అనన్తజీవితదశాసఖీమ్ ఏకామ్ అనిన్దితామ్ । ధారయన్తం కరే శ్లక్ష్ణాం వీణామ్ అమ్లానమానసమ్
తన చేతిలో మృదువైన వీణను పట్టుకుని, మనస్సు ఎప్పుడూ వికసించునట్లుగా ఉండగా, అపరిమితమైన ఆయుష్షు అనే నిందలేని స్నేహితురాలితో కలిసి ఉన్నాడు.
కరుణాక్రాన్తచేతస్త్వాత్ ప్రసన్నమధురేక్షితైః । ఈక్షణైర్ అమృతేనేవ సంసిఞ్చన్తమ్ ఇమాః ప్రజాః
కరుణతో నిండిన హృదయంతో, ప్రసన్నమైన మధురమైన చూపులతో, తన చూపుతోనే ఈ ప్రజలపై అమృతాన్ని చల్లుతున్నట్టు కనిపించాడు.
సితాసితతతాపాఙ్గం ధవలప్రోన్నతభ్రువమ్ । ఆనన్దం చ భయం చాన్తః ప్రయచ్ఛన్తమ్ అవేక్షితుః
వెన్నెలలాంటి, చీకటి వంటి చూపులతో, తెల్లగా మెరిసే ఎత్తైన కనుబొమ్మలతో, తనను చూసినవారి హృదయాల్లో ఆనందాన్ని కూడా, భయాన్ని కూడా కలిగించాడు.
మునిమ్ ఆలోక్య భూపాలో దూరాద్ ఏవానతాకృతిః । ప్రణనామ గలన్మౌలిమణిమాలితభూతలమ్
ఆ మునిని దూరం నుంచే చూసిన రాజు, తన శరీరాన్ని వంచి, తలలోని రత్నమకుటం నేలపై తాకేలా నమస్కరించాడు.
మునిర్ అప్య్ అవనేర్ ఈశం భాస్వాన్ ఇవ శతక్రతుమ్ । తత్రాభివాదయాం చక్రే మధురోదారయా గిరా
ఆ ముని కూడా భూమి పాలకుని అక్కడ మధురంగా, ఉదారంగా పలికిన మాటలతో, సూర్యుడు ఇంద్రునికి నమస్కరించినట్లు, నమస్కరించాడు.
తతో వసిష్ఠప్రముఖాస్ సర్వ ఏవ ద్విజాతయః । స్వాగతాదిక్రమేణైనం పూజయామ్ ఆసుర్ ఆదృతాః
అప్పుడే వసిష్ఠుడు ముందుండి, అందరు ద్విజులు, అతనికి సాదరంగా స్వాగతం చెప్పి, గౌరవంగా ఆతిథ్యం చేశారు.
అశఙ్కితోపనీతేన భాస్వతా దర్శనేన తే । సాధో స్వనుగృహీతాస్ స్మో రవిణేవామ్బుజాకరాః
మీరు ఎలాంటి సందేహం లేకుండా, ప్రకాశవంతంగా వచ్చి కనిపించడం వల్ల, మహానుభావా, మేము సూర్యుని వల్ల కమలాలు ఆనందపడినట్లు, మీ దయతో ధన్యులమయ్యాము.
యద్ అనాది యద్ అక్షుబ్ధం యద్ అపాయవివర్జితమ్ । తద్ ఆనన్దసుఖం ప్రాప్తా అద్య త్వద్దర్శనాన్ మునే
ఆది లేని, అశాంతి రాని, నాశనం లేని, ఆ ఆనందమైన సుఖాన్ని మేము ఈ రోజు మునివరా, మిమ్మల్ని దర్శించడం వల్ల పొందాము.
అద్య వర్తామహే నూనం ధర్మ్యాణాం ధురి ధర్మతః । భవదాగమనస్యేమే యద్ వయం లక్ష్యతాం గతాః
ఈ రోజు మనం ధర్మబద్ధమైనవారిలో అగ్రస్థానంలో ఉన్నట్టు భావించబడుతున్నాం. ఎందుకంటే, మీ రాక వల్ల మనం ఇంత గౌరవం పొందగలిగాం.
ఏవం ప్రకథయన్తో ఽత్ర రాజానో ఽథ మహర్షయః । ఆసనేషు సభాస్థానమ్ ఆస్థాయ సముపావిశన్
ఇలా పరస్పరం మాట్లాడుకుంటూ, రాజులు మరియు మహర్షులు సభలోని తమ తమ ఆసనాల్లో కూర్చున్నారు.
స దృష్ట్వా జ్వలితం లక్ష్మ్యా భీతస్ తమ్ ఋషిమ్ ఆగతమ్ । ప్రహృష్టవదనో రాజా స్వయమ్ అర్ఘ్యం న్యవేదయత్
ఆ మహర్షి లక్ష్మితో ప్రకాశిస్తూ, కొంత భయంతో వచ్చినదాన్ని చూసి, రాజు ఆనందంతో ముఖం వెలిగిస్తూ స్వయంగా అతనికి అర్ఘ్యం సమర్పించాడు.
స రాజ్ఞః ప్రతిగృహ్యార్ఘ్యం శాస్త్రదృష్టేన కర్మణా । ప్రదక్షిణం ప్రకుర్వన్తం రాజానం పర్యపూజయత్
ఆ మహర్షి రాజు ఇచ్చిన అర్ఘ్యాన్ని శాస్త్రోక్తంగా స్వీకరించి, రాజు తన చుట్టూ ప్రదక్షిణగా తిరుగుతుండగా అతన్ని గౌరవంగా పూజించాడు.
స రాజ్ఞా పూజితస్ తేన ప్రహృష్టవదనస్ తదా । కుశలం చాప్యయం చైవ పర్యపృచ్ఛన్ నరాధిపమ్
ఆ రాజు మహర్షిని గౌరవంగా ఆహ్వానించగా, ఆ ముని ఆనందంగా చిరునవ్వుతో రాజును చూచి, రాజు క్షేమంగా ఉన్నాడా, సుఖంగా ఉన్నాడా అని అడిగాడు.
వసిష్ఠేన సమాగమ్య ప్రహస్య మునిపుఙ్గవః । యథార్హం చార్చయిత్వైనం పప్రచ్ఛానామయం తతః
వశిష్ఠుడు వంటి మునులలో శ్రేష్ఠుడిని కలిసిన తరువాత, చిరునవ్వుతో సాదరంగా ఆహ్వానించి, అతని ఆరోగ్యం ఎలా ఉందో అడిగాడు.
క్షణం యథార్హమ్ అన్యోఽన్యం పూజయిత్వా సమేత్య చ । తే సర్వే హృష్టమనసో మహారాజనివేశనే
తరువాత, ఒకరిని ఒకరు యథావిధిగా గౌరవించి, కొంతసేపు కలసి, అందరూ ఆనందంతో మహారాజు ప్రాసాదంలోకి ప్రవేశించారు.
యథోచితాసనగతా మిథస్ సంవృద్ధతేజసః । పరస్పరేణ పప్రచ్ఛుస్ సర్వే ఽనామయమ్ ఆదరాత్
ప్రతి ఒక్కరు తగిన ఆసనాల్లో కూర్చొని, పరస్పరం మహిమ పెరిగినట్లు కనిపిస్తూ, ఒకరినొకరు ఆప్యాయంగా ఆరోగ్యం ఎలా ఉందని అడిగారు.
ఉపవిష్టాయ తస్మై స విశ్వామిత్రాయ ధీమతే । పాద్యమ్ అర్ఘ్యం చ గాశ్ చైవ భూయో భూయో న్యవేదయత్
ఆ ధ్యానశీలుడైన విశ్వామిత్రుడు కూర్చున్న వెంటనే, అతనికి రాజు పాద్యాన్ని, అర్ఘ్యాన్ని, గోవులను మరెన్నోసార్లు వినయంగా సమర్పించాడు.
అర్చయిత్వా చ విధివద్ విశ్వామిత్రమ్ అభాషత । ప్రాఞ్జలిః ప్రయతో వాక్యమ్ ఇదం ప్రీతమనా నృపః
విధిగా విశ్వామిత్రుని సత్కరించిన తరువాత, రాజు చేతులు జోడించి, శుద్ధమైన హృదయంతో ఆనందంగా ఇలా అన్నాడు.
యథామృతస్య సమ్ప్రాప్తిర్ యథా వర్షమ్ అవర్షకే । యథాన్ధస్యేక్షణప్రాప్తిర్ భవదాగమనం తథా
అమృతం లభించినట్టు, ఎండిన భూమికి వాన పడినట్టు, అంధుడికి చూపు వచ్చినట్టు, భగవంతుడా! మీ రాక కూడా అలాగే ఆనందాన్ని ఇస్తోంది.
యథేష్టధనసమ్పర్కః పుత్రజన్మాప్రజావతః । స్వప్నదృష్టార్థలాభశ్ చ భవదాగమనం తథా
ఇష్టమైన ధనం లభించినట్టు, సంతానం లేని వారికి కొడుకు పుట్టినట్టు, కలలో చూసినదాన్ని నిజంగా పొందినట్టు, ప్రభూ! మీ రాక కూడా అంతే సంతోషాన్ని కలిగిస్తోంది.
యథేప్సితేన సంయోగ ఇష్టస్యాగమనం యథా । ప్రణష్టస్య యథా లాభో భవదాగమనం తథా
మనసు కోరుకున్నదాన్ని పొందినప్పుడు, ప్రియమైనవాడు వచ్చినప్పుడు, లేదా పోయినదాన్ని తిరిగి పొందినప్పుడు కలిగే ఆనందం ఎలా ఉంటుందో, నీ రాక కూడా నాకు అలానే అనిపిస్తోంది.
యథా హర్షో నభోగత్యా మృతస్య పునర్ ఆగమాత్ । తథా త్వదాగమాద్ బ్రహ్మన్ స్వాగతం తే మహామునే
ఆకాశంలోకి ఎక్కినప్పుడు కలిగే ఆనందం, లేదా మరణించినవాడు తిరిగి వచ్చినప్పుడు కలిగే సంతోషం ఎలా ఉంటుందో, బ్రహ్మన్, నీ రాకతో నాకు అలాంటి స్వాగతానందం కలుగుతోంది, మహర్షీ!
బ్రహ్మలోకనివాసో హి కస్య న ప్రీతిమ్ ఆవహేత్ । మునే తవాగమస్ తద్వత్ సత్యమ్ ఏవ బ్రవీమి తే
బ్రహ్మలోకంలో నివసించేవాడు ఎదురైతే ఎవరికైనా ఆనందం కలగకపోతుందా? మునీశ్వరా, నీ రాక కూడా అంతే ఆనందాన్ని కలిగించింది. నేను నిజం చెబుతున్నాను.
కశ్ చ తే పరమః కామః కిం చ తే కరవాణ్య్ అహమ్ । పాత్రభూతో ఽసి మే విప్ర ప్రాప్తః పరమధార్మికః
నీకు అత్యంత కావలసినది ఏమిటి? నేను నీకోసం ఏం చేయాలి? బ్రాహ్మణా, నీవు నాకు గౌరవానికి పాత్రవాడివి, పరమధార్మికుడివి, నీవు ఇక్కడికి వచ్చావు.
పూజ్యో రాజర్షిశబ్దేన తపసా ద్యోతితప్రజః । బ్రహ్మర్షిత్వమ్ అను ప్రాప్తః పూజ్యో ఽసి భగవన్ మమ
మీరు రాజర్షి అనే గౌరవనామంతో పూజించదగినవారు. మీ తపస్సు వల్ల ప్రజలు వెలుగొందుతున్నారు. ఇప్పుడు బ్రహ్మర్షి స్థితిని పొందిన మీరు, నా పూజకు అర్హులు, ఓ భగవంతుడా.
గఙ్గాజలాభిషేకేణ యథా ప్రీతిర్ భవేన్ మమ । తథా త్వద్దర్శనాత్ ప్రీతిర్ అన్తశ్ శీతయతీవ మామ్
గంగాజలంతో అభిషేకం చేసినప్పుడు నాకు కలిగే ఆనందం లాగానే, మీ దర్శనం వల్ల నా హృదయం లోపల నుండి చల్లదనం కలుగుతోంది.
విగతేచ్ఛాభయక్రోధో వీతరాగో నిరామయః । ఇదమ్ అత్యద్భుతం బ్రహ్మన్ యద్ భవాన్ మామ్ ఉపాగతః
ఇచ్చ, భయం, కోపం లేని, రాగం లేని, వ్యాధిలేని మీరు నన్ను దర్శించడానికి వచ్చారు అనేది నిజంగా ఆశ్చర్యకరం, ఓ బ్రహ్మన్.
శుభక్షేత్రగతం చాహమ్ ఆత్మానమ్ అపకల్మషమ్ । చన్ద్రబిమ్బ ఇవోన్మగ్నం వేద్మి వేద్యవిదాం వర
నేను ఇప్పుడు శుభమైన స్థలంలో, పాపరహితుడిగా, నీటిలో మునిగిన చంద్రబింబంలా వెలుగుతున్నానని, తెలిసినవారిలో ఉత్తముడైన మీరు, నేను గ్రహిస్తున్నాను.
సాక్షాద్ ఇవ బ్రహ్మణో మే తవాభ్యాగమనం మతమ్ । పూతో ఽస్మ్య్ అనుగృహీతో ఽస్మి తవాభ్యాగమనాన్ మునే
ఓ మునీశ్వరా, మీ రాకను నేను స్వయంగా పరబ్రహ్మ వచ్చిందని భావిస్తున్నాను. మీ రాకతో నేను పవిత్రుడనై, ధన్యుడనయ్యాను.
త్వదాగమనపుణ్యేన సాధో యద్ అనురఞ్జితమ్ । అద్య మే సఫలం జన్మ జీవితం తత్ సుజీవితమ్
ధర్మాత్ముడా, మీ రాక వల్ల నాకు ఎంతో ఆనందం కలిగింది. ఈ రోజు నా జన్మ ఫలించిందని, నా జీవితం నిజంగా సార్థకమైందని అనిపిస్తోంది.