సంవిల్ లయం యాతి తత్ర నిర్వికారం చ తిష్ఠతి । భూయో నావర్తతే దుఃఖే తత్ర లబ్ధవతీ పదమ్
అక్కడ చైతన్యం లయమై, మార్పులేని స్థితిలో నిలుస్తుంది. అది మళ్లీ బాధలోకి తిరిగి రాదు, ఎందుకంటే అది ఆ స్థితిని పొందింది.
తద్ ధేతుస్ సర్వహేతూనాం తస్య హేతుర్ న విద్యతే । స సారస్ సర్వసారాణాం తస్మాత్ సారో న విద్యతే
అది అన్ని కారణాలకు మూలం, కానీ దానికి కారణం లేదు. అది అన్ని సారాల సారం, అందువల్ల దానికి మించి ఇంకో సారం లేదు.
తస్మింశ్ చిద్దర్పణే స్ఫారే సమగ్రా వస్తుదృష్టయః । ఇమాస్ తాః ప్రతిబిమ్బన్తి సరసీవ తటద్రుమాః
ఆ విస్తారమైన చైతన్యమనే అద్దంలో అన్ని వస్తువుల దృశ్యాలు ప్రతిబింబిస్తాయి, ఎలాగో సరస్సు ఒడ్డున ఉన్న చెట్లు నీటిలో ప్రతిబింబించునట్లు.
సర్వే భావా ఇమే తత్ర స్వదన్తే స్వాదధారిణి । షడ్రసా ఇవ జిహ్వాయాం ప్రకటత్వం ప్రయాన్తి చ
ఈ భావాలన్నీ అక్కడ, రుచుల మూలమైన ఆ స్థలంలో ఆనందిస్తాయి; అవి నాలుకపై ఆరు రుచులు ఎలా ప్రత్యక్షమవుతాయో అలాగే స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.
తత్ ఖాద్ అచ్ఛతరస్యాపి చిదాకాశస్య వై పదమ్ । సర్వేషాం స్వాదజాతానామ్ అలమ్ ఆస్వాదనం చ తత్
అది మరింత స్వచ్ఛమైన ఆ చైతన్యాకాశంలో ఉన్న స్థానం; రుచితో కలిగిన అన్ని వస్తువులకు నిజమైన ఆనందాన్ని అది మాత్రమే ఇస్తుంది.
జాయతే వర్తతే చైవ వర్ధతే దృశ్యతే తథా । సన్తిష్ఠతే విగలతి తత్రాఙ్గ జగతాం గణః
అక్కడే లోక సమూహం జన్మిస్తుంది, స్థిరంగా ఉంటుంది, పెరుగుతుంది, కనిపిస్తుంది, నిలిచి ఉంటుంది, చివరికి కలిసిపోతుంది.
తత్ తద్ గురు గరిష్ఠానాం తత్ తల్ లఘు లఘీయసామ్ । తత్ తత్ స్థూలం స్థవిష్ఠానామ్ అణీయస్ తద్ అణీయసామ్
అక్కడ, బరువు ఎక్కువగా ఉన్నది ఎక్కువ బరువైనదానికి, తేలికగా ఉన్నది తేలికైనదానికి, పొడవుగా ఉన్నది పొడవైనదానికి, సూక్ష్మంగా ఉన్నది సూక్ష్మమైనదానికి చెందుతుంది.
దవిష్ఠానాం దవిష్ఠం తద్ అన్తికానాం తద్ అన్తికమ్ । కనిష్ఠానాం కనిష్ఠం తజ్ జ్యేష్ఠం తజ్ జ్యాయసామ్ అపి
అక్కడ, దూరంగా ఉన్నది ఎక్కువ దూరమైనదానికి, దగ్గరగా ఉన్నది దగ్గరైనదానికి, చిన్నదైనది చిన్నదానికి, పెద్దదైనది పెద్దదానికి చెందుతుంది.
తేజసామ్ అపి తత్ తేజస్ తమసామ్ అపి తత్ తమః । వస్తూనామ్ అపి తద్ వస్తు దృశామ్ అప్య్ అఙ్గ దృక్ పరా
అక్కడ, ప్రకాశం ప్రకాశవంతమైనదానికి, చీకటి చీకటైనదానికి, పదార్థం పదార్థస్వరూపమైనదానికి, చూపు చూచేవాడికే చెందుతుంది, సఖీ.
తత్ తత్ కిఞ్చిన్ నకిఞ్చిచ్ చ తత్ తద్ అస్తి చ నాస్తి చ । తత్ తద్ దృశ్యం అదృశ్యం చ తత్ తద్ అస్మి న చాస్మి చ
అక్కడ, ప్రతి వస్తువు కొంతగా కూడా ఉంటుంది, లేనట్టుగా కూడా ఉంటుంది, కనిపించేదిగా కూడా ఉంటుంది, కనిపించనట్టుగా కూడా ఉంటుంది, నేననిపించేదిగా కూడా ఉంటుంది, నేనుకాదనిపించేదిగా కూడా ఉంటుంది.
రామ సర్వప్రయత్నేన తస్మిన్ పరమపావనే । పదే స్థితిమ్ ఉపాయాసి యథా కురు తథానఘ
రామా, పరమ పవిత్రమైన ఆ స్థితిలో నీవు అన్ని విధాలా ప్రయత్నించి నిలబడాలి. ఏ మార్గంలో సాధ్యమవుతుందో, అలా ప్రయత్నించు, పాపరహితుడా.
తద్ అమలమ్ అజరం తద్ ఆత్మతత్త్వం తదవగతావ్ ఉపశాన్తిమ్ ఏతి చేతః । అవగతవితతైకతత్స్వరూపో భవ భవముక్త సదోదితశ్ చిరాయ
ఆ మలినతలేని, వృద్ధాప్యముక్తమైన ఆత్మస్వరూపాన్ని తెలుసుకున్నప్పుడు మనస్సు ప్రశాంతతను పొందుతుంది. నీవు ఎప్పుడూ ఆ ఒకటే, అన్నింటిలో వ్యాపించిన స్వరూపంలో స్థిరంగా ఉండి, జనన మరణాల బంధనాలనుండి విముక్తుడవై ఉండు.
ఏతాని తాని ప్రోక్తాని త్వయా బీజాని మానద । కతమస్య ప్రయోగేణ శీఘ్రం తత్ ప్రాప్యతే పదమ్
మానదా, నీవు వివిధ రకాల విత్తనాలను వివరించావు. వాటిలో ఏది ఉపయోగిస్తే ఆ పరమ స్థితిని త్వరగా పొందవచ్చో చెప్పు.
ఏతేషాం దుఃఖబీజానాం ప్రోక్తం యద్ యన్ మయోత్తరమ్ । తస్య తస్య ప్రయోగేణ శీఘ్రమ్ ఆసాద్యతే పదమ్
ఈ బాధల విత్తనాల్లో, నేను ఏదిని శ్రేష్ఠంగా వివరించానో, దాని దానిని అనుసరించి ఆ స్థితిని త్వరగా పొందవచ్చు.
సత్తాసామాన్యకోటిస్థే ఝగిత్య్ ఏవ పదే యది । పౌరుషేణ ప్రయత్నేన బలాత్ సన్త్యజ్య వాసనాః
నీకు ఉన్న వ్యక్తిగత శ్రమతో, వాంఛలను బలవంతంగా వదిలిపెట్టి, జీవన సారమైన స్థితిలో త్వరగా నిలబడగలిగితే,
స్థితిం బధ్నాసి తత్త్వజ్ఞ క్షణమ్ అప్య్ అక్షయాత్మికామ్ । క్షణే ఽస్మిన్న్ ఏవ తత్ సాధు పదమ్ ఆసాదయస్య్ అలమ్
ఓ తత్త్వాన్ని తెలిసినవాడా, నీవు ఒక్క క్షణమైనా ఆ నశించని స్థితిలో నిలబడగలిగితే, అదే క్షణంలో ఆ పరమ స్థితిని చేరుకుంటావు—ఇంతే!
సత్తాసామాన్యరూపే వా కరోషి స్థితిమ్ అఙ్గ చేత్ । తత్ కిఞ్చిదధికేనేహ యత్నేనాప్నోషి తత్ పదమ్
లేక, ప్రియమైనవాడా, నీవు ఆ సర్వసాధారణమైన జీవన రూపంలో నిలబడితే, ఇక్కడ కొద్దిగా ఎక్కువ శ్రమతో ఆ పరమ స్థితిని పొందగలవు.
సంవిత్తత్త్వే కృతజ్ఞానో యది తిష్ఠసి వానఘ । తద్ యత్నేనాధికేనోచ్చైర్ ఆసాదయసి తత్ పదమ్
పాపరహితుడా, నీవు జ్ఞానంతో ఆ చైతన్య తత్త్వంలో నిలబడితే, ఇంకా ఎక్కువ శ్రమతో ఆ పరమ స్థితిని చేరుకోగలవు.
సంవేద్యే కేవలే ధ్యానం న సమ్భవతి రాఘవ । సర్వత్ర సమ్భవాద్ అస్యాస్ సంవిత్తేర్ ఏవ సర్వదా
ఓ రాఘవా, కేవలం తెలుసుకోవాల్సిన వస్తువుపైన ధ్యానం చేయడం సాధ్యపడదు. ఎందుకంటే, ఆ చైతన్యం ఎప్పుడూ, ఎక్కడైనా ఉండిపోతుంది.
యచ్ చిన్తయసి యద్ యాసి యత్ తిష్ఠసి కరోషి వా । తత్ర తత్ర స్థితా సంవిత్ సంవిద్ ఏవ తద్ ఏవ వా
నీవు ఏది ఆలోచించినా, ఎక్కడికి వెళ్లినా, ఎక్కడ నిలిచినా, ఏ పని చేసినా—ప్రతి చోటా ఆ చైతన్యమే ఉంటుంది; నిజానికి అదే చైతన్యం.
వాసనాసమ్పరిత్యాగే యది యత్నం కరోషి వా । తత్ తే శిథిలతాం యాన్తి సర్వాధివ్యాధయః క్షణాత్
నీవు నీ లోపలి వాసనలను పూర్తిగా వదిలేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, నీకు అన్ని బాధలు, వ్యాధులు ఒక్క క్షణంలోనే బలహీనపడిపోతాయి.
పూర్వేభ్యస్ తు ప్రయత్నేభ్యో విషమో ఽయం హి సంస్మృతః । దుస్సాధో వాసనాత్యాగస్ సుమేరూన్మూలనాద్ అపి
అయితే, మునుపటి ప్రయత్నాలతో పోలిస్తే ఇది చాలా కష్టం. వాసనలను పూర్తిగా వదిలేయడం సుమేరు పర్వతాన్ని పీకడానికన్నా కూడా కఠినమైనది.
యావద్ విలీనం న మనో న తావద్ వాసనాక్షయః
మనస్సు పూర్తిగా లయమవకపోతే, మనలో దాగి ఉన్న వాసనలు పోవు.
తత్త్వజ్ఞానం మనోనాశో వాసనాక్షయ ఏవ చ । మిథః కారణతాం గత్వా దుస్సాధాని స్థితాన్య్ అతః
తత్త్వజ్ఞానం, మనస్సు లయమవడం, వాసనలు పోవడం—ఈ మూడూ పరస్పరం కారణాలుగా ఉండి, సాధించడానికి చాలా కష్టమైనవే.
తస్మాద్ రాఘవ యత్నేన పౌరుషేణ వివేకినా । భోగేచ్ఛాం దూరతస్ త్యక్త్వా త్రయమ్ ఏతత్ సమాశ్రయేత్
కాబట్టి, రాఘవా! నీవు బలంగా, వివేకంతో, అనుభవాల పట్ల ఆశను దూరంగా వదిలేసి, ఈ మూడు మార్గాలను ఆశ్రయించాలి.
సర్వ ఏతే సమం యావన్ న స్వభ్యస్తా ముహుర్ ముహుః । తావన్ న పదసమ్ప్రాప్తిర్ భవత్య్ అపి సమాశతైః
ఈ మూడు సమానమే; వాటిని మళ్లీ మళ్లీ సాధన చేయకపోతే, వందలసార్లు ప్రయత్నించినా పరమపదాన్ని పొందలేరు.
వాసనాక్షయవిజ్ఞానమనోనాశా మహామతేః । సమకాలం చిరాభ్యస్తా భవన్తి ఫలదా మునేః
వాసనలను తొలగించే జ్ఞానం, మనస్సు లయమవడం, గొప్ప జ్ఞానం — ఇవన్నీ ముని దీర్ఘకాలం సమానంగా అభ్యసిస్తే, ఫలితాన్ని ఇస్తాయి.
ఏకైకశో నిషేవ్యన్తే యద్య్ ఏతే చిరమ్ అప్య్ అలమ్ । తన్ న సిద్ధిం ప్రయచ్ఛన్తి మన్త్రాశ్ శకలితా ఇవ
ఇవి ఒక్కొక్కటిగా ఎంతకాలమైనా సాధన చేసినా, ఫలితం ఇవ్వవు; విభజించి ఉచ్చరించే మంత్రాలు పనిచేయని విధంగా ఉంటాయి.
చిరకాలోపచరితా అప్య్ ఏతే సుధియో ఽపి చ । ఏకశః పరమ్ అభ్యేతుం న శక్తాస్ సైనికా ఇవ
బుద్ధిమంతులు దీర్ఘకాలం వీటిని సాధన చేసినా, ఒక్కొక్కటి వేర్వేరుగా పాటిస్తే, సైనికులు ఒంటరిగా శత్రువును జయించలేని విధంగా, పరమావస్థను పొందలేరు.
సమమ్ ఉద్యోగమ్ ఆనీతాస్ సన్త ఏతే హి ధీమతా । సమ్సారారిం నికృన్తన్తి మూలాద్ అపి భటా ఇవ
ధీశాలి సమానంగా ప్రయత్నించి ఇవన్నీ కలిపి ఆచరిస్తే, యోధులు శత్రువును మూలంతో పెకిలించేసినట్టు, సంసారశత్రువును పూర్తిగా నశింపజేస్తారు.