భవానాం భూరిభఙ్గానామ్ అభావాయ భవాధిపః । భవ భావవిముక్తాత్మా భావాభావబహిష్కృతః
భావాలన్నింటి రూపాల నాశనానికి నీవు సృష్టికి అధిపతివి. నీవు అన్ని భావాలనుండి విముక్తుడై, భావమూ, అభావమూ లేని స్వరూపంగా ఉండుము.
జహి మానం మదం కోపం కాలుష్యం క్రూరతాం తథా । న మహాన్తో నిమజ్జన్తి ప్రాకృతే గుణసఙ్కటే
అహంకారం, గర్వం, కోపం, మలినత, క్రూరత వంటి వాటిని విడిచిపెట్టు. గొప్ప మనుషులు ఈ సాధారణ లక్షణాల మడుగులో మునిగిపోరు.
ప్రాక్తనీర్ దీర్ఘదౌరాత్మ్యదశాస్ స్మృత్వా పునః పునః । కో ఽహం కిం తద్ బభూవేతి హస ముక్తాచ్ఛటాసితమ్
మునుపటి చెడ్డ పరిస్థితులను మళ్లీ మళ్లీ గుర్తు చేసుకుంటూ, 'నేను ఎవరు? అది ఏమిటి?' అని నీవు నీకు నీమే అడిగి, నిజమైన విముక్తుడిలా చిరునవ్వుతో నవ్వు.
తే ప్రయాతాస్ సమారమ్భా గతాస్ తే దగ్ధవాసరాః । యేషు చిన్తానలజ్వాలాజాలజీర్ణో భవాన్ అభూత్
ఆ ప్రయత్నాలు గతించిపోయాయి, ఆ రోజులు కాలిపోయాయి. వాటిలో నీవు ఆందోళనల అగ్నిలో, చింతల వలలో చిక్కుకుని ఉండేవాడవు.
అద్య త్వం దేహనగరే రాజా స్ఫారమనోరథః । న దుఃఖైర్ గృహ్యసే నాపి సుఖైర్ వ్యోమ కరైర్ ఇవ
ఇప్పుడే నీవు ఈ శరీరనగరానికి రాజువై, విస్తారమైన ఆశయాలతో ఉన్నావు. నిన్ను బాధలు గానీ, సుఖాలు గానీ తాకలేవు. ఆకాశాన్ని సూర్య చంద్రుల కిరణాలు తాకలేనట్లు.
అద్యేన్ద్రియదురశ్వాంస్ త్వం జిత్వా జితమనోగజః । భోగారీన్ అభితో భఙ్క్త్వా సామ్రాజ్యమ్ అధితిష్ఠసి
ఇవాళ నీవు ఇంద్రియాలనే అశ్వాలను కట్టడి చేసి, మనస్సు అనే ఏనుగును జయించి, అన్ని వైపులా ఉన్న భోగాల శత్రువులను చూరగొట్టి, రాజ్యాన్ని స్థిరంగా పాలిస్తున్నావు.
అపారామ్బరపాన్థస్ త్వమ్ అజస్రాస్తమయోదయః । అవభాసకరో నిత్యం బహిర్ అన్తశ్ చ భాస్కరః
నీవు అంతులేని ఆకాశంలో ప్రయాణించే వాడవు, ఎప్పుడూ ఉదయం, సాయంత్రం మారుతూ వెలిగే వాడవు, నిత్యం వెలుగునిచ్చే సూర్యుడివి, లోపల బయటా ప్రకాశించే వాడవు.
సర్వదైవాసి సంసుప్తశ్ శక్త్యా సంవేద్యసే విభో । భోగాలోకనలీలార్థం కామిన్యా కాముకో యథా
ప్రభువా! దేవతలు అందరూ నిద్రలో ఉన్నా నీవు ఎప్పుడూ ఉన్నవాడివి. నీ శక్తితో నిన్ను తెలుసుకోగలుగుతారు. భోగాల ఆట కోసం, ప్రియురాలు తన ప్రియుడిని గుర్తించునట్లు నిన్ను తెలుసుకుంటారు.
దృక్క్షుద్రాభిర్ ఉపానీతం దూరాద్ రూపమధు త్వయా । పీయతే స్వీకృతం శక్త్యా నేత్రవాతాయనస్థయా
దృష్టి అనే తేనెటీగలు దూరం నుంచి తీసుకొచ్చిన రూపాల తేనెను, నీవు కళ్ల జానల దగ్గర కూర్చుని, నీ శక్తితో ఆ తేనెను ఆస్వాదిస్తున్నావు.
బ్రహ్మాణ్డకోటరోద్వాన్తాః ప్రాణాపానచరాస్ త్వయా । గతాగతైర్ బ్రహ్మపురే సమ్ప్రేక్ష్యన్తే ప్రతిక్షణమ్
ఎన్నో బ్రహ్మాండాల అంచులను, ఊపిరి పోసే, తీసే కదలికలతో నువ్వు ప్రతి క్షణం బ్రహ్మపురిలో చూసుకుంటూ ఉంటావు.
దేహపుష్పే త్వమ్ ఆమోదో దేహేన్దౌ త్వ్ అమృతామృతమ్ । రసస్ త్వం దేహవిటపే శైత్యం దేహహిమే భవాన్
శరీరపుష్పంలో నీవే పరిమళం, శరీరచంద్రునిలో అమృతం, విషం రెండూ నీవే; శరీరవృక్షంలో నీవే రుచి, శరీరహిమంలో నీవే చల్లదనం.
త్వయ్య్ అస్తి చిన్మయస్ స్నేహశ్ శరీరక్షీరసర్పిషి । త్వమ్ అన్తర్ అస్య దేహస్య దారుణ్య్ అగ్నిర్ ఇవ స్థితః
నీలోనే చైతన్యమయమైన ప్రేమ శరీరపు పాలలో, నెయ్యిలో ఉంటుంది; నువ్వు ఈ శరీరంలో, మంట కట్టలో ఎలా ఉంటుందో అలా ఉంటావు.
త్వమ్ అపామ్ ఉత్తమాస్వాదః ప్రాకాశ్యం తేజసామ్ అపి । అవగన్తా త్వమ్ అర్థానాం త్వం భాసామ్ అవభాసకః
నీటిలో ఉన్న అత్యుత్తమ రుచి నీవే, వెలుగుల్లో ప్రకాశం నీవే; వస్తువుల్ని గ్రహించేది నువ్వే, అన్ని వెలుగులకు వెలుగు నీవే.
స్పన్దస్ త్వం సర్వవాయూనాం త్వం మనోహస్తినో మదః । ప్రజ్ఞానలశిఖాయాస్ త్వం ప్రాకాశ్యం తైక్ష్ణ్యమ్ ఏవ చ
నీవే అన్ని గాలుల కదలిక, నీవే మనస్సు అనే ఏనుగు ఉల్లాసం, నీవే జ్ఞానాగ్ని జ్వాల యొక్క ప్రకాశం, నీవే దాని తీవ్రత.
త్వద్వశాద్ దీపవన్ మాయా క్వాపి సమ్ప్రవిలీయతే । దీపవత్ పునర్ అన్యత్ర సముదేతి కుతో ఽపి సా
నీ శక్తితో మాయ ఎక్కడో దీపం లా కలిసిపోతుంది, మళ్లీ అదే దీపంలా ఇంకెక్కడో ఏదో మూలం నుంచి వెలుగుతుంది.
త్వయి సంసారవర్తిన్యః పదార్థావలయస్ తథా । కటకాఙ్గదకేయూరయుక్తయః కనకే యథా
నీవే ఈ సంసార చక్రంగా తిరుగుతున్నవాడవు, అందులోని వస్తువులన్నీ బంగారంలో కంకణాలు, వడగళ్ళు, పాదబందాలు ఉన్నట్టు నీవే ఆధారం.
భవాన్ అయమ్ అయం చాహం త్వం శబ్దైర్ ఏవమాదిభిః । స్వయమ్ ఏవాత్మనాత్మానం లీలయా స్తౌషి వక్షి చ
ఇది నీవు, ఇది నేను అని ఇలా పదాలతో, నీవే నీ గురించి నీతో ఆటగా పొగడుతూ మాట్లాడుకుంటావు.
మన్దానిలవినున్నో ఽబ్దో గజాశ్వనరదృష్టిభిః । యథా సంలక్ష్యతే వ్యోమ్ని తథా త్వం భూతదృష్టిభిః
ఎలాగైతే మృదువైన గాలి తాకితే మేఘం ఆకాశంలో ఏనుగులు, కుదిరాళ్లు, మనుష్యులు లాంటి రూపాల్లో కనిపిస్తుందో, అలాగే నీవు కూడా భూతాల దృష్టికి అనేక రూపాల్లో కనిపిస్తావు.
యథా హయగజాకారైర్ జ్వాలా లసతి వహ్నిషు । తథైవావ్యతిరిక్తస్ త్వం దృశ్యైర్ వససి సృష్టిషు
ఎలాగైతే అగ్నిలో జ్వాలలు ఎప్పుడూ ఏనుగులు, కుదిరాళ్లు లాంటి ఆకారాల్లో మెరుస్తాయో, అలాగే నీవు ఏ మార్పు లేకుండా, అన్ని సృష్టిలోని వస్తువుల రూపాల్లో నివసిస్తున్నావు.
త్వం బ్రహ్మాణ్డకముక్తానామ్ అచ్ఛిన్నస్ తన్తుర్ ఆతతః । క్షేత్రం త్వం భూతసస్యానాం చిద్రసాయనసేకినామ్
నీవే బ్రహ్మాండాల ముత్యాల మధ్యలో విరివిగా ఉన్న తుడిపాటు తంతువువంటివాడవు; నీవే భూతాల పంటలకు భూమివంటివాడవు, చైతన్యామృతాన్ని పోసే వాడవు.
అసత్ తద్ అనభివ్యక్తం పదార్థానాం ప్రకాశ్యతే । త్వయా తత్త్వం యథా పక్త్రా మాంసానాం స్వాదవేదనమ్
ఏది అసత్యమో, ఇంకా వ్యక్తం కాలేదో, అది నీ వల్లే స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. మాంసానికి నిజమైన రుచి నాలుక వల్ల తెలుస్తుందిలా, పదార్థాల సత్య స్వరూపం నీ వల్లే తెలిసిపోతుంది.
విద్యమానాపి వస్తుశ్రీర్ న స్థితా త్వయి న స్థితే । వనితారూపలావణ్యసత్తేవ గతచక్షుషః
ఒక వస్తువు అందం ఉన్నా, నీవు లేకపోతే అది నిలవదు. చూపు పోయినవాడికి ఒక యువతీ అందం, ఆకర్షణ ఎలా కనిపించదో, అలాగే నీ లేని చోట ఆ వస్తువు మహిమ ఉండదు.
సద్ అపీహ న సత్తాయై వస్తు నాకలితం త్వయా । తుష్టయే న స్వలావణ్యం మకురాప్రతిబిమ్బితమ్
ఇక్కడ ఏదైనా ఉన్నా, నీవు గుర్తించకపోతే దానికి నిజమైన స్థితి ఉండదు. మన అందం అద్దంలో ప్రతిబింబించకపోతే మనకు ఆనందం కలగదని ఎలా ఉంటుందో, అలాగే నీ దృష్టి లేక ఏ వస్తువుకీ సంతృప్తి ఉండదు.
లుఠతి త్వాం వినా దేహః కాష్ఠలోష్టసమః క్షితౌ । సన్న్ అప్య్ అసత్తయైవాత్తో యామాస్వ్ ఇవ రవిం వినా
నీవు లేకపోతే ఈ దేహం నేలపై దూలుతున్న మట్టికట్ట లేదా దుంగలా మారిపోతుంది. అది ఉన్నా లేనట్టే అవుతుంది. రాత్రి పూట సూర్యుడు లేక చీకటి ఎలా ఉంటుందో, అలాగే నీవు లేనప్పుడు ఈ దేహానికి జీవం ఉండదు.
సుఖదుఃఖక్రమః ప్రాప్య భవన్తం పరినశ్యతి । ప్రాకాశ్యమ్ ఆసాద్య యథా తమస్ తేజో ఽథ వా హిమమ్
సుఖదుఃఖాల పరంపర నీకు చేరినప్పుడు అంతా కరిగిపోతుంది. వెలుగు వచ్చినప్పుడు చీకటి పోయినట్టు, సూర్యుడు ఉదయించినప్పుడు మంచు కరిగినట్టు, నీ సానిధ్యంలో బాధలు, ఆనందాలు అంతా అంతరించిపోతాయి.
త్వదాలోకనయైవైతే స్థితిం యాన్తి సుఖాదయః । సూర్యాలోకనయా ప్రాతర్ వర్ణాశ్ శుక్లాదయో యథా
నీను దర్శించగానే సుఖం మొదలైనవి కలుగుతాయి. ఉదయం సూర్యుని వెలుతురు వచ్చినప్పుడు తెలుపు మొదలైన రంగులు కనిపించటంలా ఇది జరుగుతుంది.
లబ్ధాత్మానో వినశ్యన్తి సమ్బన్ధక్షణ ఏవ తే । తే తమాంసీవ దీపస్య దృష్టావ్ ఏవ వ్రజన్త్య్ అలమ్
వాటి స్వరూపాన్ని పొందిన వెంటనే, వాటి సంబంధం కలిగిన క్షణంలోనే అవి నశించిపోతాయి. దీపాన్ని చూచినప్పుడు చీకటి వెంటనే పోయినట్టే.
తమస్తా తమసో దీపాసత్తాయాం స్ఫుటతాం గతా । దీపసమ్బన్ధసమయే సా చోత్పత్య వినశ్యతి
దీపం లేనప్పుడు చీకటి తన అసలైన రూపంలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. దీపం వెలిగినప్పుడు ఆ చీకటి పుట్టి వెంటనే పోయిపోతుంది.
తథైవ సుఖదుఃఖశ్రీర్ దృష్ట్వైవ త్వామ్ అనామయమ్ । జాయతే జాతమాత్రైవ సర్వనాశేన నశ్యతి
అదే విధంగా, నీవు అనారోగ్యం లేని వాడివని చూసిన వెంటనే సుఖం, దుఃఖం, మహిమ మొదలైనవి కలిగి, వెంటనే అంతా నశించిపోతుంది.
భఙ్గురత్వాద్ ఇహ స్థాతుం కాలం నాణుమ్ అపి క్షమా । నిమేషలక్షభాగాఖ్యా తన్వీ కాలకలా యథా
ఈ లోకంలో ఏదీ స్థిరంగా ఉండదు, ఎంత చిన్న క్షణమైనా నిలవదు. కనుబొమ్మ మూసే వేళలో లక్షవంతుల వంతు కాలాన్ని కూడా నిలిపే శక్తి లేదు. అంత సున్నితమైనది, అంత నాజూకైనది ఈ కాల పరిమాణం.