జీవన్ముక్తేన భవతా రాజ్య ఏవేహ తిష్ఠతా । క్షపణీయా గతోద్వేగమ్ ఆకల్పాన్తమ్ ఇయం తనుః
జీవన్ముక్తుడిగా నీవు ఇక్కడ రాజ్యంలోనే ఉండాలి. కలవరంలేని ఈ శరీరాన్ని యుగాంతం వరకు నిలిపి పెట్టాలి.
తనౌ కల్పాన్తశీర్ణాయాం స్వే మహిమ్ని త్వయానఘ । వస్తవ్యం స్ఫుటితే కుమ్భే కుమ్భాకాశేన ఖే యథా
యుగాంతంలో ఈ శరీరం చలించిపోయినప్పుడు, పాపరహితుడా, పగిలిన కుండలో ఆకాశం ఆకాశంతో కలిసిపోయినట్టు, నీవు నీ మహిమలోనే నిలిచిపోతావు.
కల్పాన్తస్థాయినీ శుద్ధా దృష్టలోకపరావరా । ఇయం తవ తనుర్ జాతా జీవన్ముక్తివిలాసినీ
యుగాంతం వరకు నిలిచే పవిత్రమైన నీ ఈ శరీరం, అన్ని లోకాలను చూచే శక్తితో, జీవన్ముక్తుని లీలగా మారింది.
నోదితా ద్వాదశాదిత్యా న విలీనాస్ శిలోచ్చయాః । న జగజ్ జ్వలితం సాధో తనుం త్యజసి కిం ముధా
పన్నెండు సూర్యులు ఉదయించలేదు, పర్వతాలు కరుగిపోలేదు, లోకం అగ్నిలో కాలిపోవడం లేదు — ఓ మహానుభావా, అలాంటప్పుడు నీవు శరీరాన్ని వృథాగా ఎందుకు వదులుతున్నావు?
వాయుర్ వహతి నోన్మత్తస్ త్రిలోకీభస్మధూసరః । లోలామరకపాలాఙ్కస్ తనుం త్యజసి కిం ముధా
గాలి పిచ్చిగా వీచి మూడు లోకాలను బూడిదగా చేయడం లేదు, దిక్కులు తలకిందులుగా తిరగడం లేదు — అలాంటప్పుడు నీవు శరీరాన్ని వృథాగా ఎందుకు వదులుతున్నావు?
అశోక ఇవ మఞ్జర్యః పుష్కరావర్తవిద్యుతః । న స్ఫురన్తి జగత్కోశే తనుం త్యజసి కిం ముధా
అశోకవృక్షపు కొత్త కొమ్మలు లాగా, కమలపు తాడుల్లో మెరుపులు మెరిపినట్టు, లోకంలో ఏదీ కదలడం లేదు — అలాంటప్పుడు నీవు శరీరాన్ని వృథాగా ఎందుకు వదులుతున్నావు?
ధారాసారరణచ్ఛైలాః ప్రజ్వలజ్జ్వలనోజ్జ్వలాః । కకుభో న విశీర్యన్తే తనుం త్యజసి కిం ముధా
అగ్నిపుంజాలతో కాలిన పర్వతశిఖరాలు దిక్కులను చీల్చిపారేయడం లేదు — అలాంటప్పుడు నీవు శరీరాన్ని వృథాగా ఎందుకు వదులుతున్నావు?
న బ్రహ్మవిష్ణురుద్రాఖ్యత్రయశేషమ్ ఇదం జగత్ । స్థితం జరఢజీమూతం తనుం త్యజసి కిం ముధా
ఈ జగత్తు, బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్రుడు అనే పేర్లతో ఉన్నదంతా, వృద్ధమై, మబ్బుల్లా మసకబారినదిగా నిలిచిఉంటుంది. నీవు శరీరాన్ని వృథాగా ఎందుకు వదులుతున్నావు?
స్ఫుటదద్రీన్ద్రటాఙ్కారకరాలారావవన్తి ఖే । కల్పాభ్రాణి న గర్జన్తి తనుం త్యజసి కిం ముధా
పర్వతాలు చీలిపోయే భయంకరమైన గర్జనలతో యుగాంత మేఘాలు ఆకాశంలో గర్జించవు. నీవు శరీరాన్ని వృథాగా ఎందుకు వదులుతున్నావు?
అహం భూతావకీర్ణాసు సాలోకాసు ఖగధ్వజః । విహరామి దశాశాసు మా దేహమ్ అవధీరయ
నేను, పక్షుల మధ్య రాజైనవాడిని, అన్ని లోకాలలోని ప్రాణులతో కూడిన ప్రదేశాల్లో, అన్ని దిశల్లో విహరిస్తున్నాను. శరీరాన్ని తక్కువగా చూడవద్దు.
ఇమే వయమ్ ఇమే శైలా భూతానీమాన్య్ అయం భవాన్ । ఇదం జగద్ ఇదం వ్యోమ మా దేహమ్ అవధీరయ
ఇవే మనం, ఇవే పర్వతాలు, ఇవే ప్రాణులు, నీవే ఈ భవానీ, ఇదే జగత్తు, ఇదే ఆకాశం. శరీరాన్ని తక్కువగా చూడవద్దు.
పీవరాజ్ఞానయోగేన యస్య పర్యాకులం మనః । దుఃఖాని వినికృన్తన్తి మరణం తస్య రాజతే
ఎవరికి అజ్ఞానంతో కలిసిపోయిన మనసు కలవరంగా ఉంటుందో, అతడిని బాధలు ముక్కలు చేస్తాయి, మరణమే అతనిపై అధికారం చెలాయిస్తుంది.
కృశో ఽతిదుఃఖీ మూఢో ఽహమ్ ఏతాశ్ చాన్యాశ్ చ భావనాః । మతిం యస్యావలుమ్పన్తి మరణం తస్య రాజతే
"నేను బలహీనుడిని, చాలా బాధపడుతున్నాను, మూర్ఖుడిని" అనే ఆలోచనలు ఎవరి మనసును పట్టిపడతాయో, అలాంటి వారి మీద మరణమే రాజ్యమేలుతుంది.
ఆశాపాశనిబద్ధో ఽన్తర్ ఇతశ్ చేతశ్ చ నీయతే । యో విలోలమనోవృత్త్యా మరణం తస్య రాజతే
ఎవరికి లోపల ఆశల గొట్టాలతో మనసు బంధించబడి, అల్లాడే ఆలోచనలతో అటూ ఇటూ లాగబడుతుందో, వారిపై మరణమే అధికారిగా ఉంటుంది.
యస్య తృష్ణాః ప్రభఞ్జన్తి హృదయం హృతభావనాః । కుగేహమ్ ఇవ గర్గట్యో మరణం తస్య రాజతే
ఎవరికి తృష్ణలు హృదయాన్ని పగలగొడతాయో, whose thoughts are stolen away, అది చెత్త ఇల్లు ఎలుకలు పగలగొట్టినట్టు, అలాంటి వారి మీద మరణమే రాజ్యం చేస్తుంది.
చిత్తవృత్తిలతా యస్య తాలోత్తాలమనోవనే । ఫలితా సుఖదుఃఖాభ్యాం మరణం తస్య రాజతే
యావనిక మనస్సులో తాళపత్రాలా ఊగుతూ, మనోవృత్తి వలయము సుఖదుఃఖాల ఫలితంగా పండినవానికి, మరణమే అధికారం చూపుతుంది.
రోమరాజిలతాజాలం యస్యేమం దేహదుర్ద్రుమమ్ । అనర్థౌఘో హరత్య్ ఉచ్చైర్ మరణం తస్య రాజతే
యావనిక శరీరమనే చెట్టును వెంటాడే రోమరేఖల వలయంతో కప్పబడి, దురదృష్టపు ప్రవాహం గట్టిగా కొట్టుకుంటూ పోతున్నవానికి, మరణమే పాలన చేస్తుంది.
యస్య స్వదేహవిపినమ్ ఆధివ్యాధిదవాగ్నయః । దహన్తి లోలాఙ్గలతం మరణం తస్య రాజతే
తన శరీరమనే అడవిని బాధలు, వ్యాధుల అగ్నికీలలు కాల్చి, చేతికాల్లు చలించిపోతున్నవానికి, మరణమే రాజ్యమేలుతుంది.
కామకోపాత్మకో యస్య స్ఫురత్య్ అజగరస్ తనౌ । అన్తశ్ శుష్కద్రుమస్యేవ మరణం తస్య రాజతే
ఎవరికి శరీరంలో కోరిక, కోపమనే పాము ఎప్పుడూ కదలాడుతుందో, ఎండిన చెట్టులోపలలా, అతనికి మరణమే అధికారం కలిగి ఉంటుంది.
యో ఽయం దేహపరిత్యాగస్ తల్ లోకే మరణం స్మృతమ్ । న సతా నాసతా తేన కారణం వేద్యవేదినామ్
ఈ లోకంలో మరణం అనేది శరీరాన్ని వదిలిపెట్టడమే. అది తెలిసినవారికైనా, తెలియని వారికి అయినా, నిజంగా ఉన్నదీ కాదు, లేనిదీ కాదు.
యస్య నోత్క్రామతి మతిస్ స్వాత్మతత్త్వావలోకనాత్ । యథార్థదర్శినో జ్ఞస్య జీవితం తస్య శోభతే
తన స్వరూపాన్ని ఎప్పుడూ ధ్యానిస్తూ, నిజమైన దృష్టితో ఉన్నవాడి జీవితం నిజంగా వెలుగుతుంటుంది.
యస్య నాహఙ్కృతో భావో బుద్ధిర్ యస్య న లిప్యతే । యస్ సమస్ సర్వభావేషు జీవితం తస్య శోభతే
అహంకారం లేని వాడికి, మేధస్సు మలినం కాకుండా ఉన్నవాడికి, అన్ని పరిస్థితుల్లో సమంగా ఉండేవాడికి జీవితం నిజంగా వెలుగుతుంటుంది.
యో ఽన్తశ్శీతలయా బుద్ధ్యా రాగద్వేషవిముక్తయా । సాక్షివత్ పశ్యతీదం హి జీవితం తస్య శోభతే
లోపల చల్లని మనస్సుతో, రాగద్వేషాలు లేకుండా, సాక్షిగా అన్నింటినీ చూస్తున్నవాడి జీవితం నిజంగా వెలుగుతుంటుంది.
యేన సమ్యక్ పరిజ్ఞాయ హేయోపాదేయమ్ ఉజ్ఝతా । చిత్తస్యాన్తే ఽర్పితం చిత్తం జీవితం తస్య శోభతే
ఏది తీసుకోవాలో, ఏది వదలాలో స్పష్టంగా తెలుసుకొని, వాటిని పూర్తిగా వదిలేసి, మనసును పూర్తిగా శాంతింపజేసినవానికి జీవితం ప్రకాశిస్తుంది.
అవస్తుసదృశే వస్తున్య్ అస్తసఙ్కల్పనామలే । యేనాలీనం కృతం చేతో జీవితం తస్య శోభతే
విషయాల లేని, సంకల్పాలు లేని పవిత్రమైన సత్యంలో మనసును లీనంచేసినవానికి జీవితం ప్రకాశిస్తుంది.
సత్యాం దృష్టిమ్ అవష్టభ్య లీలయేయం జగత్క్రియా । క్రియతే ఽవాసనం యేన జీవితం తస్య శోభతే
నిజమైన దృష్టిని పట్టుకుని, లోపల ఎలాంటి వాసనలు లేకుండా, ఈ లోక కార్యాలను సులభంగా నిర్వహించే వానికి జీవితం ప్రకాశిస్తుంది.
నాన్తస్ తుష్యతి నోద్వేగమ్ ఏతి యో విహరన్న్ అపి । హేయోపాదేయసమ్ప్రాప్తౌ జీవితం తస్య శోభతే
ఏదైనా చేయడంలో కూడా లోపల ఆనందించక, కలవరపడక, తీసుకోవాల్సినదానికైనా వదలాల్సినదానికైనా ప్రభావితుడవని వానికి జీవితం ప్రకాశిస్తుంది.
శుద్ధపక్షశ్ చ శుద్ధశ్ చ హంసౌఘస్ సరసో యథా । యస్మాద్ గుణౌఘో నిర్యాతి జీవితం తస్య శోభతే
ఎలా ఒక సరస్సులోని హంసల సమూహం శుద్ధంగా ఉంటుందో, అలాగే ఎవరిలో గుణాల ప్రవాహం ఉద్భవిస్తుందో, వారి జీవితం ఎంతో ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది.
యస్మిఞ్ శ్రుతిపథం యాతే దృష్టే స్మృతిమ్ ఉపాగతే । ఆనన్దం యాన్తి భూతాని జీవితం తస్య శోభతే
ఎవరికి శ్రవణ మార్గం లభించి, ప్రత్యక్ష జ్ఞానం, స్మృతి కలిగితే, అన్ని జీవులు ఆనందాన్ని పొందుతాయి. అలాంటి వారి జీవితం నిజంగా ప్రకాశిస్తుంది.
యస్యోదయేన హృదయేషు జనామ్బుజాని జీవాలిమన్తి సకలాని వికాసవన్తి । తస్యావభాతి చిరజీవితమ్ అక్షయేన్దోర్ ఆపూర్ణతేవ దనుజేశ్వర నేతరస్య
ఎవరి ఉదయంతో మనుషుల హృదయాల్లోని కమలాలు జీవశక్తితో నిండిపోయి వికసిస్తాయో, వారి దీర్ఘాయువు అక్షయ చంద్రునిలా వెలుగుతుంది, అసురాధిపతిలా కాదు.