స దృష్ట్వా జ్వలితం లక్ష్మ్యా భీతస్ తమ్ ఋషిమ్ ఆగతమ్ । ప్రహృష్టవదనో రాజా స్వయమ్ అర్ఘ్యం న్యవేదయత్
ఆ మహర్షి లక్ష్మితో ప్రకాశిస్తూ, కొంత భయంతో వచ్చినదాన్ని చూసి, రాజు ఆనందంతో ముఖం వెలిగిస్తూ స్వయంగా అతనికి అర్ఘ్యం సమర్పించాడు.
స రాజ్ఞః ప్రతిగృహ్యార్ఘ్యం శాస్త్రదృష్టేన కర్మణా । ప్రదక్షిణం ప్రకుర్వన్తం రాజానం పర్యపూజయత్
ఆ మహర్షి రాజు ఇచ్చిన అర్ఘ్యాన్ని శాస్త్రోక్తంగా స్వీకరించి, రాజు తన చుట్టూ ప్రదక్షిణగా తిరుగుతుండగా అతన్ని గౌరవంగా పూజించాడు.
స రాజ్ఞా పూజితస్ తేన ప్రహృష్టవదనస్ తదా । కుశలం చాప్యయం చైవ పర్యపృచ్ఛన్ నరాధిపమ్
ఆ రాజు మహర్షిని గౌరవంగా ఆహ్వానించగా, ఆ ముని ఆనందంగా చిరునవ్వుతో రాజును చూచి, రాజు క్షేమంగా ఉన్నాడా, సుఖంగా ఉన్నాడా అని అడిగాడు.
వసిష్ఠేన సమాగమ్య ప్రహస్య మునిపుఙ్గవః । యథార్హం చార్చయిత్వైనం పప్రచ్ఛానామయం తతః
వశిష్ఠుడు వంటి మునులలో శ్రేష్ఠుడిని కలిసిన తరువాత, చిరునవ్వుతో సాదరంగా ఆహ్వానించి, అతని ఆరోగ్యం ఎలా ఉందో అడిగాడు.
క్షణం యథార్హమ్ అన్యోఽన్యం పూజయిత్వా సమేత్య చ । తే సర్వే హృష్టమనసో మహారాజనివేశనే
తరువాత, ఒకరిని ఒకరు యథావిధిగా గౌరవించి, కొంతసేపు కలసి, అందరూ ఆనందంతో మహారాజు ప్రాసాదంలోకి ప్రవేశించారు.
యథోచితాసనగతా మిథస్ సంవృద్ధతేజసః । పరస్పరేణ పప్రచ్ఛుస్ సర్వే ఽనామయమ్ ఆదరాత్
ప్రతి ఒక్కరు తగిన ఆసనాల్లో కూర్చొని, పరస్పరం మహిమ పెరిగినట్లు కనిపిస్తూ, ఒకరినొకరు ఆప్యాయంగా ఆరోగ్యం ఎలా ఉందని అడిగారు.
ఉపవిష్టాయ తస్మై స విశ్వామిత్రాయ ధీమతే । పాద్యమ్ అర్ఘ్యం చ గాశ్ చైవ భూయో భూయో న్యవేదయత్
ఆ ధ్యానశీలుడైన విశ్వామిత్రుడు కూర్చున్న వెంటనే, అతనికి రాజు పాద్యాన్ని, అర్ఘ్యాన్ని, గోవులను మరెన్నోసార్లు వినయంగా సమర్పించాడు.
అర్చయిత్వా చ విధివద్ విశ్వామిత్రమ్ అభాషత । ప్రాఞ్జలిః ప్రయతో వాక్యమ్ ఇదం ప్రీతమనా నృపః
విధిగా విశ్వామిత్రుని సత్కరించిన తరువాత, రాజు చేతులు జోడించి, శుద్ధమైన హృదయంతో ఆనందంగా ఇలా అన్నాడు.
యథామృతస్య సమ్ప్రాప్తిర్ యథా వర్షమ్ అవర్షకే । యథాన్ధస్యేక్షణప్రాప్తిర్ భవదాగమనం తథా
అమృతం లభించినట్టు, ఎండిన భూమికి వాన పడినట్టు, అంధుడికి చూపు వచ్చినట్టు, భగవంతుడా! మీ రాక కూడా అలాగే ఆనందాన్ని ఇస్తోంది.
యథేష్టధనసమ్పర్కః పుత్రజన్మాప్రజావతః । స్వప్నదృష్టార్థలాభశ్ చ భవదాగమనం తథా
ఇష్టమైన ధనం లభించినట్టు, సంతానం లేని వారికి కొడుకు పుట్టినట్టు, కలలో చూసినదాన్ని నిజంగా పొందినట్టు, ప్రభూ! మీ రాక కూడా అంతే సంతోషాన్ని కలిగిస్తోంది.
యథేప్సితేన సంయోగ ఇష్టస్యాగమనం యథా । ప్రణష్టస్య యథా లాభో భవదాగమనం తథా
మనసు కోరుకున్నదాన్ని పొందినప్పుడు, ప్రియమైనవాడు వచ్చినప్పుడు, లేదా పోయినదాన్ని తిరిగి పొందినప్పుడు కలిగే ఆనందం ఎలా ఉంటుందో, నీ రాక కూడా నాకు అలానే అనిపిస్తోంది.
యథా హర్షో నభోగత్యా మృతస్య పునర్ ఆగమాత్ । తథా త్వదాగమాద్ బ్రహ్మన్ స్వాగతం తే మహామునే
ఆకాశంలోకి ఎక్కినప్పుడు కలిగే ఆనందం, లేదా మరణించినవాడు తిరిగి వచ్చినప్పుడు కలిగే సంతోషం ఎలా ఉంటుందో, బ్రహ్మన్, నీ రాకతో నాకు అలాంటి స్వాగతానందం కలుగుతోంది, మహర్షీ!
బ్రహ్మలోకనివాసో హి కస్య న ప్రీతిమ్ ఆవహేత్ । మునే తవాగమస్ తద్వత్ సత్యమ్ ఏవ బ్రవీమి తే
బ్రహ్మలోకంలో నివసించేవాడు ఎదురైతే ఎవరికైనా ఆనందం కలగకపోతుందా? మునీశ్వరా, నీ రాక కూడా అంతే ఆనందాన్ని కలిగించింది. నేను నిజం చెబుతున్నాను.
కశ్ చ తే పరమః కామః కిం చ తే కరవాణ్య్ అహమ్ । పాత్రభూతో ఽసి మే విప్ర ప్రాప్తః పరమధార్మికః
నీకు అత్యంత కావలసినది ఏమిటి? నేను నీకోసం ఏం చేయాలి? బ్రాహ్మణా, నీవు నాకు గౌరవానికి పాత్రవాడివి, పరమధార్మికుడివి, నీవు ఇక్కడికి వచ్చావు.
పూజ్యో రాజర్షిశబ్దేన తపసా ద్యోతితప్రజః । బ్రహ్మర్షిత్వమ్ అను ప్రాప్తః పూజ్యో ఽసి భగవన్ మమ
మీరు రాజర్షి అనే గౌరవనామంతో పూజించదగినవారు. మీ తపస్సు వల్ల ప్రజలు వెలుగొందుతున్నారు. ఇప్పుడు బ్రహ్మర్షి స్థితిని పొందిన మీరు, నా పూజకు అర్హులు, ఓ భగవంతుడా.
గఙ్గాజలాభిషేకేణ యథా ప్రీతిర్ భవేన్ మమ । తథా త్వద్దర్శనాత్ ప్రీతిర్ అన్తశ్ శీతయతీవ మామ్
గంగాజలంతో అభిషేకం చేసినప్పుడు నాకు కలిగే ఆనందం లాగానే, మీ దర్శనం వల్ల నా హృదయం లోపల నుండి చల్లదనం కలుగుతోంది.
విగతేచ్ఛాభయక్రోధో వీతరాగో నిరామయః । ఇదమ్ అత్యద్భుతం బ్రహ్మన్ యద్ భవాన్ మామ్ ఉపాగతః
ఇచ్చ, భయం, కోపం లేని, రాగం లేని, వ్యాధిలేని మీరు నన్ను దర్శించడానికి వచ్చారు అనేది నిజంగా ఆశ్చర్యకరం, ఓ బ్రహ్మన్.
శుభక్షేత్రగతం చాహమ్ ఆత్మానమ్ అపకల్మషమ్ । చన్ద్రబిమ్బ ఇవోన్మగ్నం వేద్మి వేద్యవిదాం వర
నేను ఇప్పుడు శుభమైన స్థలంలో, పాపరహితుడిగా, నీటిలో మునిగిన చంద్రబింబంలా వెలుగుతున్నానని, తెలిసినవారిలో ఉత్తముడైన మీరు, నేను గ్రహిస్తున్నాను.
సాక్షాద్ ఇవ బ్రహ్మణో మే తవాభ్యాగమనం మతమ్ । పూతో ఽస్మ్య్ అనుగృహీతో ఽస్మి తవాభ్యాగమనాన్ మునే
ఓ మునీశ్వరా, మీ రాకను నేను స్వయంగా పరబ్రహ్మ వచ్చిందని భావిస్తున్నాను. మీ రాకతో నేను పవిత్రుడనై, ధన్యుడనయ్యాను.
త్వదాగమనపుణ్యేన సాధో యద్ అనురఞ్జితమ్ । అద్య మే సఫలం జన్మ జీవితం తత్ సుజీవితమ్
ధర్మాత్ముడా, మీ రాక వల్ల నాకు ఎంతో ఆనందం కలిగింది. ఈ రోజు నా జన్మ ఫలించిందని, నా జీవితం నిజంగా సార్థకమైందని అనిపిస్తోంది.
త్వామ్ ఇహాభ్యాగతం దృష్ట్వా ప్రతిపూజ్య ప్రణమ్య చ । ఆత్మన్య్ ఏవ నమామ్య్ అన్తర్ దృష్టేన్దుర్ జలధిర్ యథా
మీరు ఇక్కడికి వచ్చి, మిమ్మల్ని చూసి, గౌరవంతో నమస్కరించి, మళ్లీ నా అంతరంలో కూడా నమస్కరిస్తున్నాను. అది ఎలా అంటే, సముద్రం లోనికి ప్రతిబింబించిన చంద్రునికి నమస్కరించడంలా.
యత్ కార్యం యేన చార్థేన ప్రాప్తో ఽసి మునిపుఙ్గవ । కృతమ్ ఇత్య్ ఏవ తద్ విద్ధి మాన్యో ఽసి హి భృశం మమ
మహామునీంద్రా, మీరు ఏ పని కోసం వచ్చినా, ఏ అవసరంతో వచ్చినా, అది పూర్తయ్యిందని భావించండి. ఎందుకంటే మీరు నాకు ఎంతో గౌరవప్రదులు.
స్వకార్యేణ విమర్శం త్వం కర్తుమ్ అర్హసి కౌశిక । భగవన్ నాస్త్య్ అదేయం హి త్వయి యత్ ప్రతిపద్యతే
కౌశికా, నీవు నీ కర్తవ్యాన్ని బాగా ఆలోచించాలి. ఎందుకంటే, భగవంతుడా, నువ్వు ఏ పని మొదలుపెట్టినా అది నీకు సాధ్యం కానిది ఏదీ లేదు.
కార్యస్య చ విచారం త్వం కర్తుమ్ అర్హసి ధర్మతః । కర్తా చాహమ్ అశేషం తే దైవతం పరమం భవాన్
ఏ పని చేయాలన్నా, అది ధర్మబద్ధంగా ఆలోచించాలి. నేను పూర్తిగా నీ సేవకుడిని, నువ్వే నాకు పరమ దైవం.
ఇదమ్ అతిమధురం నిశమ్య వాక్యం శ్రుతిసుఖమ్ అర్థవిదా వినీతమ్ ఉక్తమ్ । ప్రథితగుణవశాద్ గుణైర్ విశిష్టం మునివృషభః పరమం జగామ హర్షమ్
ఈ మధురమైన, వినడానికి మధురంగా, అర్థాన్ని బోధించే వినయంతో కూడిన మాటలు విని, ప్రసిద్ధిగాంచిన గుణాల వల్ల మరింత విశిష్టంగా ఉన్న ఆ మహర్షి, అత్యంత ఆనందంతో నిండిపోయాడు.
తచ్ ఛ్రుత్వా రాజసింహస్య వాక్యమ్ అద్భుతవిస్తరమ్ । హృష్టరోమా మహాతేజా విశ్వామిత్రో ఽభ్యభాషత
ఆ రాజసింహుని అద్భుతంగా విస్తరించిన మాటలు విని, గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్న విశ్వామిత్రుడు, ఆనందంతో రోమాలు నిక్కబొడుచుకుంటూ మాట్లాడాడు.
సదృశం రాజశార్దూల తవైవైతన్ మహీతలే । మహావంశప్రసూతస్య వసిష్ఠవశవర్తినః
ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, నీలాంటి గొప్ప వంశంలో పుట్టి, వశిష్ఠుని మాటలు పాటించే నీకు మాత్రమే భూమిపై ఇది తగినది.
యత్ తు మే హృద్గతం వాక్యం తస్య కార్యవినిర్ణయమ్ । కురు త్వం రాజశార్దూల ధర్మం సమనుపాలయ
నా హృదయంలో ఉన్న విషయాన్ని నీవే నిర్ణయించాలి, ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా. నీ ధర్మాన్ని నీవు కాపాడాలి.
అహం నియమమ్ ఆతిష్ఠే సిద్ధ్యర్థం పురుషర్షభ । తస్య విఘ్నకరా ఘోరా రాక్షసా మమ సంస్థితాః
ఓ మానవులలో శ్రేష్ఠుడా, నేను ఒక వ్రతాన్ని ప్రారంభించాను, అది ఫలించాలనే ఉద్దేశంతో. కానీ దానికి అడ్డుగా భయంకరమైన రాక్షసులు ఎదురుగా నిలిచారు.
యదా యదా తు యజ్ఞేన యజే ఽహం విబుధవ్రజమ్ । తదా తదా మే యజ్ఞం తం వినిఘ్నన్తి నిశాచరాః
ప్రతి సారి నేను దేవతల కోసం యజ్ఞం చేసినప్పుడు, అదే సమయంలో ఆ రాత్రివేళ సంచరించే రాక్షసులు నా యజ్ఞాన్ని ధ్వంసం చేస్తారు.