ఇమే వయమ్ ఇమే శైలా భూతానీమాన్య్ అయం భవాన్ । ఇదం జగద్ ఇదం వ్యోమ మా దేహమ్ అవధీరయ
ఇవే మనం, ఇవే పర్వతాలు, ఇవే ప్రాణులు, నీవే ఈ భవానీ, ఇదే జగత్తు, ఇదే ఆకాశం. శరీరాన్ని తక్కువగా చూడవద్దు.
పీవరాజ్ఞానయోగేన యస్య పర్యాకులం మనః । దుఃఖాని వినికృన్తన్తి మరణం తస్య రాజతే
ఎవరికి అజ్ఞానంతో కలిసిపోయిన మనసు కలవరంగా ఉంటుందో, అతడిని బాధలు ముక్కలు చేస్తాయి, మరణమే అతనిపై అధికారం చెలాయిస్తుంది.
కృశో ఽతిదుఃఖీ మూఢో ఽహమ్ ఏతాశ్ చాన్యాశ్ చ భావనాః । మతిం యస్యావలుమ్పన్తి మరణం తస్య రాజతే
"నేను బలహీనుడిని, చాలా బాధపడుతున్నాను, మూర్ఖుడిని" అనే ఆలోచనలు ఎవరి మనసును పట్టిపడతాయో, అలాంటి వారి మీద మరణమే రాజ్యమేలుతుంది.
ఆశాపాశనిబద్ధో ఽన్తర్ ఇతశ్ చేతశ్ చ నీయతే । యో విలోలమనోవృత్త్యా మరణం తస్య రాజతే
ఎవరికి లోపల ఆశల గొట్టాలతో మనసు బంధించబడి, అల్లాడే ఆలోచనలతో అటూ ఇటూ లాగబడుతుందో, వారిపై మరణమే అధికారిగా ఉంటుంది.
యస్య తృష్ణాః ప్రభఞ్జన్తి హృదయం హృతభావనాః । కుగేహమ్ ఇవ గర్గట్యో మరణం తస్య రాజతే
ఎవరికి తృష్ణలు హృదయాన్ని పగలగొడతాయో, whose thoughts are stolen away, అది చెత్త ఇల్లు ఎలుకలు పగలగొట్టినట్టు, అలాంటి వారి మీద మరణమే రాజ్యం చేస్తుంది.
చిత్తవృత్తిలతా యస్య తాలోత్తాలమనోవనే । ఫలితా సుఖదుఃఖాభ్యాం మరణం తస్య రాజతే
యావనిక మనస్సులో తాళపత్రాలా ఊగుతూ, మనోవృత్తి వలయము సుఖదుఃఖాల ఫలితంగా పండినవానికి, మరణమే అధికారం చూపుతుంది.
రోమరాజిలతాజాలం యస్యేమం దేహదుర్ద్రుమమ్ । అనర్థౌఘో హరత్య్ ఉచ్చైర్ మరణం తస్య రాజతే
యావనిక శరీరమనే చెట్టును వెంటాడే రోమరేఖల వలయంతో కప్పబడి, దురదృష్టపు ప్రవాహం గట్టిగా కొట్టుకుంటూ పోతున్నవానికి, మరణమే పాలన చేస్తుంది.
యస్య స్వదేహవిపినమ్ ఆధివ్యాధిదవాగ్నయః । దహన్తి లోలాఙ్గలతం మరణం తస్య రాజతే
తన శరీరమనే అడవిని బాధలు, వ్యాధుల అగ్నికీలలు కాల్చి, చేతికాల్లు చలించిపోతున్నవానికి, మరణమే రాజ్యమేలుతుంది.
కామకోపాత్మకో యస్య స్ఫురత్య్ అజగరస్ తనౌ । అన్తశ్ శుష్కద్రుమస్యేవ మరణం తస్య రాజతే
ఎవరికి శరీరంలో కోరిక, కోపమనే పాము ఎప్పుడూ కదలాడుతుందో, ఎండిన చెట్టులోపలలా, అతనికి మరణమే అధికారం కలిగి ఉంటుంది.
యో ఽయం దేహపరిత్యాగస్ తల్ లోకే మరణం స్మృతమ్ । న సతా నాసతా తేన కారణం వేద్యవేదినామ్
ఈ లోకంలో మరణం అనేది శరీరాన్ని వదిలిపెట్టడమే. అది తెలిసినవారికైనా, తెలియని వారికి అయినా, నిజంగా ఉన్నదీ కాదు, లేనిదీ కాదు.
యస్య నోత్క్రామతి మతిస్ స్వాత్మతత్త్వావలోకనాత్ । యథార్థదర్శినో జ్ఞస్య జీవితం తస్య శోభతే
తన స్వరూపాన్ని ఎప్పుడూ ధ్యానిస్తూ, నిజమైన దృష్టితో ఉన్నవాడి జీవితం నిజంగా వెలుగుతుంటుంది.
యస్య నాహఙ్కృతో భావో బుద్ధిర్ యస్య న లిప్యతే । యస్ సమస్ సర్వభావేషు జీవితం తస్య శోభతే
అహంకారం లేని వాడికి, మేధస్సు మలినం కాకుండా ఉన్నవాడికి, అన్ని పరిస్థితుల్లో సమంగా ఉండేవాడికి జీవితం నిజంగా వెలుగుతుంటుంది.
యో ఽన్తశ్శీతలయా బుద్ధ్యా రాగద్వేషవిముక్తయా । సాక్షివత్ పశ్యతీదం హి జీవితం తస్య శోభతే
లోపల చల్లని మనస్సుతో, రాగద్వేషాలు లేకుండా, సాక్షిగా అన్నింటినీ చూస్తున్నవాడి జీవితం నిజంగా వెలుగుతుంటుంది.
యేన సమ్యక్ పరిజ్ఞాయ హేయోపాదేయమ్ ఉజ్ఝతా । చిత్తస్యాన్తే ఽర్పితం చిత్తం జీవితం తస్య శోభతే
ఏది తీసుకోవాలో, ఏది వదలాలో స్పష్టంగా తెలుసుకొని, వాటిని పూర్తిగా వదిలేసి, మనసును పూర్తిగా శాంతింపజేసినవానికి జీవితం ప్రకాశిస్తుంది.
అవస్తుసదృశే వస్తున్య్ అస్తసఙ్కల్పనామలే । యేనాలీనం కృతం చేతో జీవితం తస్య శోభతే
విషయాల లేని, సంకల్పాలు లేని పవిత్రమైన సత్యంలో మనసును లీనంచేసినవానికి జీవితం ప్రకాశిస్తుంది.
సత్యాం దృష్టిమ్ అవష్టభ్య లీలయేయం జగత్క్రియా । క్రియతే ఽవాసనం యేన జీవితం తస్య శోభతే
నిజమైన దృష్టిని పట్టుకుని, లోపల ఎలాంటి వాసనలు లేకుండా, ఈ లోక కార్యాలను సులభంగా నిర్వహించే వానికి జీవితం ప్రకాశిస్తుంది.
నాన్తస్ తుష్యతి నోద్వేగమ్ ఏతి యో విహరన్న్ అపి । హేయోపాదేయసమ్ప్రాప్తౌ జీవితం తస్య శోభతే
ఏదైనా చేయడంలో కూడా లోపల ఆనందించక, కలవరపడక, తీసుకోవాల్సినదానికైనా వదలాల్సినదానికైనా ప్రభావితుడవని వానికి జీవితం ప్రకాశిస్తుంది.
శుద్ధపక్షశ్ చ శుద్ధశ్ చ హంసౌఘస్ సరసో యథా । యస్మాద్ గుణౌఘో నిర్యాతి జీవితం తస్య శోభతే
ఎలా ఒక సరస్సులోని హంసల సమూహం శుద్ధంగా ఉంటుందో, అలాగే ఎవరిలో గుణాల ప్రవాహం ఉద్భవిస్తుందో, వారి జీవితం ఎంతో ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది.
యస్మిఞ్ శ్రుతిపథం యాతే దృష్టే స్మృతిమ్ ఉపాగతే । ఆనన్దం యాన్తి భూతాని జీవితం తస్య శోభతే
ఎవరికి శ్రవణ మార్గం లభించి, ప్రత్యక్ష జ్ఞానం, స్మృతి కలిగితే, అన్ని జీవులు ఆనందాన్ని పొందుతాయి. అలాంటి వారి జీవితం నిజంగా ప్రకాశిస్తుంది.
యస్యోదయేన హృదయేషు జనామ్బుజాని జీవాలిమన్తి సకలాని వికాసవన్తి । తస్యావభాతి చిరజీవితమ్ అక్షయేన్దోర్ ఆపూర్ణతేవ దనుజేశ్వర నేతరస్య
ఎవరి ఉదయంతో మనుషుల హృదయాల్లోని కమలాలు జీవశక్తితో నిండిపోయి వికసిస్తాయో, వారి దీర్ఘాయువు అక్షయ చంద్రునిలా వెలుగుతుంది, అసురాధిపతిలా కాదు.
స్థైర్యం దేహస్య దృష్టస్య జీవితం ప్రోచ్యతే బుధైః । దేహాన్తరార్థం దేహస్య సన్త్యాగో మరణం స్మృతమ్
బుద్ధిమంతులు చెబుతారు — కనబడే శరీరం స్థిరంగా ఉండడమే జీవితం; మరో ప్రయోజనం కోసం శరీరాన్ని వదిలిపెట్టడమే మరణం.
ద్వాభ్యామ్ ఏవాసి పక్షాభ్యామ్ ఆభ్యాం ముక్తో మహామతే । కిం తే మరణమ్ అస్తీహ కిం వా జీవితమ్ అస్తి తే
ఈ రెండు రెక్కలతోనే నీవు విముక్తుడవు, ఓ మహామతి! నీకు మరణమేమిటి? జీవితం ఏమిటి? ఇవన్నీ నీకు సంబంధం లేవు.
నిదర్శనార్థమ్ ఏతత్ తు మయోక్తమ్ అరిమర్దన । న త్వం జీవసి సర్వజ్ఞ మ్రియసే న కదాచన
ఇది ఉదాహరణ కోసం మాత్రమే చెప్పాను, ఓ శత్రునాశకా! నీవు సర్వజ్ఞుడవు, నీవు జీవించడమూ లేదు, మరణించడమూ లేదు.
దేహసంస్థో ఽప్య్ అదేహత్వాద్ అదేహో ఽసి విదేహదృక్ । వ్యోమసంస్థో ఽప్య్ అసక్తత్వాద్ అవ్యోమైవ హి మారుతః
నీ శరీరంలో ఉన్నప్పటికీ, నీవు శరీరరహితుడవు. నీవు శరీరాన్ని దాటి చూస్తావు. ఆకాశంలో ఉన్నట్లు కనిపించినా, నీవు దానికి అంటకూడని వాడవు. గాలి ఎలా ఆకాశానికి అంటకూడదో, నీవు కూడా అంతే.
స్పర్శసమ్బోధకారిత్వాద్ దేహ ఏవాసి సువ్రత । ఉత్సేధారోధకత్వేన ఖమ్ ఉత్సేధస్య కారణమ్
స్పర్శను తెలుసుకునే శక్తి నీ వల్లే కనుక, ఓ సుశీలా! నీవే శరీరం. అలాగే, ఆకాశం ఎత్తుకు కారణమైనట్టు, నీవు కూడా శరీరానికి కారణమవుతావు.
ప్రబుద్ధో జ్ఞాతవస్తుత్వాద్ ఏవ త్వమ్ అసి నాసి చ । ఇయత్తైకపరిచ్ఛిన్నం రూపమ్ అజ్ఞేషు దుఃఖితమ్
నీవు నిజంగా తెలిసినవాడవై, మేల్కొన్నవాడవై ఉన్నావు. అయినా, నీవు లేవనిపించవచ్చు కూడా. పరిమితమైన రూపం తెలియని వారికి మాత్రమే ఉంటుంది, అది బాధతో నిండినదే.
సర్వదా సర్వమ్ ఏవాసి చిత్ప్రకాశపరైకధీః । కో దేహః కో ఽప్య్ అదేహస్ తే యం గృహ్ణాసి జహాసి వా
ప్రతి క్షణం నీవే అన్నీ, నీ మనస్సు ఎప్పుడూ చైతన్య ప్రకాశంలో నిలిచి ఉంటుంది. శరీరం అంటే ఏమిటి? శరీరం లేనిదే ఏమిటి? నీవు దేనిని స్వీకరించాలి, దేనిని వదలాలి?
సముదేతు వసన్తో వా వాతు వా ప్రలయానిలః । భావాభావవిహీనస్య కిమ్ అభ్యాగతమ్ ఆత్మనః
వసంతం వచ్చినా, లయ గాలి వీచినా, వచ్చే పోయే భావాలు లేనివాడైన ఆత్మకు ఏమి వస్తుంది?
ప్రలుఠత్స్వ్ అపి శైలేషు కల్పాగ్నిషు దహత్స్వ్ అపి । వహత్సూత్పాతవాతేష్వ్ అప్య్ ఆత్మాత్మన్య్ ఏవ తిష్ఠతి
పర్వతాలు చీలిపోయినా, యుగాంత అగ్ని దహించినా, విధ్వంస గాలి ఊదినా, ఆత్మ తనలోనే నిలిచి ఉంటుంది.
సర్వభూతాని తిష్ఠన్తు సమమ్ ఏవ ప్రయాన్తు వా । నశ్యన్తు వాథ వర్ధన్తామ్ ఆత్మాత్మన్య్ ఏవ తిష్ఠతి
అన్ని జీవులు అలాగే ఉండిపోవచ్చు, లేదా సమానంగా వెళ్లిపోవచ్చు. అవి నశించొచ్చు, లేక పెరిగిపోవచ్చు. అయినా, ఆత్మ తనలోనే స్థిరంగా ఉంటుంది.