కల్లోలవ్యాలవలితే శరీరశ్వభ్రకోటరే । ఖనతీహానఖీ ఖాతం చిన్తాచపలగర్గటీ
శరీరమనే గుహలో, అలల పాములా వంకరగా తిరిగిన లోపల, ఆందోళన అనే చంచలమైన ఎలుక తన పదునైన గోర్లు పెట్టి లోతుగా తవ్వుకుంటూ పోతుంది.
లోభలట్వా లటత్పక్షా తీక్ష్ణయా ద్వన్ద్వతుణ్డయా । కాయజీర్ణద్రుమాద్ అస్మాద్ గుణపద్మాని కృన్తతి
లోభం రెక్కలుగా ఊగిపడుతూ, ద్వంద్వ భావన గట్టి ముక్కుతో, ఈ శరీరమనే వృద్ధిచెట్టు మీద ఉన్న సద్గుణాల పద్మాలను కోసేస్తుంది.
హృదయావకరం కీర్ణమ్ ఇతశ్ చేతశ్ చ కర్కశః । అపవిత్రోద్ధురాకారః కురుతే కామకుక్కుటః
కామమనే కోడి, కఠినంగా, అపవిత్రంగా ఉండి, మనసులోని గదిలో అటూ ఇటూ మలినాన్ని చల్లిపెడుతుంది.
మహత్యాం మోహయామిన్యామ్ ఉల్బణో ఽజ్ఞానకౌశికః । శ్మశాన ఇవ వేతాలః పరివల్గతి హృద్ద్రుమే
మోహమనే గొప్ప రాత్రిలో, అజ్ఞానమనే గట్టిపిల్లి, శ్మశానంలో వెతాళికలాగే, హృదయవృక్షం మీద దూకుతూ తిరుగుతుంది.
ఏతాశ్ చాన్యాశ్ చ బహ్వ్యో ఽపి త్వయీన్ద్రియగణే సతి । పిశాచా ఇవ శర్వర్యాం ప్రవల్గన్త్య్ అశుభశ్రియః
నీకు ఇంద్రియాలు ఉన్నప్పుడు, ఇవి మరెన్నో దుష్ట స్వరూపాలు కలిగి, రాత్రిలో పిశాచాలు ఆటలాడినట్టు తిరుగుతాయి.
త్వయి త్వ్ అసతి హే సాధో సర్వా ఏవ శుభశ్రియః । ప్రభాత ఇవ పద్మిన్యస్ సాలోకం వికసన్త్య్ అలమ్
ఓ సద్గుణసంపన్నుడా, నీవు ఉన్నప్పుడు అన్ని శుభఫలితాలు ఉదయవేళలో కమలాలు విరజిల్లినట్లు సంపూర్ణంగా వికసిస్తాయి.
ప్రశాన్తమోహమిహికం రాజతే హృదయామ్బరమ్ । నిర్మలాలోకవలితం నీరజస్కం తతాన్తరమ్
మనసు ఆకాశం మాయమయమైన మబ్బులు తొలగిపోయి, నిర్మలమైన వెలుతురుతో నిండిపోయి, లోపల ఎలాంటి మలినతలు లేకుండా ప్రకాశిస్తుంది.
అశఙ్కితం నభఃకోశపతితోపలపూరవత్ । నాపతన్తి వికల్పౌఘాశ్ చిరం వైకల్యకారిణః
ఆకాశపు గర్భంలో రాళ్లు పడకుండా నిశ్చింతగా ఉన్నట్లు, మనసులో ఎన్నో కాలంగా బాధిచేసిన అనేక సందేహాలు, కలవరాలు ఇక దిగిపోవు.
సర్వస్యాహ్లాదనీ శీతా మైత్రీ పరమపావనీ । అభ్యుదేతి హృదో హృద్యా సుతరోర్ ఇవ మఞ్జరీ
ప్రపంచాన్ని ఆనందపరిచే, చల్లదనాన్ని కలిగించే, అత్యంత పవిత్రమైన స్నేహభావం మనసులో పుష్కలంగా పుట్టి, బాగా నీరు పోసిన చెట్టు మంజరి లాగా ఆకర్షణీయంగా వికసిస్తుంది.
అన్తశ్ఛిద్రవతీ జాడ్యయుక్తా గుప్తగుణా స్వయమ్ । చిన్తా శోషమ్ ఉపాయాతి హిమదగ్ధేవ పద్మినీ
మనసులో రంధ్రాలు ఉన్న, మాంద్యంతో కలిసిపోయిన, తన స్వభావాన్ని దాచుకున్న ఆ ఆందోళన, మంచు తాకిన తామర పువ్వు వాడిపోవడం లాగానే, తానే తానుగా క్రమంగా తగ్గిపోతుంది.
ఆలోకస్ స్ఫుటతామ్ అన్తర్ ఆయాత్య్ అజ్ఞానసఙ్క్షయే । ప్రశామ్యత్య్ అమ్బుదే వ్యోమ్ని శరదీవార్కమణ్డలమ్
అజ్ఞానం తొలగిపోయినప్పుడు, మనసులోని వెలుగు స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. మేఘాలు తొలగిన ఆకాశంలో శరదృతువులో సూర్యుడు ఎలా ప్రకాశిస్తాడో, అలా ఆ లోపలి వెలుగు వెలిగిపోతుంది.
ప్రసన్నస్ఫారగమ్భీరమ్ అక్షుబ్ధమ్ అపరాహతమ్ । హృదయం సమతామ్ ఏతి శాన్తవాత ఇవార్ణవః
వాయువు ఆగిపోయిన సముద్రం ఎలా ప్రశాంతంగా, విస్తృతంగా, లోతుగా, అలజడిలేకుండా ఉంటుందో, అలాగే మనసు కూడా నిర్మలంగా, విశాలంగా, లోతుగా, కలవరంలేకుండా సమత్వాన్ని పొందుతుంది.
అమృతాపూరపూర్ణేన నిత్యానన్దమయేన చ । స్థీయతే పురుషేణాన్తశ్శీతేన శశినా యథా
మనిషి హృదయంలో అమృతంతో నిండిన, శాశ్వత ఆనందంతో కూడిన, చంద్రుడిలా చల్లదనాన్ని పంచే పరిపూర్ణత నిలిచి ఉంటుంది.
సంవిదంశైకవిశ్రాన్తం సమగ్రం సచరాచరమ్ । భావ్యతే భరితాకారం వపుర్ ఆనన్దమన్థరమ్
ఈ సృష్టిలోని చలించేవి, నిశ్చలమైనవి అన్నీ ఒకే పరిపూర్ణమైన చైతన్యరూపంగా, ఆనందంతో నిండిన పరిపూర్ణతగా, తనలో తానే విశ్రాంతిగా కనిపిస్తున్నాయి.
న భవత్య్ అస్తసఙ్గానామ్ ఆశాపాశవిధాయినామ్ । దగ్ధానామ్ ఇవ పర్ణానాం జన్మనాం పునరాగతిః
ఆసక్తి లేకుండా, కోరికల బంధాలను తెంచుకున్నవారికి మళ్లీ జన్మ లేదు; కాలిన ఆకుల్లా వారు తిరిగి పుట్టరు.
పుంసా క్షపితసంసారజరాజన్మమహాధ్వనా । అపునర్భ్రమణాయాత్మద్రుమే విశ్రమ్యతే చిరమ్
మనిషి సంసారం, వృద్ధాప్యం, జన్మ అనే దీర్ఘమైన మార్గాన్ని దాటి, ఆత్మవృక్షంలో శాశ్వత విశ్రాంతిని పొందినప్పుడు, ఇక తిరిగి సంచారం ఉండదు.
ఏవమ్ప్రాయాస్ తథాన్యాశ్ చ భవన్తి గుణసమ్పదః । అసతి త్వయి సర్వాశిన్ సర్వాశాక్షణదాక్షయే
ఇలా మరెన్నో సద్గుణాలు కలుగుతాయి; కానీ, ఓ సమస్తాన్ని భక్షించే వాడా, నీవు లేని చోట అన్ని కోరికలు ఒక్కసారిగా నశించిపోతాయి.
పక్షయోర్ ఏతయోశ్ చిత్త సత్తాసత్తాస్వరూపయోః । యేనైవ పశ్యసి శ్రేయస్ తమ్ ఏవాఙ్గీకురు క్షణాత్
ఈ రెండు వైపుల మధ్య — మనస్సు ఉన్నదా లేదా అన్న విషయాల్లో — నీకు ఏది శ్రేయస్కరమైందిగా అనిపిస్తే, వెంటనే అదే స్వీకరించు.
స్వాత్మాభావస్ తవ సుఖం మన్యే మానవతాం వర । తమ్ ఏవ భావయాభావం సుఖత్యాగో హి మూఢతా
మానవులలో శ్రేష్ఠుడా, నీకు ఆత్మాభావమే సుఖంగా అనిపిస్తోంది. కాబట్టి ఆ అభావాన్నే మనస్సులో నిలిపించు. సుఖాన్ని వదిలిపెట్టడం మూర్ఖత్వమే.
యది త్వ్ అస్తి భవత్ సత్యమ్ అన్తర్భావితచేతనమ్ । జీవతస్ తత్ తవాత్యన్తమ్ అభావం క ఇవేచ్ఛతి
కాని నువ్వు నిజంగా లోపల చైతన్యంతో ఉన్నవాడివైతే, బ్రతికుండగానే నీకు పూర్తిగా లేనిపోవాలని ఎవరు కోరుకుంటారు?
కిం తు నాస్త్య్ అసి సత్యేన వదామి తవ సున్దర । తేన మిథ్యైవ జీవామీత్య్ ఆస్థయా మా భవాసుఖి
కానీ నిజంగా చెప్పాలంటే, నువ్వు లేవు అని నేను చెబుతున్నాను, అందమైనవాడా. కాబట్టి 'నేను బ్రతికున్నాను' అనే అబద్ధ భావనను పట్టుకోకు, సుఖానికి కూడా బంధించుకోకు.
ప్రక్రమే వాసి నాస్త్య్ ఏవ యా వా భ్రాన్త్యా త్వదస్తితా । సాపీదానీం విచారేణ భృశం సఙ్క్షయమ్ ఆగతా
ప్రారంభంలో, వసిష్ఠా, నీవు అనే భావన లేదు, నీ ఉనికిపై మాయ కూడా లేదు. ఇప్పుడు విచారణ వల్ల ఆ భావన కూడా చాలా తగ్గిపోయింది.
ఏతావద్ ఏవ తే రూపం సాధో యద్ అవిచారణమ్ । విచారే విహితే సమ్యక్ త్వమ్ అరూపమ్ అసత్ స్థితమ్
ఓ సద్గుణసంపన్నుడా, విచారణ లేకపోవడమే నీ రూపం. సరిగ్గా విచారణ జరిగితే, నీవు రూపరహితంగా, అసత్యంగా ఉంటావు.
అవిచారాత్ ప్రజాతం త్వమ్ అనాలోకాత్ తమో యథా । విచారేణోపశాన్తం త్వమ్ ఆలోకేన తమో యథా
విచారణ లేకపోవడం వల్ల నీవు ఉత్పన్నమవుతావు, అది వెలుగు లేక చీకటి పుట్టినట్లే. విచారణ వల్ల నీవు శాంతించిపోతావు, అది వెలుగు వల్ల చీకటి పోయినట్లే.
ఏతావన్తం సఖే కాలం బభూవాల్పవివేకితా । తావతైవాతిపీనత్వమ్ అభూద్ దుఃఖైకకారణమ్
స్నేహితా, ఇంతకాలం వివేకం తక్కువగా ఉండింది. అంతకాలం బాధలకు కారణమైన అహంకారం ఎక్కువగా పెరిగింది.
మోహసఙ్కల్పమాత్రేణ బాలవేతాలవద్ భవత్ । బభూవాత్యన్తసఙ్కల్పే క్షీణే త్వయి భవత్ స్థితమ్
మాయ వల్ల కలిగిన ఊహతో, నీవు చిన్న వేటాళంలా అయిపోయావు. ఆ తీవ్రమైన ఊహ పోయిన తర్వాత, నీవు మళ్లీ నీ సహజ స్థితిలోనే ఉంటావు.
ఇదానీమ్ ఉదితం నిత్యం త్వం ప్రాగ్రూపే క్షయం గతే । వివేకస్య ప్రసాదేన వివేకాయ నమో నమః
ఇప్పుడు నీవు శాశ్వతంగా వెలిగిపోతున్నావు; నీ పాత రూపం పోయింది. వివేకం అనుగ్రహంతో ఇది సాధ్యమైంది. ఆ వివేకానికి పునఃపునః నమస్కారం.
బభూవిథాప్రబుద్ధం త్వం చిత్తకాత్యన్తబోధతః । చిత్తతాయాం వినష్టాయాం స్థితస్ త్వం పరమేశ్వరః
ఇప్పుడు నీవు మనస్సు యొక్క పరిపూర్ణ జ్ఞానంతో మేల్కొన్నావు. మనస్సు స్వభావం పోయిన తర్వాత, నీవు పరమేశ్వరుడిగా నిలిచిపోతున్నావు.
ప్రాక్స్వరూపవిలాసస్ తే శ్రేయసి స్థితిమ్ ఆగతః । సమస్తవాసనోన్ముక్తస్ సమ్ప్రత్య్ అసి మహేశ్వరః
మునుపటి నీ స్వరూపం ఇప్పుడు అత్యుత్తమ స్థితిని పొందింది. అన్ని ఆశలు పోయిన తర్వాత, నీవు నిజంగా మహేశ్వరుడవు.
యస్యావివేకాద్ ఉత్పత్తిస్ స వివేకాద్ వినశ్యతి । ప్రకాశేన ప్రయాత్య్ అన్తమ్ అనాలోకోద్భవం తమః
అజ్ఞానంతో పుట్టినది వివేకంతో నశిస్తుంది. వెలుతురులేని చీకటి, వెలుగు వచ్చినప్పుడు అంతమవుతుంది.