నరామరజగద్రూపైర్ బ్రాహ్మీ శక్తిర్ ఉదేత్య్ అలమ్ । సాముద్రీ కణకల్లోలజాలైర్ వేలేవ వల్గతి
దేవతలు, మనుషులు, లోకాలు అన్నీ రూపాలుగా బ్రహ్మశక్తి సంపూర్ణంగా ఉద్భవిస్తుంది. అది సముద్రతీరాన్ని బంగారు అలల జాలంతో మెరిసిపోవడంలా ప్రకాశిస్తుంది.
చిన్మయం చిద్భవన్ మూఢ తత్ తస్మాత్ పరమాత్ పదాత్ । నిత్యమ్ అవ్యతిరిక్తం త్వం కిమ్ అన్యత్ పరిశోచసి
అజ్ఞానుడా, నువ్వు చైతన్యమే, ఆ పరమస్థితి నుండే పుట్టినవాడివి. నువ్వు ఎప్పుడూ దానితో విడిపోలేని వాడివి. మరి ఇంకేదికోసం బాధపడుతున్నావు?
సర్వగం సర్వభావస్థం సర్వరూపం హి తత్ పదం । తత్ప్రాప్తౌ సర్వమ్ ఏవాశు ప్రాప్తం భవతి సర్వదా
ఆ స్థితి అన్నిటిలోనూ వ్యాపించి ఉంటుంది, అన్ని జీవుల్లోనూ ఉంటుంది, అన్ని రూపాలుగా ఉంటుంది. దాన్ని పొందినవాడికి అన్నీ వెంటనే, ఎప్పుడూ లభిస్తాయి.
న త్వమ్ అస్తి న దేహో ఽస్తి బ్రహ్మాస్తీహ మహత్ స్ఫురత్ । అహం త్వమ్ ఇతి నిష్ష్యన్దైస్ స్ఫురత్య్ ఆర్తిర్ హి కస్య కా
నీవు లేవు, ఈ శరీరం లేదు; ఇక్కడ పరమ బ్రహ్మమే ప్రకాశిస్తోంది. 'నేను', 'నీవు' అనే భావాలు పోయినప్పుడు, ఎవరికీ బాధ ఎలా ఉంటుంది?
ఆత్మా చేత్ త్వం తద్ ఆత్మైవ సర్వగో ఽస్తీహ నేతరః । ఆత్మనో ఽన్యజ్ జడం త్వం చేత్ తత్ త్వం నాస్త్య్ అస్య్ అవిద్వపుః
నీవు ఆత్మ అయితే, ఇక్కడ అన్నిటిలోనూ వ్యాపించిన ఆత్మ మాత్రమే ఉంది, మరొకటి లేదు. నీవు ఆత్మ కాకపోతే, నీవు జడమైనవాడివి—అలాంటి వాడికి నిజంగా ఉనికి లేదు.
ఆత్మైవ సర్వం త్రిజగత్ తదన్యత్ తు నకిఞ్చన । తన్ నకిఞ్చిత్ త్వమ్ ఆత్మాన్యద్ యది తత్ త్వం నకిఞ్చన
ఈ మూడు లోకాలు అన్నీ ఆత్మే; దాని తప్ప ఇంకొకటి లేదు. నీవు ఆత్మ అయితే, నీకు తప్ప మరొకటి లేదు; నీవు ఆత్మ కాకపోతే, నీవు ఏమీ కాదని అర్థం.
అహం త్వ్ ఇదమ్ ఇదం తన్ మే ఇతి వ్యర్థం కిమ్ ఈహసే । అసద్వపుః కిం స్ఫురతి శశశృఙ్గేణ కో హతః
నేనే ఇది, ఇది నాదే అని వృథాగా ఎందుకు తపిస్తున్నావు? లేనిది శరీరం నుంచి ఏమి ఉద్భవిస్తుంది? మొసలి కొమ్ముతో ఎవరు చనిపోతారు?
తృతీయా కల్పనా నాస్తి చిజ్జడాంశేతరా శఠ । ఛాయాహసనయోర్ మధ్యే తృతీయేవానురఞ్జనా
చైతన్యం, జడత్వం అనే రెండింటికీ తప్ప ఇంకొక కల్పన లేదు, ఓ మాయాచాతుర్యుడా. నీడ, వెలుతురు మధ్యలో మూడవ రంగు ఏదీ లేనట్టే, ఇక్కడ కూడా మూడవదేమీ లేదు.
సత్యావలోకనాజ్ జాతే చిత్త్వజాడ్యదృశోః క్షయే । సమ్పద్యతే యత్ తత్ త్వ్ అజ్ఞ స్వసంవేదనమాత్రకమ్
నిజమైన వివేచన వల్ల మనస్సు, జడత్వం అనే భావనలు పోయినప్పుడు, మిగిలేది స్వచ్ఛమైన స్వయంభావన మాత్రమే, ఓ అజ్ఞానుడా.
తేన మూఢ న కర్తృ త్వం న భోక్తృ త్వం న చాప్య్ అసి । తద్ ఏవాసి పరం బ్రహ్మ త్యజ మౌర్ఖ్యం భవాత్మకమ్
అందువల్ల, ఓ మూర్ఖుడా, నువ్వు చేయువాడవు కాదు, అనుభవించేవాడవు కాదు, ఇంకేదీ కూడా కాదు. నువ్వు పరబ్రహ్మమే. ఈ భ్రమతో పుట్టిన మూర్ఖత్వాన్ని వదిలిపెట్టు.
కేవలం త్వ్ అజ్ఞవిషయమ్ ఉపదేశార్థసిద్ధయే । త్వయా కరణభూతేన కరోత్య్ ఆత్మేతి కథ్యతే
అజ్ఞానులకు బోధించేందుకు మాత్రమే, నువ్వు సాధనంగా ఉండి, పనులు చేయడం, నిన్ను ఆత్మ అని పిలవడం చెప్పబడింది.
అసత్స్వరూపం కరణం జడం నిరవలమ్బనమ్ । న స్పన్దతే న ప్లవతే కర్తృసమ్బోధనం వినా
సరైన ఆధారం లేకుండా, చైతన్యం లేని, అసత్య స్వరూపమైన పరికరం, దానికి చేసేవాడు లేకపోతే, అది కదలదు, ఏ పని చేయదు.
అకర్తుః కరణస్యాజ్ఞ శక్తిః కాచిన్ న విద్యతే । దాత్రస్య లావకాభావే కర్తుం కిమ్ ఇవ శక్తతా
ఓ అజ్ఞానీ, చేసేవాడు లేని పరికరానికి ఎలాంటి శక్తి ఉండదు. దాత లేకపోతే ఇవ్వడానికి శక్తి ఎక్కడుంటుంది?
ఖడ్గప్రహారవిచ్ఛేదక్రియాయాం పుంసి శక్తతా । న ఖడ్గే సుజడే కృత్తసర్వాఙ్గే ఽప్య్ అస్తి శక్తతా
ఖడ్గంతో కోయడంలో శక్తి మనిషిలోనే ఉంటుంది, ఖడ్గంలో కాదు. అది పూర్తిగా జడమై, విరిగిపోయినా దానికి శక్తి ఉండదు.
తస్మాన్ నాసి సఖే కర్తృ మా వ్యర్థం దుఃఖభాగ్ భవ । పరార్థం క్లేశితా మూర్ఖ ప్రాకృతేషు న శోభతే
అందువల్ల, సఖా, నీవు చేసేవాడు కావు. వృథాగా బాధను అనుభవించకు. మూర్ఖుల మధ్య, పరుల కోసం కష్టపడడం జ్ఞానులకు తగదు.
ఈశ్వరో నేదృశశ్ శోచ్యో యస్ త్వయోపకృతో భవేత్ । నైవ తస్య కృతేనార్థో నాకృతేనేహ కశ్చన
ఈ లోకాన్ని పాలించే పరమేశ్వరునికి మనం ఏదైనా సహాయం చేస్తే లేదా చేయకపోయినా, ఆయనకు దానివల్ల లాభమూ లేదు, నష్టమూ లేదు. ఆయనను ఇలా దయతో చూడాల్సిన అవసరం లేదు.
సర్వం తూపకరోమ్య్ ఏనమ్ ఇతి కేవలమ్ అల్పధీః । క్లిశ్యతే చ సతాం త్వ్ అర్థో న కశ్చిద్ ఉపయుజ్యతే
‘నేను ఇతనికి అన్నీ చేయగలను’ అని అనుకునే వారు తెలివితక్కువవారు మాత్రమే. వారు దుఃఖిస్తారు. కానీ మంచి మనుషులకు అలాంటి పనుల వల్ల అసలు ప్రయోజనం ఉండదు.
కర్తుర్ భోగేశ్వరస్యైవమ్ అథ చేద్ అనువర్తసే । తద్ అస్య కాచిన్ నేచ్ఛేహ తృప్తత్వాత్ సర్వదైవ హి
ఈ సృష్టిని అనుభవించే, చేయించే పరమేశ్వరుని సంకల్పాన్ని నువ్వు అనుసరిస్తే, ఆయన ఎప్పుడూ తృప్తిగా ఉంటాడు. ఆయనకు ఇక్కడ ఏదీ కావాలనే కోరిక ఉండదు.
అకృత్రిమావభాసేన సర్వగేన చిదాత్మనా । ఏకేనైవేదమ్ ఆపూర్ణం కల్పనైవాస్తి నేతరా
అన్నిటిని తెలిసిన ఆ పరమాత్మ యొక్క సహజ ప్రకాశంతోనే ఇది అంతా కనిపిస్తోంది. వాస్తవానికి ఊహే ఉంది, వేరే ఏదీ లేదు.
ఏకానేకావభాసేన సమస్తేన తతాత్మనా । ఆత్మన్య్ ఏవాత్మనైవాన్తః క్రియతే కిం కిమ్ ఇష్యతే
ఒక్కటిగా, అనేకంగా కనిపించే ఈ సర్వవ్యాప్తమైన నిజమైన ఆత్మయందే, ఆత్మతోనే అన్నీ జరుగుతున్నప్పుడు, ఇంకేమి కోరుకోవాలి?
త్వాదృశస్య తు దృష్ట్యైవ క్షుబ్ధతా జాయతే ముధా । ఆలోక్య రాజమహిషీం మనో మదమయీం యథా
నీ వంటి వారికి, చూస్తేనే మనసు కలవరపడుతుంది. అది రాజమహిషిని చూసినప్పుడు మనస్సు మత్తులో పడినట్టే.
ఆత్మనా తవ సమ్బన్ధశ్ చేత్ తత్ కర్త్ర్ అసి సున్దర । కిం తు నాస్యాసి సమ్బన్ధః కుసుమస్యోపలో యథా
నీకు ఆత్మతో సంబంధముందని నీవు భావిస్తే, నీవే కర్తవు, అందాలవతీ! కానీ నిజానికి, నీకు ఆత్మతో అసలు సంబంధమే లేదు, రాయి పువ్వుతో సంబంధం లేనట్టు.
ద్వితీయేన సమం యైషా తత్తా తద్భావతైకతా । సా సమ్బన్ధగతిః ప్రోక్తా ప్రాగ్ద్విత్వాద్ అధునైకతా
రెండవదానితో కలిసినప్పుడే దీనికి సంబంధమనే భావన వస్తుంది. ముందుగా ద్వైతం ఉండేది, ఇప్పుడు ఏకత్వం ఏర్పడింది.
నానాప్రకారరచనా నానారూపక్రియాముఖీ । సుఖదుఃఖదశాహేతుస్ సా చానేకవిధా స్మృతా
అది అనేక విధాలుగా ఏర్పడింది, అనేక రూపాల్లో, అనేక క్రియల ద్వారా వ్యక్తమవుతుంది. అదే సుఖం, దుఃఖం అనుభవించడానికి కారణమవుతుంది.
సమ్బన్ధస్ సమయోర్ దృష్టస్ తథార్ధసమయోర్ అపి । సువిలక్షణయోశ్ చాన్యస్ తస్మిన్ సతి జగత్త్రయే
కాలాల మధ్య, అర్ధకాలాల మధ్య, అలాగే పూర్తిగా వేరుగా ఉన్న రెండు వస్తువుల మధ్య కూడా సంబంధం కనిపిస్తుంది. ఆ సంబంధం ఉన్నప్పుడు మూడు లోకాలు ఉద్భవిస్తాయి.
ద్రవ్యాన్తరగుణం ద్రవ్యాణ్య్ ఆశ్రయన్తి బహూన్య్ అలమ్ । శశిశైత్యం యథౌషధ్యో యథోష్మాణం మహాశిలాః
చాలా పదార్థాలు ఇతర పదార్థాల లక్షణాలను స్వీకరిస్తాయి. ఉదాహరణకు, ఔషధ మొక్కలు చంద్రుని చల్లదనాన్ని పొందినట్లుగా, పెద్ద రాళ్లు వేడిని పొందినట్లుగా.
ఇత్థం యది తు సమ్బన్ధో భవతః పరమాత్మనా । అస్తు తత్ సంసృతేర్ బీజమ్ అన్యోఽన్యగుణసఙ్కరః
ఇలా, నీకు పరమాత్మతో సంబంధం ఉంటే అది ఉండనివ్వు. అదే సంసారానికి విత్తనం, ఒకదానిలో ఒకటి లక్షణాలు కలిసిపోవడమే.
మనోమనననిర్మాణకలాతీతాత్మనాత్మనా । ఈదృశో ఽస్తి న సమ్బన్ధస్ తవేన్ద్రియగణాణునా
మనస్సు, ఆలోచన, సృష్టి, కాలం అన్నిటినీ దాటి ఉన్న నీ నిజ స్వరూపానికి, ఈ ఇంద్రియ సమూహపు సూక్ష్మ భాగాలతో ఎలాంటి సంబంధమూ లేదు.
అన్యశ్ చ దృశ్యతే లోకే సమ్బన్ధస్ సమయోస్ స్ఫుటః । యథా జ్వలనయోర్ ఐక్యే తేజసోః పయసోర్ అపి
ఇంకొక రకం సంబంధం ఈ లోకంలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. అది కాలముల మధ్య, లేదా రెండు మంటలు కలిసిపోయినట్టు, అగ్ని నీళ్ళతో కలిసినట్టు ఉంటుంది.
మనోమనననిర్మాణకలాతీతాత్మనాణునా । ఈదృశో ఽపి న సమ్బన్ధస్ తవేన్ద్రియగణాత్మనా
మనస్సు, ఆలోచన, సృష్టి, కాలం అన్నిటినీ దాటి ఉన్న నీకు, ఈ ఇంద్రియ సమూహపు అసలు స్వరూపంతో కూడా ఇలాంటి సంబంధమూ లేదు.