అత్రోడ్డయనలోలానాం కాకభాసపతత్రిణామ్ । ధృతానామ్ అన్యఘాతార్థం గ్రథితం వంశపఞ్జరమ్
అక్కడ చంచలమైన కాకులు, బకాలు, ఇతర పక్షుల కోసం, వాటిని పట్టుకోవడానికి లేదా చంపడానికి, బాంబూ కంచెను నేసి తయారు చేశారు.
ఏవమ్ప్రాయాస్ స్మరన్ గాధిః ప్రాక్తనీశ్ శ్వపచక్రియాః । విస్మయోత్కమ్పితశిరా ధాతుశ్ చేష్టాః పరామృశన్
ఈ విధంగా ఆలోచిస్తూ, గాధి తన గత జన్మలో చేసిన పనులను గుర్తు చేసుకున్నాడు. ఆ శరీరచర్యలను తలచుకుంటూ, ఆశ్చర్యంతో అతని తల వణికింది.
చచాల తస్మాద్ దీర్ఘేణ దేశాత్ కాలేన కార్యవిత్ । హూనమణ్డలమ్ ఉత్సృజ్య ప్రాప దేశాన్తరం క్రమాత్
అంతటి కాలం తరువాత, ఆ జ్ఞాని అక్కడి దళితుల ప్రాంతాన్ని వదిలి, నెమ్మదిగా ఇంకొక దేశానికి చేరుకున్నాడు.
సముల్లఙ్ఘ్య నదీశైలమణ్డలారణ్యసన్తతిమ్ । ఆససాద తుషారాద్రిలగ్నం కీరజనాస్పదమ్
నదులు, కొండలు, అడవుల సముదాయాలను దాటి, మంచు పర్వతానికి దగ్గరగా ఉన్న కీర జనుల వాసస్థానానికి చేరాడు.
తత్ర ప్రాప మహీపాలనగరం నగసన్నిభమ్ । జగద్భ్రమణఖిన్నాత్మా స్వర్లోకమ్ ఇవ నారదః
అక్కడ, పర్వతంలా గొప్పగా ఉన్న రాజధానిని చేరాడు. ప్రపంచంలో తిరుగుతూ అలిసిపోయిన మనసుతో, నారదుడు స్వర్గంలోకి వెళ్లినట్లుగా ఆ పట్టణంలోకి ప్రవేశించాడు.
అథాత్మనానుభూతాని దృష్టాన్య్ ఆసేవితాని చ । స్థానాని నగరే పశ్యన్ పప్రచ్ఛ జనమ్ ఆదృతః
అక్కడ ఆ నగరంలో తాను ముందుగా చూసినవి, అనుభవించినవి, తిరిగిన చోట్లను చూస్తూ, అక్కడి ప్రజలను గౌరవంగా అడిగాడు.
సాధో స్మరసి కచ్చిత్ త్వమ్ ఇహ శ్వపచమ్ ఈశ్వరమ్ । యది జానాసి తత్ తన్ మే కథయాశు యథావిధి
స్వామీ, ఇక్కడ ఎప్పుడైనా కుక్కను తినే వాడే రాజు ఉన్నాడని గుర్తు ఉందా? మీకు తెలిసినట్లయితే, దయచేసి నాకు అన్నీ సరిగ్గా త్వరగా చెప్పండి.
అభూద్ ఇహాష్టౌ వర్షాణి శ్వపచో భూమిపో ద్విజ । రాజత్వమ్ అర్పితం యస్య నవమఙ్గలహస్తినా
బ్రాహ్మణుడా, ఇక్కడ ఎనిమిదేళ్లు కుక్కను తినే వాడు రాజుగా ఉండేవాడు. నవమంగళ అనే ఏనుగు అతనికి రాజ్యాన్ని అప్పగించింది.
అన్తే స సమ్పరిజ్ఞాతస్ సమ్ప్రవిష్టో హుతాశనమ్ । అత్ర ద్వాదశవర్షాణి సమతీతాని తాపస
చివరికి అతడిని అందరూ గుర్తించారు. వెంటనే అతడు అగ్నిలోకి ప్రవేశించాడు. అప్పటి నుంచి ఇక్కడ పన్నెండు సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి, తపస్వీ.
యం యం పృచ్ఛత్య్ అసౌ గాధిర్ జనం జాతకుతూహలః । తస్య తస్య ముఖాద్ ఏవం శృణోత్య్ అనుభవత్య్ అపి
ఏ వ్యక్తిని గాధి ఆసక్తితో ఏదైనా అడిగితే, ఆ వ్యక్తి నోటినుండే ఆయన ఆ విషయాన్ని వింటాడు, అలాగే అనుభవించగలుగుతాడు కూడా.
అథాపశ్యత్ పురే తస్మిన్ నృపం సబలవాహనమ్ । దేవం చక్రధరం ద్రష్టుం మన్దిరాన్ నిర్గతం బహిః
ఆ నగరంలో, రాజు తన సైన్యంతో, రథాలతో దేవుడు చక్రధారి దర్శించేందుకు మందిరం నుంచి బయటకు వచ్చిన దృశ్యం ఆయన చూశాడు.
తం దృష్ట్వా స్థగితాకాశం బలరేణుపయోధరైః । ప్రాక్తనీం రాజతామ్ స్మృత్వా స్వామ్ ఉవాచాతివిస్మితః
ఆయనను చూసి, సైన్యాల వల్ల లేచిన ధూళి మేఘాలతో ఆకాశం కమ్ముకుపోయినట్లు కనిపించగా, తన పూర్వ రాజ్యాధికారం గుర్తుకు వచ్చి, ఆశ్చర్యంతో తనలో తానే ఇలా అనుకున్నాడు.
ఇమాస్ తాః కీరకామిన్యః పద్మగర్భోపమత్వచః । కనకద్రవవర్ణిన్యో లోలనీలోత్పలేక్షణాః
ఇవే రాజభవనంలోని వేశ్యలు; వీరి చర్మం కమలపు గర్భంలా మృదువుగా, బంగారు రంగులో మెరిసిపోతూ, నీలకమల కన్నులతో చలించిపోతున్నాయి.
చామరౌఘా ఇమే చన్ద్రకరసమ్పిణ్డపాణ్డురాః । స్థిరనిర్ఝరసఙ్కాశాః కాశపుష్పచయా ఇవ
ఇవి చామరాల సమూహాలు, వెన్నెల తుళ్లలా తెల్లగా, నిలకడగా, జలపాతాల్లా కనిపిస్తున్నాయి. ఇవి కాశపువ్వుల గుత్తుల్లా మెరిసిపోతున్నాయి.
కాన్తాభిర్ అవధూయన్తే వాలవ్యజనరాశయః । ఇమాస్ తా నవవల్లీభిః కుసుమానామ్ ఇవర్ద్ధయః
ఈ వాలవ్యజనాల సమూహాలను అందమైన యువతులు ఊపుతున్నారు. కొత్త కొమ్మల్లో పువ్వుల గుత్తులు పూయడం లాగానే ఇవి అలరారుతున్నాయి.
ఇమాస్ తా మత్తమాతఙ్గఘటా ఘటితమన్దిరాః । సకల్పపాదపా మేరోర్ ఇవ శ్ర్ఙ్గపరమ్పరాః
ఇవి మత్తులో ఉన్న ఏనుగుల గుంపులు, పెద్ద భవనాల్లా నిలబడి, మేరు పర్వతంపై కల్పవృక్షాలతో ఉన్న శిఖరాల వరుసలా కనిపిస్తున్నాయి.
ఏతే తే యమశర్వేన్ద్రకుబేరప్రతిమౌజసః । సామన్తా వాసవస్యేవ లోకపాలా మహీభృతః
ఇవారు యముడు, ఇంద్రుడు, కుబేరుడు వంటి శక్తిశాలి రాజులు. వీరు ఇంద్రునికి లోకపాలకుల్లా, భూమిపై పరిపాలకులుగా ఉన్నారు.
ఇమాస్ తాస్ సర్వరత్నాఢ్యాస్ సర్వాభిమతదాస్ తతాః । కల్పవృక్షలతాకుఞ్జసున్దర్యో గృహపఙ్క్తయః
ఇవి చూడండి, ఎలాంటి రత్నాలతో అలంకరించబడిన ఇళ్ళ వరుసలు! మనసు కోరికలన్నీ తీరేలా ఉన్నాయి. కల్పవృక్షాలు, మనసు కోరినట్లు ఫలించే వృక్షాల కాంచనాల మధ్య ఉన్న అందమైన గృహాలు ఇవి.
ఇదం తత్ కీరజనతారాజ్యం ప్రాగ్ భుక్తమ్ అద్య మే । ఆత్మజన్మాన్తరాచార ఇవ ప్రత్యక్షతాం గతమ్
ఇదే ఆ కీరపక్షుల రాజ్యం, నేను ముందు అనుభవించినది. ఇప్పుడు ఇది నా ముందు, నా గత జన్మల అనుభవాలు ఎంత స్పష్టంగా గుర్తొస్తాయో అంతే స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
సత్యస్వప్న ఇవేదం మే జాగ్రతో ఽపి పురస్ స్థితమ్ । న జానే కిం కృతోత్థానా మాయేయం ప్రవిజృమ్భతే
ఇది నిజమైన కలలా, నేను మెలకువలో ఉన్నప్పటికీ నా ముందే నిలబడి ఉంది. ఇది ఎలాంటి కారణంతో ఏర్పడిందో నాకు తెలియదు; ఈ మాయ ఎలా విస్తరించిందో అర్థం కావడం లేదు.
అహో ను ఖలు దీర్ఘేణ మనోమోహేన జృమ్భతా । వైవశ్యమ్ ఉపనీతో ఽహం జాలేనేవ శకున్తకః
అయ్యో! ఈ మనస్సు మోసంతో, చాలా కాలంగా నన్ను మాయలో ముంచేసింది. నేను ఇప్పుడు ఏమీ చేయలేని స్థితిలో ఉన్నాను, వలలో చిక్కిన పక్షిలా.
హా ధిక్ కష్టమ్ అబుద్ధం మే మనో వాసనయా హతమ్ । పశ్యతో భ్రమజాలాని వితనోతి శిశోర్ ఇవ
అయ్యో! ఎంత దురదృష్టం! నా మనస్సు అజ్ఞానంతో, పూర్వవాసనలతో బలహీనమై, చిన్నపిల్లవాడిలా నా కళ్లముందే మాయాజాలాలు అల్లుతోంది.
ఏషా హి మాయా మహతీ తేన మే చక్రపాణినా । దర్శితేత్య్ అధునా సాధు మయా స్మృతమ్ అఖణ్డితమ్
ఈ గొప్ప మాయను ఆ చక్రాయుధుడు నాకు చూపించాడు. ఇప్పుడు అది నాకు స్పష్టంగా, అంతరాయం లేకుండా గుర్తొస్తోంది.
తద్ ఇదానీం తథా యత్నం కరిష్యే గిరికన్దరే । యథాతిసమ్భ్రమస్యాస్య జానే మర్మ యథాస్థితమ్
కాబట్టి, ఇప్పుడు ఈ గిరికందరలో నేను అంతగా కలవరపడ్డ ఈ భ్రమ యొక్క అంతర్లీన సత్యాన్ని తెలుసుకునేలా ప్రయత్నిస్తాను.
ఇతి సఞ్చిన్త్య నగరాద్ గాధిస్ తప్తుం జగామ హ । కన్దరం ప్రాప్య శైలస్య తస్థౌ సుశ్రాన్తసింహవత్
ఇలా నిర్ణయించుకుని, గాధి పట్టణాన్ని విడిచిపెట్టి తపస్సు చేయడానికి బయలుదేరాడు. పర్వతపు ఒక గుహను చేరుకుని, విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న సింహంలా అక్కడే నిలిచిపోయాడు.
తత్ర సంవత్సరం సార్ధం పయశ్చులకభోజనః । తపశ్ చక్రే మహాతేజాస్ తుష్టయే శార్ఙ్గధన్వనః
అక్కడ, సంవత్సరంన్నర పాటు, కేవలం కొద్దిగా పాలతో జీవిస్తూ, మహా తపస్సు చేసి, శారంగధన్వుడు సంతుష్టి పొందాలని ఎంతో శక్తితో ఉపవాసం చేశాడు.
అథాస్య పుణ్డరీకాక్షః పయోమూర్తిర్ ఉపాయయౌ । ప్రసాదమ్ ఉత్పలశ్యామశ్ శరదీవ మహాహ్రదః
ఆ తరువాత, కమలనేత్రుడు పాలవంటి రూపంతో, ఉత్పలపు నీలం వర్ణంతో, శరదృతువులోని పెద్ద సరస్సు లాగా ప్రశాంతంగా అతని దగ్గరకు వచ్చాడు.
తమ్ ఆజగామ శైలేన్ద్రకన్దరం ద్విజమన్దిరమ్ । పయోధరవద్ ఆత్మాచ్ఛచ్ఛవిర్ వ్యోమన్య్ అథావసత్
ఆయన ఆ పర్వత గుహలోని బ్రాహ్మణుని నివాసానికి వచ్చి, మేఘంలా ప్రకాశిస్తూ, ఆకాశంలో నిర్మలమైన కాంతితో నివసించాడు.
గాధే కచ్చిత్ త్వయా దృష్టా మాయా మమ గరీయసీ । దృష్టం త్వయా జగజ్జాలచేష్టితం వేష్టితాత్మకమ్
గాధీ, నీవు నా గొప్ప మాయను చూశావా? నీవు ఈ జగత్తు అల్లుకున్న చర్యలను, ఆత్మను చుట్టుముట్టిన విధానాన్ని చూశావు.
చిత్తాభిమత ఏతస్మిన్ ప్రాప్తే సమ్యగ్ అనిన్దిత । తపో గిరితటే కుర్వన్ కిమ్ అన్యద్ అభివాఞ్ఛసి
నీ మనసు కోరినది ఇప్పుడు నీకు లభించింది, నిందకు గురికాని వాడా. ఈ పర్వతపు ఒడ్డున తపస్సు చేస్తూ, ఇంకేం కావాలని ఆశిస్తున్నావు?