గత్వరీ నశ్వరీ తన్వీ సుఖదుఃఖాదిభావనా । స్ఫురతి త్వత్ప్రసాదేన త్వయి దృష్టే విలీయతే
సుఖం, దుఃఖం వంటి భావనలు చాలా త్వరగా పోయేవి, నశించిపోవేవి, చాలా సున్నితమైనవి. నీ అనుగ్రహంతో అవి మెరుపులా కనబడతాయి, నిన్ను చూచిన వెంటనే అంతా కలిసిపోతుంది.
త్వదాలోకక్షణోద్భూతా త్వదాలోకక్షణక్షయా । మృతైవ జాతా జాతైవ మృతా కేనోపలక్ష్యతే
నీ దర్శనం కలిగిన క్షణంలోనే అవి పుడతాయి, అదే క్షణంలోనే అంతమవుతాయి. అవి పుట్టినట్టే, మరణించినట్టే ఉంటాయి. దీన్ని ఎవరు గుర్తించగలరు?
క్షణమ్ అప్య్ అస్థిరం వస్తు కథం కార్యకరం భవేత్ । తరఙ్గైర్ ఉత్పలాకారైర్ మాలా కథమ్ ఇవోమ్భ్యతే
ఒక క్షణమైనా స్థిరంగా లేని వస్తువు, ఎలా పని చేయగలదు? కమలాకారమైన అలలతో ఎలా పువ్వుల హారం తయారవుతుంది?
యది జాతవినిర్నష్టం క్రియాం వస్త్వ్ అకరిష్యత । తదారంస్యత లోకో ఽయం మాలాం కృత్వా తడిద్గుణైః
ఒక వస్తువు పుట్టి, మళ్లీ నశించిన తర్వాత కూడా పనులు చేయగలదని అయితే, ఈ లోకం మెరుపు తాడులతో హారాన్ని తయారు చేసేదే.
ఇమాం సుఖాదికాం లక్ష్మీం వివేకిజనచేతసి । స్థితస్ సన్ నైవ గృహ్ణాసి న జహాసి సమస్థితే
నీవు వివేకం కలిగినవాడివై, సుఖాది లక్ష్మి నీ మనసులో ఉన్నా, నీవు స్థిరంగా ఉండగా దానిని పట్టుకోవు, వదిలిపెట్టవు కూడా.
అవివేకిని యో ఽసి త్వం స భవాత్మన్ యదృచ్ఛయా । తద్రూపకథనేనాలం మమామలపదాస్పద
నీవు వివేకం లేని వాడివై యదృచ్ఛగా భవాత్మగా ఉన్నావు. అలాంటి స్వభావాన్ని వివరించాల్సిన అవసరం నాకు లేదు, అది నా నిర్మల స్థితికి చాలా దూరంగా ఉంది.
నిరీహేణ నిరంశేన నిరహఙ్కృతినా త్వయా । సతైవాప్య్ అసతేవాపి కర్తృత్వమ్ ఉరరీకృతమ్
నీవు కోరికలేని, భాగాలేని, అహంకారములేని వాడివై ఉన్నా, ఉన్నట్టు కానట్టు అయినా, కర్తృత్వాన్ని స్వీకరించావు.
జయ ప్రోడ్డామరాకార జయ శాన్తిపరాయణ । జయ సర్వాగమాతీత జయ సర్వాగమాస్పద
ఓ పరాక్రమశాలి, నీకు విజయము! ఓ శాంతిని ఆశ్రయించినవాడా, నీకు విజయము! అన్ని శాస్త్రాలకు అవతల ఉన్నవాడా, నీకు విజయము! అన్ని శాస్త్రాలకు ఆధారమైనవాడా, నీకు విజయము!
జయ జాత జయాజాత జయ క్షత జయాక్షత । జయ భావ జయాభావ జయ జేయ జయాజయ
పుట్టినవాడికి విజయము! పుట్టని వాడికి విజయము! గాయపడినవాడికి విజయము! గాయపడని వాడికి విజయము! ఉన్నదానికి విజయము! లేనదానికి విజయము! గెలిచినవాడికి విజయము! గెలవని వాడికి విజయము!
ఉల్లసామ్య్ ఉపశామ్యామి తిష్ఠామ్య్ అతిగతో ఽస్మి చ । జయీ జయామి జీవామి నమో మహ్యం నమో ఽస్తు తే
నేను ప్రకాశిస్తున్నాను, నేను శాంతిగా ఉన్నాను, నేను నిలిచినవాడిని, నేను దాటి పోయాను. నేను విజేతను, నేను గెలుస్తున్నాను, నేను జీవిస్తున్నాను. నాకు నమస్కారం, నీకు నమస్కారం.
త్వయి స్థితే మయి విగతామయాత్మని స్వసంస్థితౌ వ్యపగతరాగరఞ్జనే । క్వ బన్ధవః క్వ చ విపదః క్వ సమ్పదో భవాభవౌ క్వ శమమ్ ఉపైమి శాశ్వతమ్
నీవు స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు, నేను కోరికలు లేని స్వరూపంలో నిలిచినప్పుడు, అన్ని రాగాల వర్ణాలు పోయినప్పుడు—అక్కడ బంధువులు ఎక్కడ? అపాయాలు ఎక్కడ? సంపదలు ఎక్కడ? జననం మరణం ఎక్కడ? శాశ్వతమైన శాంతి ఎక్కడ లభిస్తుంది?
ఇతి సఞ్చిన్తయన్న్ ఏవ ప్రహ్లాదః పరవీరహా । నిర్వికల్పం పరానన్దసమాధిం సముపాయయౌ
ఈ విధంగా ఆలోచిస్తూ, శత్రువులను జయించిన ప్రహ్లాదుడు, అన్ని భేదభావాలు లేని పరమానంద సమాధిని పొందాడు.
నిర్వికల్పసమాధిస్థశ్ చిత్రార్పిత ఇవాచలః । శైలాద్ ఇవ సముత్కీర్ణో బభౌ స్వపదమ్ ఆస్థితః
ఆ నిర్వికల్ప సమాధిలో స్థిరంగా ఉండి, చిత్రంలో వేశినట్టు కదలకుండా, కొండమీద నుండి వెలువడినట్టు, తన స్వస్థితిలో ప్రకాశించాడు.
తథాథ తిష్ఠతస్ తస్య కాలో బహుతరో యయౌ । స్వే గృహే భువనస్థస్య మేరోర్ ఇవ సురద్విషః
అలా ఉండగా, ప్రహ్లాదుడు తన ఇంట్లో, ఈ లోకంలో నివసిస్తూ, దేవతలకు శత్రువైనవాడు మెరుపర్వతంపై ఉన్నట్టు, చాలా కాలం గడిపాడు.
బోధితో ఽప్య్ అసురాధీశైర్ నాబుధ్యత మహామతిః । అకాలే బహుసేకో ఽపి బీజకోశాద్ ఇవాఙ్కురః
అసురాధిపతులు ఎంత జాగృతం చేయాలన్నా, ఆ మహామతి ప్రహ్లాదుడు మేలుకోలేదు; ఎన్నో కాలాలు గడిచినా, విత్తనపు పొట్టలోంచి మొలక బయటకు రాని విధంగా ఉండిపోయాడు.
పఞ్చవర్షసహస్రాణి పీనాంసో ఽతిష్ఠద్ ఏకదృక్ । శాన్త ఏవాసురపురే మత్తార్ణవ ఇవోపలః
ఒకే దృష్టితో, బలమైన దేహంతో, అయిదువేల సంవత్సరాలు ఆయన అసురుల పట్టణంలో ప్రశాంతంగా ఉన్నాడు. ఉప్పొంగిన సముద్రంలో రాయి లాగా కదలకుండా నిలిచాడు.
పరానన్దదశైకాన్తపరిణామితయా తయా । నిరానన్దమ్ అనాభాసమ్ ఇవాభాసపదం గతః
పరమానంద స్థితిలో పూర్తిగా లీనమై, ఆయన ఆనందం కూడా కనిపించని, వెలుగు కూడా లేకపోయిన స్థితికి చేరుకున్నాడు. అది కేవలం రూపం మాత్రమే ఉన్న చోటు లాగా అనిపించింది.
ఏతావతాథ కాలేన తద్రసాతలమణ్డలమ్ । బభూవారాజకం తీక్ష్ణమాత్స్యన్యాయకదర్థితమ్
అంత కాలంలో ఆ రసాతల లోకం పాలకుడు లేకుండా పోయింది. అక్కడ బలవంతుడే బలహీనుడిని హింసించే దుర్మార్గం పెరిగిపోయింది.
హిరణ్యకశిపౌ క్షీణే సమాధౌ తత్సుతే స్థితే । న బభూవాపరః కశ్చిద్ రాజా దనుసుతాలయే
హిరణ్యకశిపుడు నశించి, అతని కుమారుడు సమాధిలో ఉన్నప్పుడు, దాను వంశస్థుల నివాసంలో ఇంకెవ్వరూ రాజుగా లేరు.
అసురేశార్థినాం తేషాం దానవానాం సమాధితః । పరేణాపి ప్రయత్నేన ప్రహ్లాదో న వ్యబుధ్యత
అసురుల నాయకులు ఎంతో శ్రమపడి ప్రహ్లాదుని వెతికినా, అతడు సమాధిలో లీనమై ఉండి, ఏమాత్రం కూడా మేలుకోలేదు.
న ప్రాపుర్ వికసద్రూపం పతిం తత్రామరారయః । లసత్పత్త్రప్రభాజాలం నిశి పద్మమ్ ఇవాలయః
దేవతలకు శత్రువులైన వారు అక్కడ తమ వికసిస్తున్న అధిపతిని చేరుకోలేకపోయారు. అది రాత్రిపూట, ప్రకాశవంతమైన దళాలతో మెరిసే కమలాన్ని ఇల్లు పొందలేనట్లే.
సంవిద్వాతో న తస్యాన్తర్ అబుధ్యత విచేతసః । భువశ్ చేష్టాక్రమ ఇవ పౌరుషో గతభాస్వతః
ఆయనలో జ్ఞానపు గాలి కదలలేదు, ఎందుకంటే ఆయనకు ఏమీ తెలియని స్థితి. అది సూర్యుడు అస్తమించిన తర్వాత భూమిపై మనుషుల కదలికలు ఆగిపోవడంలా.
అథోద్విగ్నేషు దైత్యేషు గతేష్వ్ అభిమతా దిశః । విచరత్సు యథాకామమ్ అరాజని పురే పురే
అప్పుడు దైత్యులు ఆందోళనతో, తమకు ఇష్టమైన దిక్కులన్నింటికీ వెళ్లిపోతూ, రాజు లేని పట్టణాల్లో స్వేచ్ఛగా తిరిగారు.
పాతాలమణ్డలమ్ అభూద్ అభూపాలతయా తయా । మాత్స్యన్యాయవిపర్యస్తమ్ అస్తఙ్గతగుణక్రమమ్
పాతాళ లోకం పాలకుడు లేకుండా పోయింది. బలవంతులు బలహీనులను తినేసే నియమం అక్కడ రాజ్యమాడింది. మంచి గుణాలన్నీ అంతరించిపోయాయి.
బలిభుక్తాబలపురం మర్యాదాక్రమవర్జితమ్ । సర్వగాశేషవనితం పరస్పరహతాసురమ్
బలవంతులు బలహీనుల నగరాన్ని పూర్తిగా ఆక్రమించారు. అక్కడ నియమాలు, హద్దులు ఏవీ లేవు. ప్రతి చోటా మహిళలు కనిపించేవారు. రాక్షసులు ఒకరినొకరు చంపుకుంటూ నాశనం అయ్యారు.
ప్రలాపాక్రన్దపరుషం విసంస్థానపురాన్తరమ్ । లుఠదుద్యాననగరం వ్యర్థానర్థకదర్థితమ్
అక్కడ ఎక్కడ చూసినా అరుపులు, ఏడుపులు వినిపించేవి. పల్లెలు, తోటలు, నగరాలు దోచిపోబడ్డాయి. ఎక్కడా కష్టాలు, నష్టాలు తప్ప మరొకటి కనిపించలేదు.
చిన్తాపరాసురగణం నిరన్నఫలబాన్ధవమ్ । అకాణ్డోత్పాతవివశం ధ్వస్తాశాముఖమణ్డలమ్
రాక్షసులు అంతా ఆందోళనతో మునిగిపోయారు. వారికి తినడానికి తిండి, పండ్లు, బంధువులు ఏమీ లేవు. అకస్మాత్తుగా వచ్చిన విపత్తుల ముందు వారు ఏమీ చేయలేకపోయారు. నాయకుల ముఖాలు నిరాశతో వంగిపోయాయి.
సురార్భకపరాభూతం భూతైర్ ఆక్రాన్తమ్ అన్యజైః । భూతరిక్తమ్ అలక్ష్మీకమ్ ఉత్సన్నప్రాయకోటరమ్
దేవతల పిల్లల చేత ఓడిపోయి, ఇతర ప్రాణులతో నిండిపోయి, తనవాళ్లు లేని వెలితిగా, అదృష్టం లేకుండా, గదులు ఖాళీగా ఉన్నట్టుగా ఆ ప్రాంతం కనిపించింది.
అనియతవనితార్థమత్తయుద్ధం హృతధనదారవిరావితం సమన్తాత్ । కలియుగసమయోద్భటోదరాభం తద్ అసురమణ్డలమ్ ఆకులం బభూవ
అక్కడ ఉన్నవారు నియమం లేకుండా స్త్రీల కోసం మత్తులో పోరాడుతూ, అన్ని వైపులా ధనం, భార్యలు పోగొట్టుకొని, కలియుగపు పెద్ద కడుపు లాగా ఆ అసురుల ప్రాంతం గందరగోళంగా మారింది.
అథాఖిలజగజ్జాలక్రమపాలనదేవనః । క్షీరోదనగరే శేషశయ్యాసనగతో హరిః
అంతటా జగత్తును క్రమంగా పాలించే దేవుడు, పాలు సముద్రంలోని నగరంలో శేషుని పై మంచంలో కూర్చున్న హరి,