కదాశాకౌశికీకీర్ణా జాడ్యజీర్ణహృదమ్బుజా । క్షయమ్ ఏష్యతి కృష్ణేయం కదా మే మోహయామినీ
ఈ మోహమయమైన చీకటి, నా హృదయపు పద్మాన్ని మాంద్యం, వృద్ధాప్యంతో చిదిమేస్తూ, ఎప్పుడూ నాశనమవుతుందో?
కదోపశాన్తమననో ధరణీధరకన్దరే । సమేష్యామి శిలాసామ్యం నిర్వికల్పసమాధినా
ఎప్పుడు నా మనస్సు ప్రశాంతంగా ఉండి, నేను కొండ గుహలోకి వెళ్లి, ఆ పాషాణంలా స్థిరంగా, ఏ ఆలోచనలూ లేని సమాధిలో లీనమవుతానో?
కదా మే చిత్తమాతఙ్గస్ స్వాభిమానమహామదః । తత్త్వావబోధహరిణా హతో నాశమ్ ఉపైష్యతి
ఎప్పుడు నా మనస్సు అనే ఏనుగు, తన గొప్పతనంతో మదంగా తిరుగుతూ, నిజమైన జ్ఞానం అనే జింక చేతిలో పడిపోయి, ఆ అహంకారం పూర్తిగా నశించిపోతుందో?
నిరంశధ్యానవిశ్రాన్తిమూకస్య మమ మూర్ధని । కదా కర్ణే కరిష్యన్తి కులాయం వనపుత్తికాః
ఎప్పుడు నేను నిశ్శబ్ద ధ్యానంలో లీనమై, నా తల పూర్తిగా ప్రశాంతంగా ఉండగా, అడవి పక్షులు నా చెవిలో గూళ్లు కట్టుకుంటాయో?
కదా నిశ్శఙ్కమ్ ఉరసి ధ్యానాధీనధియః ఖగాః । మమ విశ్రాన్తిమ్ ఏష్యన్తి శైలస్థాణుతలస్థితేః
ఎప్పుడు నేను కొండ స్తంభంలా కదలకుండా ధ్యానంలో ఉండగా, ధ్యానంలో లీనమైన పక్షులు భయపడకుండా వచ్చి నా ఛాతీపై విశ్రాంతి తీసుకుంటాయో?
తృష్ణాకరఞ్జజటిలాం జన్మజర్జరగుల్మకామ్ । సంసారారణ్యసరణిం త్యక్త్వా యాస్యామ్య్ అహం కదా
ఈ జనన మరణాల వ్యాధితో బాధపడుతూ, తృష్ణ అనే ముల్లుపొదలతో కమ్ముకున్న ఈ సంసార అరణ్యంలో నడిచే మార్గాన్ని నేను ఎప్పుడైనా వదిలిపెడతానా?
ఇతి చిన్తాపరవశో వన ఉద్దాలకో ద్విజః । పునః పునస్ తూపవిశ్య ధ్యానాభ్యాసం చకార సః
ఇలాంటి ఆలోచనల్లో మునిగి ఉన్న ఉద్దాలకుడు అనే ద్విజుడు, అరణ్యంలో మళ్లీ మళ్లీ కూర్చుని ధ్యానం చేయడం కొనసాగించాడు.
విషయైర్ నీయమానే తు చిత్తే మర్కటచఞ్చలే । న స లేభే సమాధానప్రతిష్ఠాం ప్రీతిదాయినీమ్
కోతి లా చంచలంగా ఉన్న మనసు విషయాలవైపు లాగబడుతుండగా, అతనికి ఆనందాన్ని ఇచ్చే స్థిరమైన ఏకాగ్రత స్థితి కలగలేదు.
కదాచిద్ బాహ్యసంస్పర్శపరిత్యాగాద్ అనన్తరమ్ । తస్యాగచ్ఛచ్ చిత్తకపిః ప్రోద్వేగం తత్త్వసంస్థితౌ
కొన్ని సార్లు బాహ్యస్పర్శలను వదిలిన తర్వాత కూడా, నిజస్వరూప ధ్యానంలో అతని మనస్సు కోతి కలవరంతో పైకి ఎగిరేది.
కదాచిద్ ఆన్తరాన్ స్పర్శాన్ పరిత్యజ్య మనఃకపిః । లోలత్వాత్ తస్య సంయాతో విషయం విషలుబ్ధవత్
కొన్నిసార్లు, మనస్సు అనే కోతి తనలో ఉన్న గుర్తులను వదిలేసి, దాని చంచల స్వభావం వల్ల, విషానికి ఆశపడేవాడిలా, మళ్లీ ఇంద్రియ విషయాలవైపు పరుగెత్తేది.
కదాచిద్ ఆన్తరార్కాభం తేజో దృష్ట్వాన్తరే మనః । విషయోన్ముఖతాం యాతం తస్య తామరసేక్షణ
కొన్నిసార్లు, లోపల సూర్యుడిలా ప్రకాశాన్ని చూసినప్పుడు, ఓ కమలనయనా, అతని మనస్సు మళ్లీ ఇంద్రియ విషయాలవైపు తిప్పబడేది.
అన్తర్ ఆన్ధ్యతమస్త్యాగం కృత్వా విషయలమ్పటమ్ । తస్యోడ్డీయ మనో యాతి కదాచిత్ త్రస్తపక్షివత్
కొన్నిసార్లు, లోపలి అంధకారాన్ని వదిలేసిన తర్వాత, అతని మనస్సు విషయాలకు మోజు పట్టి, భయపడిన పక్షిలా అకస్మాత్తుగా ఎగిరిపోతుంది.
బాహ్యాన్ ఆభ్యన్తరాన్ స్పర్శాంస్ త్యక్త్వా నిద్రాం చ తన్మనః । తమస్ తేజశ్ చ నో లేభే కదాచిచ్ ఛాశ్వతీం స్థితిమ్
బయటి, లోపలి అనుభూతులను, నిద్రను కూడా వదిలేసినప్పుడు, అతని మనస్సు చీకటిలోనైనా, వెలుతురులోనైనా ఎప్పటికీ నిలకడను పొందలేదు.
ఇతి పర్యాకులాస్వ్ అన్తస్ సో ఽలుఠద్ ధ్యానవృత్తిషు । దరీష్వ్ అన్వహమ్ ఉగ్రాసు వాతభగ్న ఇవ ద్రుమః
ఆలోచనలు గందరగోళంగా మారి, ప్రతిరోజూ ధ్యాన ప్రవాహాల్లో లోపల ఊగిసలాడుతూ, పర్వత గుహల్లో గాలి బలంగా తాకిన చెట్టు లా అతడు తడబడుతూ ఉండేవాడు.
అతిష్ఠల్ లూనసంరూఢమనా మననసఙ్కటే । యథా దోలాయితవపుస్ తృణం తీరతరఙ్గకే
ఆలోచన బాధలో మనస్సు చీలిపోతూ, ఒడ్డున అలలు తాకిన గడ్డి తంతు లా అతని మనస్సు స్థిరంగా లేక ఊగిసలాడేది.
అథ పర్యాకులమతిర్ విజహారారతిర్ గిరౌ । ప్రత్యహం దివసాధీశో మహామేరావ్ ఇవైకకః
ఆ తరువాత, కలవరమైన మనస్సుతో, ఆనందం లేకుండా, అతడు ప్రతిరోజూ ఆ పర్వతంపై ఒంటరిగా తిరుగుతూ ఉండేవాడు; ప్రతి రోజూ మహామేరు పర్వతంపై ఏకంగా వెలిగే సూర్యునిలా.
సమగ్రభూతదుష్ప్రాపామ్ ఏకదా ప్రాప కన్దరామ్ । సంశాన్తసర్వసఞ్చారాం మునిర్ మోక్షదశామ్ ఇవ
ఒక రోజు, జీవులు చేరలేని అపురూపమైన గుహను అతడు చేరాడు. ఆ గుహలో ఎలాంటి కదలిక లేక, శాంతంగా ఉండేది; అది ముని మోక్ష స్థితిని పొందినట్టే అనిపించింది.
అపర్యాకులితాం వాతైర్ అప్రాప్తమృగపక్షిణీం । అదృష్టాం దేవగన్ధర్వైః పరమాకాశశోభనామ్
ఆ గుహను గాలులు తాకలేదు, అడవి జంతువులు గానీ, పక్షులు గానీ అక్కడికి చేరలేదు. దేవతలు గానీ, గంధర్వులు గానీ దానిని చూడలేదు. అది పరమాకాశపు వెలుగుతో మెరిసిపోతూ ఉంది.
పుష్పప్రకరసఞ్ఛన్నాం మృదుశాద్వలకోమలామ్ । జ్యోతీరసాశ్మసమ్ప్రోతైః కృతాం మరకతైర్ ఇవ
ఆ గుహ చుట్టూ పుష్పగుచ్ఛాలతో కప్పబడి, మృదువైన కొత్త గడ్డి వల్ల ఎంతో మృదువుగా ఉంది. వెలుగు తారకలతో అలంకరించబడిన మణులతో, అది మరకతమణిలా కనిపించింది.
సిద్ధగీతలసచ్ఛాయాం ప్రకటాం రత్నదీపకైః । సుగుప్తాం వనదేవీనామ్ అన్తఃపురకుటీమ్ ఇవ
అక్కడ సిద్ధుల గీతల నీడ పరచి ఉంది, రత్నదీపాల వెలుగుతో ప్రకాశిస్తోంది. అది అడవి దేవతల అంతఃపురపు గదిలా, బాగా దాగి ఉంది.
న లోచనాహితాలోకాం నాత్యుష్ణాం నాతిశీతలామ్ । శారదస్యోదితార్కస్య హేమగౌరీం ప్రభామ్ ఇవ
ఆ గుహ కళ్లకు అసౌకర్యంగా లేదు, ఎక్కువ వేడిగా లేదు, ఎక్కువ చల్లగా కూడా లేదు. అది శరదృతువులో ఉదయించిన సూర్యుని బంగారు వెలుగులా మెరిసిపోతూ ఉంది.
నాల్పాలోకపరిమ్లానాం కోమలాశబ్దమారుతామ్ । మఞ్జరీజటిలోపాన్తాం బాలాం మాలావతీమ్ ఇవ
అనేకమందికి కనబడినా వాడిపోని, మృదువైన గాలిపాటలా మృదుత్వంగా, పుష్పగుచ్ఛాల చివరలు చుట్టుకుపోయినట్లు, చిన్న వయసులో ఉన్న మాలావతిలా ఆ బాలిక కనిపించింది.
ఉపశమపదవీమ్ ఇవాత్తరూపాం కమలజవిశ్రమణాయ యోగ్యరూపామ్ । కుసుమనికరకోమలాభిరామాం సరసిజకోటరసున్దరీం సమన్తాత్
ఆమె శాంతి మార్గంలా రూపాన్ని ధరించి, పద్మజుడికి విశ్రాంతికి అనుకూలంగా, అనేక పువ్వుల మృదుత్వంతో ఆకర్షణీయంగా, పద్మపు గర్భంలో ఉన్న అందంలా四దిక్కులా సుందరంగా కనిపించింది.
స తాం వివేశ ధర్మాత్మా గన్ధమాదనకన్దరామ్ । చిరభ్రమణసమ్ప్రాప్తామ్ అలిః పద్మకుటీమ్ ఇవ
ఆ ధర్మాత్ముడు, చాలా కాలం తిరిగి చివరికి చేరుకున్న గంధమాదన పర్వతపు గుహలోకి, తేనెటీగ పద్మపు గుడిసెలోకి ప్రవేశించినట్లుగా, ప్రవేశించాడు.
సమాధానోన్ముఖతయా ప్రవిశన్ స వ్యరాజత । సర్గవ్యాపారవిరతావ్ ఆత్మపుర్యామ్ ఇవాబ్జజః
సమాధికి మనసు మళ్లించి ఆ గుహలోకి ప్రవేశిస్తున్న అతడు, సృష్టి కార్యం మానేసిన పద్మజుడు తన స్వగ్రహంలో వెలిగినట్లుగా ప్రకాశించాడు.
చకారాసనమ్ ఆనీలైః పత్త్రైర్ అన్తస్స్థగుచ్ఛకమ్ । మృదు మేఘవిధిర్ వృన్దమ్ ఆమ్భోదమ్ ఇవ తత్ర సః
అక్కడ అతను కొత్త ఆకులతో, లోపల దాగిన కుప్పలుగా, మృదువుగా ఉన్న ఆసనం తయారు చేసుకున్నాడు. అది మృదువుగా కురిసే మేఘాల గుంపుల్లా కనిపించింది.
తస్య ప్రసారయామ్ ఆస పృష్ఠే చారు మృగాజినమ్ । నీలరత్నతటే మేరోస్ తారాశారమ్ ఇవామ్బరమ్
ఆ ఆసనంపై అతను అందమైన మృగచర్మాన్ని పరచాడు. అది నీల రత్నాలతో మెరిసే మేరు పర్వతపు ఒడ్డున ఆకాశంలో తారల సముదాయంలా మెరిసింది.
తత్రోపావిశద్ ఆవేశం చైతసం తనుతాం నయన్ । అన్తశ్శుద్ధవపుశ్ శృఙ్గే వృష్టమూక ఇవామ్బుదః
అక్కడ అతను తన మనస్సును ఏకాగ్రతకు చేర్చి, అంతరంగం పవిత్రంగా, పర్వత శిఖరంపై నిశ్శబ్దంగా ఉన్న మేఘంలా కూర్చున్నాడు.
బుద్ధవత్ సుదృఢాబద్ధపద్మాసన ఉదఙ్ముఖః । పార్ష్ణిభ్యాం వృషణౌ ధృత్వా చకార బ్రాహ్మమ్ అఞ్జలిమ్
బుద్ధుడిలా బలంగా పద్మాసనంలో కూర్చొని, ఉత్తర దిశను చూస్తూ, తన ముద్రలను పాదములతో బలంగా పట్టుకుని, బ్రాహ్మ ముద్రను చేతులతో ఏర్పరిచాడు.
వాసనాభ్యస్ సమాహృత్య మనోమృగపరిప్లుతమ్ । నిర్వికల్పసమాధ్యర్థం చకారేమాం విచారణామ్
వాసనలను గమనించి, మనస్సు మృగంలా అయోమయంగా ఉన్నప్పుడు, ఆలోచనలేని స్థితిని పొందేందుకు నేను ఈ విచారణను ప్రారంభించాను.