ఆకల్పాన్తం త్రిభువనం యద్ ఇదం నిర్మితం మయా । లయమ్ ఏష్యత్య్ అకాలే తత్ తాపే హిమకణో యథా
ఈ మూడు లోకాలను నేను యుగాంతం వరకు సృష్టించినా, అవన్నీ అనుకోని సమయానే, వేడిలో మంచుతినుక溶ిపోవడంలా, లయమవుతాయి.
కిమ్ ఏవమ్ అస్మిన్న్ ఆభాసే విలీయ క్షయమ్ ఆగతే । కృతం మయేహ భవతి స్వలీలాక్షయకారిణా
ఈ ప్రపంచపు మాయా రూపం కరిగిపోయి అంతమయ్యాక, నేను ఇక్కడ చేసినది అన్నీ, నా స్వంత లీలగా, తానే తానుగా ముగిసిపోతుంది.
తతో ఽహమ్ అపి శూన్యే ఽస్మిన్ నష్టచన్ద్రార్కతారకే । వపుఃప్రశాన్తిమ్ ఆదాయ స్థితిమ్ ఏష్యామి తత్పదే
ఆ తరువాత, చంద్రుడు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు లేని ఈ శూన్యంలో, నేను కూడా నా రూపానికి శాంతిని పొంది, ఆ పరమ పదంలో నిలిచిపోతాను.
అకాణ్డ ఏవమ్ ఏవం హి జగత్య్ ఉపశమం గతే । నేహ శ్రేయో ఽనుపశ్యామి మన్యే జీవన్తు దానవాః
ఇలాగే ఈ లోకమంతా పూర్తిగా శాంతించిపోయినప్పుడు, ఇక్కడ నాకు ఎలాంటి మేలూ కనిపించదు. దానవులు బతికేలా ఉండనివ్వండి అని నేను అనుకుంటున్నాను.
దైత్యోద్వేగేన విబుధాస్ తతో యజ్ఞతపఃక్రియాః । తేన సంసారసంస్థానమ్ అసంసారక్రమో ఽన్యథా
దానవుల కలహం వల్ల దేవతలు యజ్ఞాలు, తపస్సులు, ఇతర కర్మలు చేసేవారు. అందువల్లే ఈ సంసారం కొనసాగుతోంది. లేకపోతే లోక వ్యవహారం వేరేలా ఉండేది.
తస్మాద్ రసాతలం గత్వా యథావత్ స్థాపయామ్య్ అహమ్ । స్వే క్రమే దానవాధీశమ్ ఋతుః పునర్ ఇవ ద్రుమమ్
అందుకే నేను పాతాళానికి వెళ్లి, దానవుల అధిపతిని అతని స్థాయిలో సరిగ్గా స్థాపిస్తాను. ఇది ఋతువు మళ్ళీ చెట్టును పునరుద్ధరించడంలాంటిది.
వినా ప్రహ్లాదమ్ అథ చేద్ ఇతరం దానవేశ్వరమ్ । కరోమి తద్ అసౌ మన్యే దేవాన్ ఉత్సాదయిష్యతి
ప్రహ్లాదుడిని కాకుండా ఇంకెవరినైనా దానవుల అధిపతిగా చేస్తే, అతడు దేవతలను నాశనం చేస్తాడని నేను భావిస్తున్నాను.
ప్రహ్లాదస్య త్వ్ అయం దేహః పశ్చిమః పావనో మహాన్ । ఆకల్పమ్ ఇహ వస్తవ్యం దేహేనానేన తేన చ
ఈ శరీరం ప్రహ్లాదునికి చివరిదిగా, అత్యంత పవిత్రంగా ఉంది. ఈ శరీరంతో ఇక్కడ యుగాంతం వరకు ఉండాలి.
ఏవం హి నియతిర్ దైవీ నిశ్చితా పారమేశ్వరీ । ప్రహ్లాదేన యథాకల్పం స్థాతవ్యమ్ ఇహ దేహినా
ఇది పరమేశ్వరుని ఆజ్ఞ, దైవ నిర్ణయం. ప్రహ్లాదుడు ఈ శరీరంతో యుగం అంతా ఇక్కడే ఉండాలి.
తస్మాత్ తమ్ ఏవ గత్వాశు దైత్యేన్ద్రం బోధయామ్య్ అహమ్ । గర్జన్ గిరిదరీసుప్తం మయూరమ్ ఇవ వారిదః
అందుకే నేను వెంటనే ఆ దైత్యేంద్రుని దగ్గరకు వెళ్లి, కొండ గుహలో నిద్రిస్తున్న నెమలిని మేఘం మేల్కొల్పినట్లు, అతన్ని మేల్కొల్పుతాను.
జీవన్ముక్తసమాధిస్థః కరోత్వ్ అసురనాథతామ్ । మణిర్ ముక్తమనస్కారః ప్రతిబిమ్బక్రియామ్ ఇవ
జీవన్ముక్తునిగా సమాధిలో స్థిరమైన ప్రహ్లాదుడు, మణిలా మమకారం లేకుండా ప్రతిబింబాలు చూపినట్లు, అసురులకు అధిపతిగా ఉండాలి.
న వినశ్యతి సర్గో ఽయమ్ ఏవం సహ సురాసురైః । భవిష్యతి చ నాద్వన్ద్వం తన్ మే క్రీడా భవిష్యతి
ఈ సృష్టి దేవతలు, రాక్షసులతో కలిసి ఇలానే ఉండి నశించదు. ఇది ద్వంద్వములేని స్థితిలో ఉండదు. ఇదే నా ఆట.
సర్గక్షయోదయావ్ ఏతౌ సుసమౌ మమ యద్య్ అపి । తథాపీదం యథాసంస్థం భవత్వ్ అన్యేన కిం మమ
సృష్టి ఉద్భవం, లయము రెండూ నాకు సమానంగా ఆనందదాయకమే అయినా, ఇది ఎలా ఉందో అలా ఉండనివ్వాలి. వేరుగా ఉన్నా నాకు ఏమి సంబంధం?
భావాభావేషు యత్ తుల్యం తన్నాశే తత్స్థితౌ చ వా । యః ప్రయత్నః కుబుద్ధిత్వాత్ తద్ వ్యోమహననం భవేత్
ఉండడంలోనైనా, లేనిపోవడంలోనైనా ఏది సమంగా ఉంటుందో, అది నశించడంలోనూ, నిలిచిపోవడంలోనూ ఒకేలా ఉంటుంది. అజ్ఞానంతో చేసే ప్రయత్నం ఆకాశాన్ని కొట్టడమేలాంటిది.
తస్మాత్ ప్రయామి పాతాలం బోధయామ్య్ అసురేశ్వరమ్ । స్థైర్యం నయామి సంసారం లీలాం సమ్పాదయామ్య్ అహమ్
అందుకే నేను పాతాళానికి వెళ్ళి, రాక్షసాధిపతిని మేల్కొలిపి, ఈ లోకానికి స్థిరత్వాన్ని కలిగించి, నా ఆటను పూర్తిచేస్తాను.
అసురపురమ్ అవాప్య ప్రోద్ధతాచారఘోరం కమలమ్ ఇవ వివస్వాన్ దైత్యమ్ ఉద్బోధయామి । జగద్ ఇదమ్ అఖిలాస్థం స్థైర్యమ్ అభ్యానయామి ఘనవిధిర్ ఇవ శైలే చఞ్చలం మేఘజాలమ్
రాక్షసుల పట్టణానికి చేరుకొని, అల్లరి ప్రవర్తనతో భయంకరంగా ఉన్న దానిని, సూర్యుడు కమలాన్ని మేల్కొలిపినట్లు, నేను ఆ రాక్షసుడిని జాగృతం చేస్తాను. ఈ సమస్త లోకానికి స్థిరతను తీసుకొస్తాను, మేఘాలు కదిలే కొండపై నిలిచినట్లుగా.
ఇతి సఞ్చిన్త్య సర్వాత్మా క్షీరోదాద్ రామ తత్పురమ్ । చచాల పరివారేణ సహ సాభ్ర ఇవాచలః
ఓ రామా, ఇలా ఆలోచించి, సమస్తాన్ని వ్యాపించిన వాడు, పాల సముద్రం నుండి తన సహచరులతో కలిసి, మేఘాలతో కూడిన కొండలా కదిలాడు.
క్షీరోదతలరన్ధ్రేణ తేనైవ స్తమ్భితామ్భసా । ప్రహ్లాదనగరం ప్రాప శక్రలోకమ్ ఇవాపరమ్
పాల సముద్రపు చీలిక ద్వారా, ఆ నీరు ఆపబడినప్పుడు, అతడు ప్రహ్లాదుని నగరానికి చేరాడు, అది ఇంకొక ఇంద్ర లోకానికి వెళ్లినట్లుగా అనిపించింది.
హేమమన్దిరకోశస్థం దదర్శాత్రాసురం హరిః । అథ శైలగుహాలీనం సమాధిస్థమ్ ఇవాబ్జజమ్
హరిః బంగారు మందిరాల నిధిలో కూర్చున్న రాక్షసుడిని చూశాడు. ఆతడు కొండ గుహలో దాగి, పద్మజుడు ధ్యానంలో లీనమైనట్టు కనిపించాడు.
తత్ర తే తేజసా దైత్యా వైష్ణవేనావధూనితాః । దూరం యయుర్ దినేశాంశువిత్రస్తా ఇవ కౌశికాః
అక్కడ విష్ణువు వెలుగుతో దైత్యులు భయపడి, ఎండ కిరణాలకు భయపడి ఎగిరిపోతున్న కొంగల్లా, దూరంగా పారిపోయారు.
ద్విత్రైస్ సహాసురైర్ ముఖ్యైః పరివారయుతో హరిః । ప్రవివేశాసురగృహం తారావాన్ ఇవ ఖం శశీ
ఇద్దరు ముగ్గురు ముఖ్య అసురులతో కలిసి హరి, నక్షత్రాలతో అలంకరించబడిన చంద్రుడు ఆకాశంలోకి ప్రవేశించినట్టు, అసురుల ఇంట్లోకి ప్రవేశించాడు.
వైనతేయాసనస్థో ఽసౌ లక్ష్మీవిధుతచామరః । స్వాయుధాదిపరీవారో దేవర్షిపరివన్దితః
అతడు గరుడుని ఆసనంపై కూర్చొని, లక్ష్మి చామరంతో వడివేయగా, ఆయుధాలు మరియు సేవకులతో చుట్టుముట్టబడి, దేవతలు ఋషులు స్తుతిస్తూ ఉన్నారు.
మహాత్మన్ సమ్ప్రబుధ్యస్వేత్య్ ఏవం విష్ణుర్ ఉదాహరన్ । పాఞ్చజన్యం ప్రదధ్వాన ధ్వనయన్ కకుభాం గణమ్
విష్ణువు 'ఓ మహాత్మా, లేచి యెదురు చూడు!' అని పలికి, పాంచజన్య శంఖాన్ని ఊదగా, ఆ శబ్దం అన్ని దిక్కులలో ప్రతిధ్వనించింది.
మహతా తేన శబ్దేన వైష్ణవప్రాణజన్మనా । తుల్యకాలం పరిక్షుబ్ధకల్పాభ్రార్ణవరంహసా
విష్ణువు యొక్క ప్రాణశక్తిగా ఉన్న ఆ గొప్ప శబ్దంతో, ఆకాశదిశలు ఒక్కసారిగా కంపించాయి. అది యుగాంతంలో సముద్రం, మేఘాలు కలకలలాడినట్లు అనిపించింది.
ఆసురీ జనతా భూమౌ పపాతాగతసమ్భ్రమా । మత్తనీలాభ్రనాదేన రాజహంసావలీ యథా
ఆ శబ్దాన్ని విని, రాక్షసుల సమూహం అకస్మాత్తుగా భయంతో భూమిపై పడిపోయింది. అది మత్తుగా ఉన్న నీలి మేఘం గర్జన విని రాజహంసల గుంపు భయంతో కూలినట్లుగా కనిపించింది.
జహృషే జనితానన్దా వైష్ణవీ వీతసమ్భ్రమా । జనతా జలదధ్వానఫుల్లేవ కుటజావలీ
విష్ణువు భక్తులు భయం తొలగిపోయి ఆనందంతో ఉప్పొంగిపోయారు. వాన మేఘాల గర్జన విని పూలతో విరిసిన కుడపూల దళాల వలె వారు ఆనందించారు.
బభూవ సమ్ప్రబుద్ధాత్మా దానవేశశ్ శనైశ్ శనైః । మేఘారవలసత్పుష్పః కదమ్బ ఇవ కాననే
రాక్షసాధిపతి మెల్లగా మెల్లగా జ్ఞానం పొందాడు. అది మేఘాల గర్జన విని అడవిలోని కదంబ వృక్షం పువ్వులు పూయడం వలె అనిపించింది.
బ్రహ్మరన్ధ్రకృతోత్థానా ప్రాణశక్తిర్ అథాసురమ్ । శనైర్ ఆక్రమయామ్ ఆస గఙ్గా సర్వమ్ ఇవార్ణవమ్
తలపై ఉన్న బ్రహ్మరంధ్రం ద్వారా ప్రాణశక్తి మెల్లగా ఆ అసురుడిని పూర్తిగా వ్యాపించింది. అది గంగా నది సముద్రాన్ని నింపినట్టు సాగింది.
క్షణాద్ ఆక్రమయామ్ ఆస ప్రాణశ్రీస్ సర్వతో ఽసురమ్ । ఉదయానన్తరం సౌరీ ప్రభేవ భువనాన్తరమ్
ఒక క్షణంలోనే ప్రాణశక్తి మహిమ ఆ అసురుడిని అన్ని వైపులా కప్పేసింది. అది సూర్యుడు ఉదయించిన తర్వాత తన కాంతితో ప్రపంచాన్ని నింపినట్టు అయింది.
ప్రాణేషు రన్ధ్రనవకే ప్రవృత్తేష్వ్ అథ తస్య చిత్ । చేత్యోన్ముఖీ బభూవాన్తః ప్రాణదర్పణబిమ్బితా
ప్రాణశక్తి తొమ్మిది మార్గాల్లో ప్రవహించగానే, అతని చైతన్యం ప్రాణశక్తి అద్దంలో ప్రతిబింబించినట్టు లోపలికి మళ్లింది.