శిల్పపు లోపల అంతటా వ్యాపించి ఉన్నావు. నీవు నీలోనే స్థిరంగా ఉండి, మొగ్గలు పుట్టడం, వృద్ధాప్యం రావడం, క్షీణించడం వంటి లీలలు జరిగే సమస్త లోకాల సముద్రమవు. నీకు విజయము కలుగును.
భావి భూరితరఙ్గాణాం పయో వృన్దమ్ ఇవాన్తరే । యా చిద్ వహత్య్ అనన్తాని జగన్త్య్ అనఘ సా భవాన్
పాపరహితుడా, అనేక తరంగాలతో కూడిన సముద్రంలా, అనంతమైన లోకాలను నీలోనే మోసుకుపోతున్న ఆ చైతన్యమే నీవు.
భవ భావనయా ముక్తో భావాభావవివర్జితః । చిదాత్మన్ సంస్థితాః క్వేవ వద తే వాసనాదయః
భావన ద్వారా విముక్తుడవై, ఉండడమూ లేనిదీ, ఉండకపోవడమూ లేనిదీ అయిన స్థితిలో స్థిరమై ఉండుము. నీవు చైతన్య స్వరూపుడై ఉండగా, నీకు వాసనలూ ఇతర ఆశయాలూ ఎక్కడ ఉండగలవు?
జీవో ఽయం వాసనాదీదమ్ ఇతి చిత్ కచతి స్వతః । ఇతరోక్త్యర్థయోర్ అత్ర కః ప్రసఙ్గో ఽథ వర్ణ్యతామ్
ఈ జీవుడు 'ఇది నాదీ' అనే వాసనల వల్ల, చైతన్యంతో కలవరపడుతున్నాడు. ఇతరులు చేసే వివేచనలకు ఇక్కడ ఏమి ప్రాముఖ్యత ఉంది? అది వివరించబడనివ్వు.
మహాతరలగమ్భీరభాసురాత్మంశ్ చిదర్ణవ । రామాభిధో ఽసి స్తిమితస్ సమస్ సోమ్యో ఽసి సోమవత్
రామా, నీవు ఆత్మ యొక్క విస్తృతమైనది, సూక్ష్మమైనది, లోతైనది, ప్రకాశవంతమైన కిరణంలా ఉన్నావు. నీవు చైతన్య సముద్రంలా ఉన్నావు. నీవు ప్రశాంతుడవు, సమతా భావంతో ఉన్నావు, మృదువైనవాడవు, చంద్రుడిలా శాంతుడవు.
యథా న భిన్నమ్ అనలాద్ ఔష్ణ్యం సౌగన్ధ్యమ్ అమ్బుజాత్ । కార్ష్ణ్యం కజ్జలతశ్ శౌక్ల్యం హిమాన్ మాధుర్యమ్ ఇక్షుతః
ఎలా అగ్నికి వేడి వేరుగా ఉండదు, కమలానికి సువాసన వేరుగా ఉండదు, కాజలానికి నలుపు వేరుగా ఉండదు, మంచుకు తెలుపు వేరుగా ఉండదు, చెరకు తీపి వేరుగా ఉండదు,
ఆలోకశ్ చ ప్రకాశాఙ్గాద్ అనుభూతిస్ తథా చితేః । జలాద్ వీచిశ్ చిదాత్మన్ భోశ్ చిత్స్వభావాత్ తథా జగత్
అలాగే, వెలుగు తన ప్రకాశ మూలం నుండి వేరుగా ఉండదు, అనుభూతి చైతన్యంతో వేరుగా ఉండదు. నీటిలో అల ఎలా ఉద్భవించునో, ఓ చైతన్య స్వరూపుడా, అలాగే ఈ లోకం కూడా చైతన్య స్వభావం నుండే పుట్టింది.
చితో న భిన్నో ఽనుభవో భిన్నో నానుభవాద్ అహమ్ । న మత్తో భిద్యతే జీవో న జీవాద్ భిద్యతే మనః
అనుభూతి చైతన్యంతో వేరుగా ఉండదు, అనుభవం నుండి 'నేను' అనే భావన వేరుగా ఉండదు. నా నుండి జీవుడు వేరుగా ఉండడు, జీవుని నుండి మనస్సు వేరుగా ఉండదు.
మనసో నేన్ద్రియం భిన్నం పృథగ్ దేహశ్ చ నేన్ద్రియాత్ । న శరీరాజ్ జగద్ భిన్నం జగతో నాన్యద్ అస్తి హి
మనస్సు నుండి ఇంద్రియాలు వేరుగా లేవు, అలాగే ఇంద్రియాల నుండి శరీరం వేరుగా లేదు. శరీరం నుండి ఈ లోకం వేరుగా లేదు, నిజంగా ఈ లోకానికి బయట ఇంకొకటి లేదు.
ఏవం ప్రవర్తితమ్ ఇవ మహాచక్రమ్ ఇదం చిరమ్ । న చ ప్రవర్తితం కిఞ్చిన్ న చ శీఘ్రం చ నో చిరమ్
ఇలా ఈ మహా చక్రం చాలాకాలంగా నడుస్తున్నట్టు కనిపిస్తుంది. కానీ వాస్తవానికి ఏదీ నడపబడలేదు, అది వేగంగా కూడా కాదు, మెల్లగా కూడా కాదు.
నానేవేదమ్ అనానైవ సర్వమ్ ఏకమ్ అఖణ్డితమ్ । విద్యతే వ్యోమని వ్యోమ నకస్మింశ్చిన్ నకిఞ్చన
ఇది అనేకంగా లేదు, అనేకం కానిది కూడా కాదు. అన్నీ ఒక్కటే, విడిపోని సంపూర్ణం. ఆకాశంలో ఆకాశమే ఉంది; శూన్యంలో మరొకటి లేదు.
శూన్యే శూన్యం సముచ్ఛూనం బ్రహ్మ బ్రహ్మణి బృంహితమ్ । సత్యం విజృమ్భతే సత్యే పూర్ణే పూర్ణమ్ అవస్థితమ్
శూన్యంలో శూన్యం పూర్తిగా లయమైపోయింది. బ్రహ్మంలో బ్రహ్మమే విస్తరించింది. సత్యంలో సత్యమే వెలుగుతుంది; సంపూర్ణంలో సంపూర్ణమే నిలిచివుంది.
రూపాలోకమనస్కారాన్ కుర్వన్న్ అపి న కిఞ్చన । జ్ఞః కరోత్య్ అనుపాదేయాన్ ఉపాదేయే హి కర్తృతా
రూపాలను చూచినా, వాటిని గమనించినా, మనసులో ఆలోచించినా, జ్ఞాని ఏదీ తనకు పొందదగినదిగా భావించడు. ఎందుకంటే, పొందదగిన వాటిలోనే చేయూత అనేది ఉంటుంది.
యద్ ఉపాదేయబుద్ధ్యాత్తం తద్ దుఃఖాయ సుఖాయ వా । భావాభావైర్ అనాదేయమ్ అకర్తృ సుఖదుఃఖయోః
ఏదైనా వస్తువును పొందాలనే భావంతో తీసుకుంటే, అది సుఖానికైనా లేదా దుఃఖానికైనా కారణమవుతుంది. కాని, పొందదగినదిగా భావించని వస్తువు ఉన్నా లేకపోయినా, అది సుఖ దుఃఖాలకు కారణం కాదు.
యథా నానాప్య్ అనానైవ ఖం ఖే వారీవ వార్గణః । సార్థకో ఽప్య్ అతిశూన్యాత్మా తథాత్మజగతోః క్రమః
ఎలా ఆకాశం ఎన్నో గాలులతో కలిసినా కలుషితం కాకుండా ఉంటుంది, నీరు అలలతో కలిసినా మారదు, అలాగే ఆత్మ కూడా ఎంత ప్రయోజనకరంగా కనిపించినా, లోలోన పూర్తిగా శూన్య స్వభావంతో ఉంటుంది. ఇదే ఆత్మ మరియు జగత్తు యొక్క స్వరూపం.
అన్తర్ వ్యోమామలో బాహ్యే సమ్యగాచారచఞ్చురః । హర్షామర్షవికారేషు కాష్ఠలోష్టసమస్థితిః
లోపల ఆకాశంలా నిర్మలంగా ఉండి, బయట సరిగ్గా నడుచుకుంటూ, సంతోషం లేదా కోపం వచ్చినప్పుడు కలప లేదా మట్టిలా స్థిరంగా ఉండాలి.
య ఏవాతితరాం శత్రుర్ మత్సరీ మారణోద్యతః । తమ్ ఏవాకృత్రిమం మిత్రం యః పశ్యతి స పశ్యతి
ఎవరైనా మనకు తీవ్రంగా శత్రువులై, అసూయతో, హానిచేయాలని ఉద్దేశంతో ఉన్నా, వారిని కూడా నిజమైన మిత్రులుగా చూడగలిగినవాడే నిజంగా చూడగలవాడు.
సమూలకాషం కషతి నదీవేగ ఇవ ద్రుమమ్ । యస్ సౌహృదం మత్సరం చ స హర్షామర్షదోషహా
నది ప్రవాహం చెట్టును వేరే తోలిపోతున్నట్లుగా, ఎవడు స్నేహాన్నీ, అసూయనూ పూర్తిగా తొలగించగలడో, అతడు ఆనందం, కోపం వంటి దోషాలను కూడా పోగొట్టగలడు.
రాగద్వేషవికారాణాం స్వరూపం చేన్ న భావ్యతే । తే తు సన్తో ఽప్య్ అసద్రూపాస్ సేవితా అప్య్ అసేవితాః
ఆసక్తి, ద్వేషం వంటి భావాల అసలైన స్వరూపాన్ని మనం పరిశీలించకపోతే, అవి ఉన్నా కూడా వాస్తవంగా లేవన్నట్టే. వాటిని అనుసరించినా, అనుసరించకపోయినా, అవి అసత్యంగానే ఉంటాయి.
యస్య నాహఙ్కృతో భావో యస్య బుద్ధిర్ న లిప్యతే । హత్వాపి స ఇమాంల్ లోకాన్ న హన్తి న నిబధ్యతే
ఎవరికి 'నేను' అనే భావన లేక, whose buddhi is not tainted, అతడు ఈ లోకాలను నాశనం చేసినా, ఎవ్వరినీ హతమార్చడు, బంధించబడడు కూడా.
యన్ నాస్తి తస్య సద్భావప్రతిపత్తిర్ ఉదాహృతా । మాయైవ సా పరిజ్ఞానాద్ ఏవ నశ్యత్య్ అసంశయమ్
ఏది నిజంగా లేనిది, దానిని నిజమై కనిపించేదిగా అంటారు. అది మాయ మాత్రమే. సరిగ్గా తెలుసుకున్నప్పుడు అది నిస్సందేహంగా అంతరించిపోతుంది.
నిస్స్నేహదీపవచ్ ఛాన్తో యస్యాన్తర్ వాసనారసః । తేన చిత్రం కృతం నైవ జితం జ్ఞేనాపి కారిణా
నూనె లేని దీపం ఎలా ఆవిపోతుందో, అంతరంగంలో వాసనల రుచి శాంతమైతే, అలాంటి వ్యక్తి ఏదైనా సృష్టించినా, జ్ఞానంతో చేసినా అది నిజంగా ఫలించదు.
యస్యానుపాదేయమ్ ఇదం సమస్తం పదార్థజాతం సదసద్దశాసు । న దుఃఖదాహాయ సుఖాయ నైవ స ముక్త ఏవేహ సజీవ ఏవ
ఈ లోకంలోని అన్ని వస్తువులు, ఉన్నవి కానివి రెండింటిలోనూ, తనకు స్వీకరించదగినవిగా అనిపించని వాడికి, బాధలోను ఆనందంలోను ఆకర్షణ లేకపోతే, అలాంటి వాడు ఇక్కడే జీవించగానే ముక్తుడవుతాడు.
మనో బుద్ధిర్ అహఙ్కార ఇన్ద్రియాది తథానఘ । అచేత్యచిన్మయం సర్వం క్వ తే జీవాదయస్ స్థితాః
పాపరహితుడా, మనస్సు, బుద్ధి, అహంకారం, ఇంద్రియాలు మొదలైనవి — ఇవన్నీ చైతన్యమయమైనా, జడమైనా — వీటిలో జీవుడు వంటి వారు ఎక్కడ ఉన్నారు?
ఏకేనైవాత్మనా దత్తా నానాతా యా మహాత్మనా । విద్ధి తాం త్వమ్ అనానాతాం హేమ్నః కటకతామ్ ఇవ
ఒకే ఆత్మయే ఇచ్చినదీ, అనేకత్వం కేవలం కనిపించే రూపమే. నువ్వు దాన్ని అనేకంగా కాకుండా, బంగారు ఆభరణాలన్నీ బంగారమే అన్నట్టు, ఏకమేనిదిగా తెలుసుకో.
యావద్ అజ్ఞానసమ్మోహస్ తావత్ సంసారచిత్తకమ్ । అజ్ఞానసఙ్క్షయే జాతే క్వ చేత్యం చిత్తకం చ వా
అజ్ఞానం వల్ల మాయలో ఉండేంతవరకు, లోకసంబంధమైన మనస్సు ఉంటుంది. అజ్ఞానం పోయిన తర్వాత, మనస్సు లేదా దాని గ్రహించదగిన వస్తువు ఎక్కడ ఉంటాయి?
అధ్యాత్మవిద్యాభ్యసనాజ్ జాడ్యమ్ ఏతి క్షయం తథా । హుతాశసేవనాద్ అన్తర్జాడ్యం జలకృతం యథా
ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం అభ్యాసం వల్ల మూర్ఖత్వం కూడా పోతుంది. అది ఎలా అంటే, అగ్ని వేడి వల్ల లోపల ఉండే తడిపోతినట్టు.
భోగతృష్ణావిషావేశో యదైవోపశమం గతః । తదైవ నష్టమ్ అజ్ఞానమ్ ఆన్ధ్యం ధ్వాన్తక్షయాద్ ఇవ
భోగాల పట్ల ఆశ అనే విషం శాంతించినప్పుడు, అజ్ఞానం కూడా వెంటనే పోతుంది. అది ఎలా అంటే, చీకటి పోయినప్పుడు అంధత్వం పోయినట్టు.