ఆలోకస్ స్ఫుటతామ్ అన్తర్ ఆయాత్య్ అజ్ఞానసఙ్క్షయే । ప్రశామ్యత్య్ అమ్బుదే వ్యోమ్ని శరదీవార్కమణ్డలమ్
అజ్ఞానం తొలగిపోయినప్పుడు, మనసులోని వెలుగు స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. మేఘాలు తొలగిన ఆకాశంలో శరదృతువులో సూర్యుడు ఎలా ప్రకాశిస్తాడో, అలా ఆ లోపలి వెలుగు వెలిగిపోతుంది.
ప్రసన్నస్ఫారగమ్భీరమ్ అక్షుబ్ధమ్ అపరాహతమ్ । హృదయం సమతామ్ ఏతి శాన్తవాత ఇవార్ణవః
వాయువు ఆగిపోయిన సముద్రం ఎలా ప్రశాంతంగా, విస్తృతంగా, లోతుగా, అలజడిలేకుండా ఉంటుందో, అలాగే మనసు కూడా నిర్మలంగా, విశాలంగా, లోతుగా, కలవరంలేకుండా సమత్వాన్ని పొందుతుంది.
అమృతాపూరపూర్ణేన నిత్యానన్దమయేన చ । స్థీయతే పురుషేణాన్తశ్శీతేన శశినా యథా
మనిషి హృదయంలో అమృతంతో నిండిన, శాశ్వత ఆనందంతో కూడిన, చంద్రుడిలా చల్లదనాన్ని పంచే పరిపూర్ణత నిలిచి ఉంటుంది.
సంవిదంశైకవిశ్రాన్తం సమగ్రం సచరాచరమ్ । భావ్యతే భరితాకారం వపుర్ ఆనన్దమన్థరమ్
ఈ సృష్టిలోని చలించేవి, నిశ్చలమైనవి అన్నీ ఒకే పరిపూర్ణమైన చైతన్యరూపంగా, ఆనందంతో నిండిన పరిపూర్ణతగా, తనలో తానే విశ్రాంతిగా కనిపిస్తున్నాయి.
న భవత్య్ అస్తసఙ్గానామ్ ఆశాపాశవిధాయినామ్ । దగ్ధానామ్ ఇవ పర్ణానాం జన్మనాం పునరాగతిః
ఆసక్తి లేకుండా, కోరికల బంధాలను తెంచుకున్నవారికి మళ్లీ జన్మ లేదు; కాలిన ఆకుల్లా వారు తిరిగి పుట్టరు.
పుంసా క్షపితసంసారజరాజన్మమహాధ్వనా । అపునర్భ్రమణాయాత్మద్రుమే విశ్రమ్యతే చిరమ్
మనిషి సంసారం, వృద్ధాప్యం, జన్మ అనే దీర్ఘమైన మార్గాన్ని దాటి, ఆత్మవృక్షంలో శాశ్వత విశ్రాంతిని పొందినప్పుడు, ఇక తిరిగి సంచారం ఉండదు.
ఏవమ్ప్రాయాస్ తథాన్యాశ్ చ భవన్తి గుణసమ్పదః । అసతి త్వయి సర్వాశిన్ సర్వాశాక్షణదాక్షయే
ఇలా మరెన్నో సద్గుణాలు కలుగుతాయి; కానీ, ఓ సమస్తాన్ని భక్షించే వాడా, నీవు లేని చోట అన్ని కోరికలు ఒక్కసారిగా నశించిపోతాయి.
పక్షయోర్ ఏతయోశ్ చిత్త సత్తాసత్తాస్వరూపయోః । యేనైవ పశ్యసి శ్రేయస్ తమ్ ఏవాఙ్గీకురు క్షణాత్
ఈ రెండు వైపుల మధ్య — మనస్సు ఉన్నదా లేదా అన్న విషయాల్లో — నీకు ఏది శ్రేయస్కరమైందిగా అనిపిస్తే, వెంటనే అదే స్వీకరించు.
స్వాత్మాభావస్ తవ సుఖం మన్యే మానవతాం వర । తమ్ ఏవ భావయాభావం సుఖత్యాగో హి మూఢతా
మానవులలో శ్రేష్ఠుడా, నీకు ఆత్మాభావమే సుఖంగా అనిపిస్తోంది. కాబట్టి ఆ అభావాన్నే మనస్సులో నిలిపించు. సుఖాన్ని వదిలిపెట్టడం మూర్ఖత్వమే.
యది త్వ్ అస్తి భవత్ సత్యమ్ అన్తర్భావితచేతనమ్ । జీవతస్ తత్ తవాత్యన్తమ్ అభావం క ఇవేచ్ఛతి
కాని నువ్వు నిజంగా లోపల చైతన్యంతో ఉన్నవాడివైతే, బ్రతికుండగానే నీకు పూర్తిగా లేనిపోవాలని ఎవరు కోరుకుంటారు?
కిం తు నాస్త్య్ అసి సత్యేన వదామి తవ సున్దర । తేన మిథ్యైవ జీవామీత్య్ ఆస్థయా మా భవాసుఖి
కానీ నిజంగా చెప్పాలంటే, నువ్వు లేవు అని నేను చెబుతున్నాను, అందమైనవాడా. కాబట్టి 'నేను బ్రతికున్నాను' అనే అబద్ధ భావనను పట్టుకోకు, సుఖానికి కూడా బంధించుకోకు.
ప్రక్రమే వాసి నాస్త్య్ ఏవ యా వా భ్రాన్త్యా త్వదస్తితా । సాపీదానీం విచారేణ భృశం సఙ్క్షయమ్ ఆగతా
ప్రారంభంలో, వసిష్ఠా, నీవు అనే భావన లేదు, నీ ఉనికిపై మాయ కూడా లేదు. ఇప్పుడు విచారణ వల్ల ఆ భావన కూడా చాలా తగ్గిపోయింది.
ఏతావద్ ఏవ తే రూపం సాధో యద్ అవిచారణమ్ । విచారే విహితే సమ్యక్ త్వమ్ అరూపమ్ అసత్ స్థితమ్
ఓ సద్గుణసంపన్నుడా, విచారణ లేకపోవడమే నీ రూపం. సరిగ్గా విచారణ జరిగితే, నీవు రూపరహితంగా, అసత్యంగా ఉంటావు.
అవిచారాత్ ప్రజాతం త్వమ్ అనాలోకాత్ తమో యథా । విచారేణోపశాన్తం త్వమ్ ఆలోకేన తమో యథా
విచారణ లేకపోవడం వల్ల నీవు ఉత్పన్నమవుతావు, అది వెలుగు లేక చీకటి పుట్టినట్లే. విచారణ వల్ల నీవు శాంతించిపోతావు, అది వెలుగు వల్ల చీకటి పోయినట్లే.
ఏతావన్తం సఖే కాలం బభూవాల్పవివేకితా । తావతైవాతిపీనత్వమ్ అభూద్ దుఃఖైకకారణమ్
స్నేహితా, ఇంతకాలం వివేకం తక్కువగా ఉండింది. అంతకాలం బాధలకు కారణమైన అహంకారం ఎక్కువగా పెరిగింది.
మోహసఙ్కల్పమాత్రేణ బాలవేతాలవద్ భవత్ । బభూవాత్యన్తసఙ్కల్పే క్షీణే త్వయి భవత్ స్థితమ్
మాయ వల్ల కలిగిన ఊహతో, నీవు చిన్న వేటాళంలా అయిపోయావు. ఆ తీవ్రమైన ఊహ పోయిన తర్వాత, నీవు మళ్లీ నీ సహజ స్థితిలోనే ఉంటావు.
ఇదానీమ్ ఉదితం నిత్యం త్వం ప్రాగ్రూపే క్షయం గతే । వివేకస్య ప్రసాదేన వివేకాయ నమో నమః
ఇప్పుడు నీవు శాశ్వతంగా వెలిగిపోతున్నావు; నీ పాత రూపం పోయింది. వివేకం అనుగ్రహంతో ఇది సాధ్యమైంది. ఆ వివేకానికి పునఃపునః నమస్కారం.
బభూవిథాప్రబుద్ధం త్వం చిత్తకాత్యన్తబోధతః । చిత్తతాయాం వినష్టాయాం స్థితస్ త్వం పరమేశ్వరః
ఇప్పుడు నీవు మనస్సు యొక్క పరిపూర్ణ జ్ఞానంతో మేల్కొన్నావు. మనస్సు స్వభావం పోయిన తర్వాత, నీవు పరమేశ్వరుడిగా నిలిచిపోతున్నావు.
ప్రాక్స్వరూపవిలాసస్ తే శ్రేయసి స్థితిమ్ ఆగతః । సమస్తవాసనోన్ముక్తస్ సమ్ప్రత్య్ అసి మహేశ్వరః
మునుపటి నీ స్వరూపం ఇప్పుడు అత్యుత్తమ స్థితిని పొందింది. అన్ని ఆశలు పోయిన తర్వాత, నీవు నిజంగా మహేశ్వరుడవు.
యస్యావివేకాద్ ఉత్పత్తిస్ స వివేకాద్ వినశ్యతి । ప్రకాశేన ప్రయాత్య్ అన్తమ్ అనాలోకోద్భవం తమః
అజ్ఞానంతో పుట్టినది వివేకంతో నశిస్తుంది. వెలుతురులేని చీకటి, వెలుగు వచ్చినప్పుడు అంతమవుతుంది.
అనిచ్ఛతో ఽపి తే సాధో విచారే స్థితిమ్ ఆగతే । అర్థతో ఽయమ్ ఉపాయాతో వినాశస్ సుఖసిద్ధయే
ఓ సద్గుణసంపన్నుడా! నీవు కోరకపోయినా, విచారణ నీలో స్థిరపడినప్పుడు, నిజమైన ఆనందాన్ని పొందేందుకు ఈ నాశనం సంభవించింది.
తస్మాన్ నాస్త్య్ అసి నిర్ణీతమ్ ఇతి సిద్ధాన్తయుక్తిభిః । మిత్రేన్ద్రియేశ్వర స్వస్తి భవతస్ త్వ్ అస్తమ్ ఆగతమ్
కాబట్టి, నువ్వు ఇలాంటివాడివని తేల్చబడింది — ఇది సిద్ధాంతంతో, తర్కంతో నిర్ధారించబడింది. ఓ మిత్రమా, ఇంద్రియాల అధిపతీ, నీకు శుభం కలగాలి; నీవు అంతమవుతున్నావు.
నిత్యం పూర్వమ్ అభూతాయ నాస్తిరూపాయ సమ్ప్రతి । భవిష్యతే చ నోదర్కస్ స్వమనస్ స్వస్తి తే ఽస్త్వ్ ఇతి
గతంలో ఎప్పుడూ లేనిది, ఇప్పుడూ లేనిది, భవిష్యత్తులో కూడా ఫలితం ఉండదు. నీ మనస్సు ప్రశాంతంగా ఉండాలి.
పరినిర్వామి శాన్తో ఽస్మి దిష్ట్యాస్మి విగతజ్వరః । స్వాత్మన్య్ ఏవావతిష్ఠే ఽహం తుర్యరూపే పదే స్థితః
నేను పూర్తిగా విముక్తుడిని, శాంతిగా ఉన్నాను, అదృష్టవశాత్తు నాకు ఎలాంటి బాధలు లేవు. నేను నా స్వరూపంలోనే నిలిచి, మూడింటి స్థితులను దాటి ఉన్న స్థితిలో స్థిరంగా ఉన్నాను.
అతో నాస్త్య్ ఏవ నాస్త్య్ ఏవ సంసారీ చిత్తసంస్థితిః । ఆత్మా త్వ్ అస్త్య్ ఏవ చాస్త్య్ ఏవ యస్మాద్ అన్యన్ న విద్యతే
అందువల్ల, సంసారంలో తిరిగే మనస్సు అనే స్థితి అసలు లేదు. నిజంగా ఉన్నది ఒక్కటే — అది ఆత్మ మాత్రమే. దాని తప్ప ఇంకొకటి ఏదీ తెలియదు.
అయమ్ ఆత్మేతి కలనా మన్యే నో నిర్మలాన్తరా । ప్రతియోగివ్యవచ్ఛేదకలనైకస్య వా కుతః
'ఇది ఆత్మ' అనే భావన కూడా ఒక ఆలోచన మాత్రమే, అది అంతర్లీనమైన స్వచ్ఛమైన నిజం కాదు. ఎదుటి దేని లేని, ఏకైకమైన దాన్ని ఎవరు పరిమితం చేయగలరు?
అహం తేనాయమ్ ఆత్మేతి కలనామ్ అనుదాహరన్ । మౌనీ స్వాత్మని నిర్వామి తరఙ్గ ఇవ వారిణి
'నేను' అని లేదా 'ఇది ఆత్మ' అని అనడం మానేసి, నేను నిశ్శబ్దంగా నా స్వరూపంలో లయమై పోయాను. అది నీటిలో తరంగం కలిసిపోవడంలా.
సంశాన్తవాసనమ్ అనాశ్రితచేతనాంశమ్ అప్రాణసఞ్చరణమ్ అస్తవినాశదోషమ్ । సంవేద్యవర్జితమ్ ఉపేత్య సుసంవిదంశం శామ్యామి మౌనమ్ అయమ్ ఏవ నిరీహమ్ అన్తః
అన్ని వాసనలు నిశ్శబ్దంగా నిలిచిపోయిన స్థితిని, మనస్సు ఏదిపైనా ఆధారపడని స్థితిని, ఊపిరి ప్రవాహం ఆగిపోయిన స్థితిని, నాశనం లేదా లయమయ్యే లోపాలు లేని స్థితిని, అనుభవించదగినదేదీ లేని, స్వచ్ఛమైన జ్ఞానం మాత్రమే మిగిలిన ఆ అంతర్ముఖమైన నిశ్శబ్దంలో, నేను పూర్తిగా ప్రయత్నం లేకుండా, లోపల నిశ్చలంగా నిలిచిపోతాను.
ఇతి నిర్ణీయ స మునిర్ వీతహవ్యో వివాసనః । ఆసీత్ సమాధావ్ అచలో విన్ధ్యపర్వతకోటరే
ఈ విధంగా నిర్ణయించుకున్న వితహవ్యుడు అన్నిటినీ వదిలిపెట్టి, వింధ్యపర్వత శిఖరంలోని ఒక గుహలో, సమాధిలో కదలకుండా కూర్చున్నాడు.
అపరిస్పన్దితాశేషస్పన్దనానన్దసున్దరః । బభూవాస్తఙ్గతమనాస్ స్తిమితామ్భోధిశోభనః
అతని మనస్సు పూర్తిగా ప్రశాంతమై, అలలు లేని నిశ్శబ్ద సముద్రంలా, కదలికలు లేని ఆనందంతో నిండిపోయింది.