ఆరుహ్యేమం విమానం త్వమ్ ఏహి త్రైవిష్టపం పురం । స్వర్గ ఏవ హి సీమాన్తో జగత్సమ్భోగసమ్పదామ్
ఈ దివ్య విమానంపై ఎక్కి, మూడువెళ్ల ప్రపంచాల నగరానికి రండి. ఎందుకంటే, ఈ స్వర్గమే ఈ లోకంలోని అన్ని ఆనందాల పరిమితి.
ఆకల్పమ్ ఉచితాన్ భుఙ్క్ష్వ భోగాన్ అభిమతాన్ విభో । స్వర్గాదిఫలభోగార్థమ్ ఏవాశేషతపఃక్రియాః
ఓ ప్రభూ, మీకు ఇష్టమైన ఆనందాలను ఎన్ని రోజులు కావాలంటే అంతకాలం అనుభవించండి. ఎందుకంటే, స్వర్గాది ఫలాలను పొందడానికే అన్ని తపస్సులు చేయబడతాయి.
హారచామరధారిణ్యో విద్యాధరవరాఙ్గనాః । పశ్యేమాస్ త్వామ్ ఉపాసీనాః కరిణ్యః కరిణం యథా
మేము హారాలు, చామరాలు ధరించిన విద్యాధర స్త్రీలు, మీ ముందు కూర్చుని ఉన్నాము. ఏలుగుబంటి ముందు ఏనుగులు ఉండినట్లు మేము మీ సేవలో ఉన్నాము.
కామో ధర్మార్థయోస్ సారః కామసారాశ్ శుచిస్మితాః । వసన్త ఇవ మఞ్జర్యస్ స్వర్గ ఏవ భవన్తి తాః
కామమే ధర్మం, అర్థానికి మూలం. ఆ కామానికి సారమైనవారు, పావనమైన చిరునవ్వుతో ఉన్నవారు, వసంతంలో పుష్పాలు ఎలా ఉంటాయో అలా పరలోకంలో మాత్రమే కనిపిస్తారు.
ఏవం కథయతస్ సిద్ధాన్ అతిథీన్ ఇత్య్ అసౌ మునిః । పరిపూజ్య యథాన్యాయమ్ అతిష్ఠద్ గతసమ్భ్రమమ్
అలా ఆ ముని సిద్ధులను ఆతిథ్యంతో ఆదరించి, యథావిధిగా పూజించి, మనస్సులో ఏ ఆందోళన లేకుండా ఉండిపోయాడు.
నాభ్యనన్దన్ న తత్యాజ తాం విభూతిం స ధీరధీః । భోస్ సిద్ధా వ్రజతేత్య్ ఉక్త్వా స్వవ్యాపారపరో ఽభవత్
ఆ మహాత్ముడు ఆ వైభవాన్ని ఆనందించలేదు, వదలలేదు కూడా. స్థిరమైన మనస్సుతో, 'ఓ సిద్ధులారా, మీరు వెళ్ళండి' అని చెప్పి తన పనిలో నిమగ్నమయ్యాడు.
అథ స్వకర్మనిరతం భోగేష్వ్ అరతిమ్ ఆగతమ్ । తమ్ ఉపాస్య యయుస్ సిద్ధా దినైః కతిపయైస్ స్వయమ్
తన పనుల్లో తానే మునిగిపోయి, భోగాలలో ఆసక్తి లేకుండా ఉన్న అతనిని గౌరవించి, కొద్ది రోజులకు సిద్ధులు అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయారు.
జీవన్ముక్తస్ స చ మునిర్ విజహార యథాసుఖమ్ । యావదిచ్ఛం వనాన్తేషు మునీనామ్ ఆశ్రమేషు చ
జీవన్ముక్తుడైన ఆ ముని, తనకు ఇష్టమైనంతకాలం, అడవుల మధ్యలోనూ, మునుల ఆశ్రమాలలోనూ, ఆనందంగా విహరించేవాడు.
మేరుమన్దరకైలాసహిమవద్విన్ధ్యసానుషు । ద్వీపోపవనదిక్కుఞ్జజఙ్గలారణ్యభూమిషు
మేరూ, మందర, కైలాస, హిమవంతు, వింధ్య పర్వతాల ఎడారులపై, ద్వీపాలలో, తోటల్లో, దిక్కులలో, పొదలలో, అడవుల్లో, అరణ్యప్రాంతాలలో ఆయన సంచరించేవాడు.
తతః ప్రభృతి సమ్ప్రాప్తపద ఉద్దాలకో ద్విజః । గుహాసు గిరికుక్షీణాం న్యవసద్ ధ్యానలీలయా
ఆ తరువాత, ఆ బ్రాహ్మణుడు అయిన ఉద్దాలకుడు పరమపదాన్ని పొందినవాడై, పర్వత గుహల్లో ధ్యానంలో లీనమై నివసించసాగాడు.
కదాచిద్ అహ్నా మాసేన కదాచిద్ వత్సరేణ చ । కదాచిద్ వత్సరౌఘేన ధ్యానాసక్తో వ్యబుధ్యత
కొందిసార్లు ఒక రోజు, మరికొన్ని సార్లు ఒక నెల, ఇంకొన్ని సార్లు ఒక సంవత్సరం, లేదా ఎన్నో సంవత్సరాల తరువాత కూడా, ధ్యానంలో లీనమై ఉన్న అతడు మేల్కొనేవాడు.
ఉద్దాలకస్ తద్ ఆరభ్య వ్యవహారపరో ఽపి సన్ । సుసమాహిత ఏవాసీచ్ చిత్తత్త్వైకత్వమ్ ఆగతః
ఆ సమయానుంచి ఉద్దాలకుడు లోకవ్యవహారాల్లో పాల్గొంటూ ఉన్నా, మనస్సు పూర్తిగా స్థిరంగా, చైతన్యస్వరూపంతో ఏకత్వాన్ని పొందాడు.
చిత్తత్త్వైకఘనాభ్యాసాన్ మహాచిత్త్వమ్ ఉపేత్య సః । దృశ్యే ఽస్మింశ్ చిత్రరవివన్ నాస్తమ్ ఆయాన్ న చోదయమ్
చైతన్యమయత్వాన్ని నిరంతరం అభ్యసించడంతో, అతడు మహత్తరమైన మనస్సు స్థితిని చేరుకున్నాడు. ఈ జగత్తులో, ప్రకాశవంతమైన సూర్యునిలా, అతడు అస్తమించలేదు, ఉదయించలేదు కూడా.
సమపరపదలాభప్రాప్తిసంశాన్తచేతా దలితజననపాశః క్షీణసన్దేహదోలః । శరది ఖమ్ ఇవ కాన్తం వ్యాతతం చోర్జితం చ స్ఫుటమ్ అమలమ్ అలేఖం తత్ వపుస్ స్వం బభార
ఎత్తు, తక్కువ అన్న తేడా లేకుండా సమంగా పొందిన మనస్సుతో, జననబంధనాలు విడిచిపెట్టి, సందేహాల ఊగిసలాట మాయమై, శరదృతువులో ఆకాశం లాగా విశాలంగా, ప్రకాశంగా, నిర్మలంగా, మచ్చలేకుండా తన స్వరూపాన్ని ధరించాడు.
ఆత్మజ్ఞానదినైకార్క మత్సంశయతృణానల । అజ్ఞానదాహశీతాంశో సత్తాసామాన్యమ్ ఈశ కిమ్
ప్రభూ! ఆత్మజ్ఞానమే రోజు సూర్యుడై, నా సందేహాలను గడ్డి లా కాల్చే అగ్నిగా, అజ్ఞానదహాన్ని చల్లార్చే చంద్రుడిగా ఉండే, ఆ సత్త్వసామాన్యము అంటే ఏమిటి?
యదా సఙ్క్షీయతే చిత్తమ్ అభావాత్యన్తభావనాత్ । చిత్సామాన్యస్వరూపస్య సత్తాసామాన్యతా తదా
మనస్సు పూర్తిగా లయమై, ఏదీ లేదన్న భావనలో నిమగ్నమైతే, ఆ సమయంలో ఉన్నదంతా ఒకే విధమైన చైతన్య స్వరూపంగా ఉంటుంది.
నూనం చేత్యాంశరహితా చిద్ యదాత్మని లీయతే । అసద్రూపవద్ అత్యచ్ఛం సత్తాసామాన్యతా తదా
చైతన్యం ఏ విషయానికీ సంబంధించినదిగా లేకుండా, తానే తానులో లీనమైతే, అప్పుడు ఆ సత్తా పరమంగా పారదర్శకంగా, రూపరహితమైనదిగా ఉంటుంది.
యదా సర్వాణి దృశ్యాని సంశాన్తాన్యోఽన్యవేదనమ్ । స్వరూపేణ స్వరూపాభం భావ్యన్తే సమతా తదా
ప్రపంచంలోని అన్ని వస్తువులు శాంతించిపోయి, పరాయితనం లేకుండా పోయినప్పుడు, అవన్నీ తమ అసలైన స్వరూపాన్ని పోలినవిగా భావించబడతాయి. ఇదే సమత్వం.
కూర్మాఙ్గానీవ దృశ్యాని లీయన్తే స్వాత్మనాత్మని । అభావితాన్య్ ఏవ యదా సత్తాసామాన్యతా తదా
కూర్మం తన అవయవాలను లోపలికి తీసుకున్నట్టు, మనకు కనిపించే ప్రతిదీ మన ఆత్మలో కలిసిపోతే, వాటిని మనసులో ఊహించకపోతే, అప్పుడు అదే సత్తా యొక్క సాధారణ స్వరూపం.
దృష్టిర్ ఏషా హి పరమా సదేహాదేహయోస్ సదా । ముక్తయోస్ సమ్భవత్య్ ఏవ తుర్యాతీతపదోపమా
ఈ దృష్టి శరీరంతో ఉన్నా, లేకపోయినా ఎప్పుడూ అత్యుత్తమమైనది. ఇది నిజమైన విముక్తులకు మాత్రమే కలుగుతుంది. ఇది తురీయాతీత స్థితికి సమానంగా ఉంటుంది.
వ్యుత్థితస్య భవత్య్ ఏషా సమాధిస్థస్య చానఘ । జ్ఞస్య కేవలమ్ అజ్ఞస్య న భవత్య్ ఏవ బోధజా
ఓ పాపరహితుడా, ఈ దృష్టి చురుకుగా ఉన్నవారికీ, సమాధిలో ఉన్నవారికీ కలుగుతుంది. ఇది జ్ఞానులకు మాత్రమే కలుగుతుంది, అజ్ఞానులకు మాత్రం కలగదు. ఎందుకంటే ఇది బోధతో పుట్టింది.
అస్యాం దృశి స్థితాస్ సర్వే జీవన్ముక్తా మహాశయాః । సిద్ధా రసా ఇవ భువి వ్యోమవీథ్యామ్ ఇవానిలాః
ఈ దృష్టిలో నిలిచినవారు అందరూ జీవన్ముక్తులు, గొప్పవారు. వారు భూమిపై రసములా, ఆకాశ మార్గాల్లో గాలిలా విహరిస్తారు.
అస్మత్ప్రభృతయస్ సర్వే నారదాద్యాశ్ చ రాఘవ । బ్రహ్మవిష్ణ్వీశ్వరాద్యాశ్ చ దృష్టావ్ అస్యాం వ్యవస్థితాః
మనం వంటి వారందరూ, నారదుడు మొదలైనవారు, రాఘవా, బ్రహ్మ, విష్ణు, ఈశ్వరుడు మొదలైన దేవతలు కూడా ఈ దృష్టిలో స్థిరంగా ఉన్నారు.
ఏతామ్ ఆలమ్బ్య పదవీం సమస్తభయనాశినీమ్ । ఉద్దాలకో ఽసావ్ అవసద్ యావదిచ్ఛం జగద్గృహే
భయాన్ని పూర్తిగా తొలగించే ఈ మార్గాన్ని ఆశ్రయించి, ఉద్దాలకుడు తనకు ఎంతకాలం కావాలో అంతకాలం ఈ లోకంలో నివసించాడు.
అథ కాలేన మహతా బుద్ధిస్ తస్య బభూవ హ । విదేహముక్తస్ తిష్ఠామి దేహం త్యక్త్వేతి నిశ్చలా
అంతటి కాలం గడిచిన తరువాత, అతని మనస్సు దృఢంగా స్థిరపడింది — 'నేను శరీరాన్ని వదిలి, శరీరానికి అతీతుడిగా ఉండిపోతాను' అని.
ఏవం నిశ్చయవాన్ అద్రేర్ గుహాయాం పల్లవాసనే । బద్ధపద్మాసనస్ తస్థావ్ ఆమీలితవిలోచనః
ఈ విధంగా నిశ్చయించుకుని, ఆ పర్వత గుహలో ఆకులపై ఆసనం వేసుకుని, పద్మాసనంలో కూర్చొని, కళ్లను మూసుకున్నాడు.
సంయమ్య గుదసంరోధాద్ ద్వారాణి నవ చేతసః । మాత్రాస్పర్శాన్ అచిన్వానో భావితస్వాఙ్గచిద్ఘనః
గుదాన్ని ఆకట్టుకుని, మనస్సు యొక్క తొమ్మిది ద్వారాలను నియంత్రించి, ఇంద్రియస్పర్శలను పట్టించుకోకుండా, తన శరీరం, మనస్సు రెండూ ఏకమై ఉన్నట్టుగా నిలిచిపోయాడు.
సంరుద్ధప్రాణపవనస్ సమసంస్థానకన్ధరః । తాలుమూలతలాలగ్నజిహ్వామూలోల్లసన్ముఖః
శ్వాసను ఆపి, మెడను నేరుగా స్థిరంగా ఉంచి, నాలుక మూలాన్ని తాళువుకు అంటించి నోరు ప్రకాశవంతంగా కనిపిస్తుంది.
న బహిర్ నాన్తరే నాధో నోర్ధ్వే నార్థే న శూన్యకే । సంయోజితమనోదృష్టిర్ దన్తైర్ దన్తాన్ అసంస్పృశన్
బయటా కాదు, లోపలా కాదు, కిందా కాదు, పైయా కాదు, అర్థంలో కాదు, శూన్యంలో కాదు — మనస్సును దృష్టితో కలిపి, పళ్లను పళ్లకు తాకకుండా ఉంచాలి.
ప్రాణప్రవాహసంరోధసమస్ స్వచ్ఛాననచ్ఛవిః । అఙ్గచిత్సంవిదుత్తానరోమకణ్టకితాఙ్గభూః
శ్వాస ప్రవాహాన్ని సమంగా నియంత్రిస్తూ, ముఖం నిర్మలంగా మెరుస్తూ, శరీరం చైతన్య జ్ఞానం పెరిగి ఆనందంతో రోమాలు నిక్కబొడుచుకుంటుంది.