అహో బత చిరం కాలమ్ ఆవాం విశ్లేషమ్ ఆగతౌ । కాలేన శ్లేషితౌ భూయో వసన్తాద్రితటావ్ ఇవ
ఓహో! చాలా కాలం తర్వాత మనిద్దరం వేరుపడ్డాం. ఇప్పుడు కాలానుగుణంగా మళ్లీ కలుసుకున్నాం, వసంతం పర్వతపు ఒడ్డున చేరినట్లు.
న తా జగతి విద్యన్తే సుఖదుఃఖదశాస్ సఖే । జీవద్భిర్ యా న దృశ్యన్తే సంయోగజవియోగజాః
సఖా, ఈ లోకంలో జీవులు చూడని, కలిసినప్పుడు లేదా విడిపోయినప్పుడు కలిగే సుఖదుఃఖాలు లేవు.
తథైతాస్వ్ అతిదీర్ఘాసు దశాస్వ్ అన్యత్వమ్ ఆగతాః । భూయో వయమ్ అపి శ్లిష్టాశ్ చిత్రా హి నియతిర్ విధేః
ఇంత కాలంగా వేరు వేరు స్థితుల్లో ఉన్నా, ఇప్పుడు మళ్లీ కలిసాం. విధి ఎంత విచిత్రంగా ఉంటుందో చూడు.
భగవన్ నియతేర్ అస్యా గతిం దీపగతేర్ ఇవ । దైవిక్యాః కో హి జానాతి గమ్భీరాం విస్మయప్రదామ్
భగవన్, ఈ దైవీయమైన విధి గమనం ఎంత లోతుగా, ఆశ్చర్యంగా ఉంటుందో దీపం జ్వాలలా ఎవరికీ తెలియదు.
త్వమ్ అహం చ వియోజ్యాతిదూరే దూరదశాసు చ । అద్య సఙ్ఘటితౌ భూయః కిమ్ అసాధ్యమ్ అహో విధేః
నీవు నేను చాలా దూరంగా వేరుగా ఉన్నా, ఈ రోజు మళ్లీ కలిసాం. విధికి అసాధ్యం అనేదేమీ లేదని ఆశ్చర్యంగా ఉంది.
వయం త్వ్ అద్య మహాసత్త్వ భృశం కుశలినస్ స్థితాః । త్వదాగమనపుణ్యేన పరాం పావనతాం గతాః
మహానుభావా! ఈ రోజు మేము నిజంగా సుఖంగా, స్థిరంగా ఉన్నాము. మీరు ఇక్కడికి వచ్చిన పుణ్యఫలంతో మేము అత్యంత పవిత్రతను పొందాము.
ఈషత్ త్వదాగమక్షీణపాపానాం పుణ్యపాదపైః । తథా ఫలితమ్ అస్మాకం న యథా వయమ్ ఆకులాః
మీ రాకతో మా పాపాలు కొంత తగ్గిపోయాయి. అందువల్ల మా పుణ్యఫలాలు మాకు బాధ కలిగించకుండా మేము సంతోషంగా ఉన్నాము.
సర్వాస్ సమ్పత్తయో ఽస్మాకం రాజర్షే సంస్థితాః పురే । భవదాగమనేనాద్య ప్రయాతాశ్ శతశాఖతామ్
రాజర్షీ! మునుపు అన్ని సంపదలు మా ఊరిలోనే ఉండేవి. కానీ ఈ రోజు మీరు వచ్చిన తరువాత అవి వందల దిశల్లో విస్తరించాయి.
వికిరతి పరితో రసాయనానామ్ ఇవ నికరం మధురం మహానుభావ । తవ వచనమ్ అవేక్షణం చ పుణ్యం పరమపదప్రతిమో హి సాధుసఙ్గః
మహానుభావా! మీ మాటలు, మీ సాన్నిధ్యం చుట్టూ అమృతంలా మధురమైన ఆనందాన్ని పంచుతున్నాయి. ఎందుకంటే సద్గుణుల సాంగత్యం నిజంగా పరమపదంతో సమానం.
అథైవమ్ప్రాయయా తత్ర విశ్రమ్భకథయా చిరమ్ । ప్రాక్తనస్నేహగర్భిణ్యా స్థిత్వోవాచాయుధాభిధః
అలా అక్కడ పాత అనుబంధంతో, స్నేహపూర్వకంగా చాలా సేపు మాట్లాడిన తరువాత, ఆయుధాభిధుడు మాట్లాడాడు.
యద్ యత్ సంసారజాలే ఽస్మిన్ క్రియతే కర్మ భూమిప । తత్ సమాహితచిత్తస్య సుఖాయాన్యస్య నానఘ
ఓ రాజా, ఈ Samsāra అనే బంధంలో మనం చేసే ప్రతి పని, మనసు స్థిరంగా ఉన్నవారికి మాత్రమే సుఖాన్ని ఇస్తుంది; మరెవరికీ కాదు, పాపరహితుడా.
కచ్చిత్ సఙ్కల్పరహితం పరం విశ్రమణాస్పదమ్ । పరమోపశమశ్రేయస్ సమాధిమ్ అనుతిష్ఠసి
నీ మనసులో ఎలాంటి సంకల్పాలు లేకుండా, పరమ విశ్రాంతి, పరమ మంగళాన్ని కలిగించే ఆ సమాధిని నువ్వు సాధిస్తున్నావా?
ఏతన్ మే బ్రూహి భగవన్ సర్వసఙ్కల్పవర్జితమ్ । పరమోపశమశ్రేయస్ సమాధిర్ హి కిమ్ ఉచ్యతే
భగవంతుడా, దయచేసి నాకు చెప్పు. అన్ని సంకల్పాలు లేకుండా, పరమ శాంతి, పరమ మంగళాన్ని కలిగించే ఆ సమాధిని ఏమని అంటారు?
యో జ్ఞో మహాత్మన్ సతతం తూష్ణీం వ్యవహరంశ్ చ వా । అసమాహితచిత్తో ఽసౌ కదా భవతి కః కిల
బహుళ జ్ఞానమున్న మహాత్ముడు ఎప్పుడూ మౌనంగా ఉన్నా, మాటలతో వ్యవహరించినా, అతని మనస్సు అస్థిరంగా మారే అవకాశం ఎప్పుడూ ఉండదు.
నిత్యప్రబుద్ధచిత్తాస్ తు కుర్వన్తో ఽపి జగత్క్రియాః । ఆత్మైకతత్త్వతన్నిష్ఠాస్ సదైవ సుసమాధయః
ఎప్పుడూ జాగృతమైన మనస్సు కలిగినవారు, లోకంలో పనులు చేస్తూ ఉన్నా, ఎల్లప్పుడూ ఆత్మ తత్వంలో స్థిరంగా, సంపూర్ణ ప్రశాంతతతో ఉంటారు.
బద్ధపద్మాసనస్యాపి కృతబ్రహ్మాఞ్జలేర్ అపి । అవిశ్రాన్తస్వభావస్య కస్ సమాధిః కథం చ వా
ప్రకృతి వల్ల ఎప్పుడూ అశాంతిగా ఉండే వాడికి పద్మాసనంలో కూర్చున్నా, బ్రహ్మను నమస్కరించినా, సమాధి ఎలా సాధ్యం? అది ఎక్కడ కలుగుతుంది?
తత్త్వావబోధో భగవన్ సర్వాశాతృణపావకః । ప్రోక్తస్ సమాధిభేదేన న తు తూష్ణీమ్ అవస్థితిః
భగవంతుడా, నిజమైన తత్వ జ్ఞానం అన్ని ఆశలను కాల్చే అగ్ని వంటిది. ఇదే సమాధి అని వివిధ రూపాల్లో చెప్పబడింది; కేవలం మౌనంగా ఉండడమే కాదు.
సమాహితా నిత్యతృప్తా యథాభూతార్థదర్శినీ । సాధో సమాధిశబ్దేన పరా ప్రజ్ఞోచ్యతే బుధైః
సదా స్థిరంగా, ఎప్పుడూ తృప్తిగా, వాస్తవాన్ని యథాతథంగా చూస్తూ ఉండే స్థితిని, జ్ఞానులు సమాధి అనే పేరుతో గొప్ప జ్ఞానంగా పేర్కొంటారు.
అక్షుబ్ధా నిరహఙ్కారా ద్వన్ద్వేష్వ్ అనభిపాతినీ । ప్రోక్తా సమాధిశబ్దేన మేరోస్ స్థిరతరా స్థితిః
ఏదీ కలవరపడని, అహంకారం లేని, ద్వంద్వాల వల్ల ప్రభావితం కాకపోయే స్థితిని సమాధి అంటారు. అది మేరు పర్వతం కన్నా స్థిరంగా ఉంటుంది.
నిశ్చిన్తా విగతాభీష్టా హేయోపాదేయవర్జితా । ప్రోక్తా సమాధిశబ్దేన పరిపూర్ణా మనోగతిః
ఏ ఆశలు లేకుండా, ఏదీ కోరిక లేకుండా, తీసుకోవడమూ వదిలిపెట్టడమూ లేని, పూర్తిగా నిండిన మనస్సు స్థితిని సమాధి అంటారు.
యతః ప్రభృతి బోధేన యుక్తమ్ ఆత్యన్తికం మనః । తద్ ఆరభ్య సమాధానమ్ అవ్యుచ్ఛిన్నం మహాత్మనః
మనస్సు నిజమైన జ్ఞానంతో ఏకమయ్యే క్షణం నుండి, ఆ మహాత్ముని స్థిరత ఎప్పటికీ途డిపోదు.
న హి ప్రబుద్ధమనసో భూత్వా విచ్ఛిద్యతే పునః । సమాధిర్ దూరమ్ ఆకృష్టో బిసతన్తుశ్ శిశోర్ ఇవ
నిజంగా ఎవరి మనస్సు పూర్తిగా మేల్కొంటే, ఆ సమాధి ఇక మళ్లీ విచ్ఛిన్నం కాదు; అది దూరంగా లాగబడినా, అది చిన్నపిల్ల వదిలిన తామర తంతువులా మాత్రమే.
సమగ్రం దినమ్ ఆలోకాద్ విరమత్య్ అక్షి నో యథా । ఆజీవితాన్తం మే ప్రజ్ఞా తథా తత్త్వావలోకనాత్
ఎలా కన్ను ఒక రోజు పొడవునా చూడటం ఆపదు, అలాగే నేను తత్త్వాన్ని గ్రహించిన నా జ్ఞానం జీవితం అంతా ఆగదు.
అజస్రమ్ అమ్బు వహనాద్ యథా నద్యా న రుధ్యతే । తథా విజ్ఞానదృగ్ బోధాత్ క్షణమాత్రం న రుధ్యతే
ఎలా నది ఎప్పుడూ నీరు తీసుకెళ్లడాన్ని ఆపదు, అలాగే ఒకసారి జ్ఞానదృష్టి మేల్కొంటే అది క్షణమంతకైనా ఆగదు.
న విస్మరత్య్ అవిరతం యథా కాలకలా గతిమ్ । న విస్మరత్య్ అవిరతం స్వాత్మానం ప్రాజ్ఞధీస్ తథా
ఎలా కాలపు ప్రవాహాన్ని ఎప్పుడూ మర్చిపోరు, అలాగే జ్ఞానవంతుని బుద్ధి తనను తాను ఎప్పుడూ మర్చిపోదు.
న విస్మరతి సర్వత్ర యథా సతతగో గతిమ్ । న విస్మరతి నిశ్చేత్యం చిన్మాత్రం ప్రాజ్ఞధీస్ తథా
ఎలా ఒకడు ఎప్పుడూ కదులుతూ ఉంటే, ఎక్కడా తన కదలికను మర్చిపోవడంలేదో, అలాగే జ్ఞానవంతుడి మనస్సు కూడా తెలుసుకోవాల్సిన శుద్ధ చైతన్యాన్ని ఎప్పుడూ మర్చిపోదు.
గతిం కాలకలా యద్వచ్ చిన్వానా సమవస్థితా । చిచ్ చిరం చేత్యరహితం చిన్వానాఙ్గం తథా స్థితా
ఎలా కాలమును విడదీయడంలో నిమగ్నుడై ఉన్నవాడు దాని కదలికపై స్థిరంగా ఉంటాడో, అలాగే శుద్ధ చైతన్యంలో మనస్సు నిలిపినవాడు, చాలా కాలం వరకు ఆ విషయరహిత స్థితిలో నిలిచి ఉంటాడు.
యథా సత్తావిహీనాత్మా పదార్థో నోపలభ్యతే । తథాత్మజ్ఞానహీనాత్మా కాలో జ్ఞస్య న లభ్యతే
ఎలా సత్తా లేని వస్తువు కనిపించదో, అలాగే ఆత్మజ్ఞానం లేని మనిషికి కాలం కూడా అనుభవంలోకి రాదు.
న సమ్భవతి సంసారే గుణహీనో గుణీ యథా । న సమ్భవత్య్ ఆత్మసంవిద్వర్జితో హ్య్ ఆత్మవాంస్ తథా
ఎలా గుణాలేని వాడు ఈ లోకంలో గుణాలున్న వాడిగా ఉండలేడో, అలాగే ఆత్మను పొందినవాడు ఆత్మస్మరణ లేకుండా ఉండలేడు.
సర్వదైవాస్మి సమ్బుద్ధస్ సర్వదైవాస్మి నిర్మలః । సర్వదైవాస్మి శాన్తాత్మా సర్వదాస్మి సమాహితః
నేను ఎప్పుడూ మేలుకున్నవాడిని, ఎప్పుడూ నిర్మలుడిని, ఎప్పుడూ ప్రశాంతమైన మనసున్నవాడిని, ఎప్పుడూ స్థిరంగా ఉన్నవాడిని.