పరమా పూర్ణతా శార్వీ జయలక్ష్మీశ్ చ వైష్ణవీ । మానసీ శీఘ్రగమితా బలవత్తా తు వాయవీ
పరిపూర్ణత, శివుని శక్తి, విజయాన్ని ఇచ్చే లక్ష్మి, విష్ణువుని బలము, మనస్సులో పుట్టే శక్తి, వేగంగా పోయే శక్తి, గాలి బలము —
ఆగ్నేయీ దాహకలనా పాయసీ రసనిర్వృతిః । మౌనీ మహాతపస్సిద్ధిర్ విద్యా బార్హస్పతీ తథా
అగ్ని స్వభావం దహించే శక్తి, పాలు వంటి స్వభావం రుచి తృప్తి, మౌన స్వభావం గొప్ప తపస్సు ఫలితం, బృహస్పతి వంటి స్వభావం జ్ఞానం.
వైమానికీ వ్యోమగతా స్థిరతాపి చ పార్వతీ । గమ్భీరతాథ సాముద్రీ మైరవీ చ మహోన్నతిః
ఆకాశ స్వభావం ఆకాశంలో సంచారం, పర్వత స్వభావం స్థిరత, సముద్ర స్వభావం లోతు, మేరు వంటి స్వభావం గొప్ప ఎత్తు.
సమశ్రీస్ సౌగతీ సోమ్యా మాదనీ మదలోలతా । మాధవీ పుష్పమయతా శారదీ ఘనసస్యతా
సమృద్ధి స్వభావం సమానమైన అదృష్టం, బౌద్ధ స్వభావం మృదుత్వం, మద స్వభావం చంచలమైన మత్తు, వసంత స్వభావం పుష్పాల సమృద్ధి, శరద్ స్వభావం పండిన ధాన్యాల సమృద్ధి.
యాక్షీ చ మాయామయతా నాభసీ నిష్కలఙ్కతా । శీతతాపి చ తౌషారీ నైదాఘీ తాపతప్తతా
యక్ష స్వభావం మాయ, ఆకాశ స్వభావం మచ్చలేని స్వచ్ఛత, హేమంత స్వభావం చలివాతావరణం, గ్రీష్మ స్వభావం తీవ్రమైన వేడి.
ఏతాశ్ చాన్యాస్ తథా బహ్వ్యో దేశకాలక్రియాత్మికాః । నానాకారవికారోత్థాస్ త్రికాలోదరసంస్థితాః
ఇంకా ఎన్నో ఇతర రూపాలు కూడా ఉన్నాయి. అవి ప్రాంతం, కాలం, చర్యల ప్రకారం ఏర్పడతాయి. అనేక విధాలుగా మారిపోతూ, మూడు కాలాల మధ్యలోనే ఉండిపోతాయి.
విచిత్రాశ్ శక్తయస్ స్వచ్ఛసమయా నిర్వికారయా । చితా క్రియన్తే పరయా కలాకలనముక్తయా
ఈ అనేక శక్తులు, తాము స్వచ్ఛంగా, మార్పుల్లేని స్వభావంతో ఉంటూ, పరమమైన, కొలతలకు అతీతమైన చైతన్యంతో ఏర్పడతాయి.
వికల్పహీనా చిత్ సర్వపదార్థశతదృష్టిషు । సమమ్ ఏవాభిపతతి ప్రభా ప్రాభాకరీ యథా
కల్పనలు లేని ఆ చైతన్యం, వందలాది వస్తువుల మీద సమానంగా వ్యాపిస్తుంది. అది సూర్యకాంతి అందరికీ సమానంగా పడినట్లే ఉంటుంది.
సర్వాశాకోశవిశ్రాన్తాం పదార్థపటలీం మహీ । కాలత్రయేహాకలితాం యథానుభవతి క్షణాత్
అన్ని ఆశల నిధిలో విశ్రాంతి పొందిన పదార్థాల సమూహాన్ని, మూడు కాలాలు తాకనివిగా, భూమి ఒక్క క్షణంలోనే అనుభవిస్తుంది.
తథా సమస్తసంసారబృహద్దృశ్యదశాశ్రియమ్ । కాలత్రయస్థామ్ అమలా చిచ్ చినోతి తతాత్మికా
అంతటా విస్తరించిన ఈ ప్రపంచంలో, మూడు కాలాల్లో కూడా మలినతకు లోనవకుండా నిలిచిన శుద్ధమైన చైతన్యం, ప్రతి దాన్ని తన స్వరూపంగా గ్రహిస్తుంది.
తుల్యకాలపరామృష్టత్రికాలకలనాశతా । అనన్తానుభవాభోగా పరిపూర్ణైవ శుద్ధచిత్
శుద్ధమైన మనస్సు, గతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తు అనే తేడాలకు లోనవకుండా, కాలాన్ని లెక్కించకుండా, ఎన్నో అనుభవాలను సంపూర్ణంగా ఆస్వాదిస్తుంది.
పరామృష్టత్రికాలాయా దృష్టానన్తదృశశ్ చితః । సమతాపరపర్యాయా పూర్ణతైవావశిష్యతే
మూడు కాలాలకు అతీతంగా, అనేక దృష్టులను చూసే ఆ చైతన్యంలో, సమత్వమే పరిపూర్ణతగా మిగిలిపోతుంది.
తుల్యకాలావబుద్ధేన మృదునా కటునా చ చిత్ । సమేన సమతామ్ ఏతి మధునిష్ఠానుభూతివత్
మృదువుగానీ, కఠినంగానీ, అన్ని కాలాల్లో సమంగా గ్రహించే ఆ చైతన్యం, తేనె రుచి అనుభూతిలా, సమత్వాన్ని పొందుతుంది.
త్యక్తసఙ్కల్పకలయా సూక్ష్మయా చిదవస్థయా । సర్వభావానుగతయా సత్తాద్వైతైకరూపయా
మనసులో కలిగే ఆలోచనలను వదిలిపెట్టి, ఎంతో సున్నితమైన, అన్ని స్థితులను అనుసరించే, ఒకే ఒక అసలు సత్యరూపమైన ఆత్మచైతన్యంలో నిలబడినవాడు సమభావాన్ని పొందుతాడు.
విచిత్రాపి పదార్థశ్రీర్ అన్యోఽన్యవలితాన్తరా । తుల్యకాలానుభవనాత్ సామ్యేనైవానుభూయతే
ప్రపంచంలోని ఎన్నో రకాల వస్తువుల వైభవం పరస్పరం కలిసిపోయి ఉన్నా, వాటిని ఎప్పుడూ ఒకే విధంగా చూస్తే, అవన్నీ సమానంగా అనిపిస్తాయి.
భావేన భావమ్ ఆశ్రిత్య భావస్ త్యజతి దుఃఖితామ్ । ప్రేక్ష్య భావమ్ అభావేన భావస్ త్యజతి తుష్టతామ్
ఒక భావాన్ని ఆశ్రయించి ఉండగా, ఇంకొక భావం దుఃఖాన్ని వదిలిపెడుతుంది. అలాగే, ఏదైనా భావాన్ని దాని లేనిపోవడాన్ని చూసి, ఇంకొక భావం సంతృప్తిని వదిలిపెడుతుంది.
కాలత్రయమ్ ఉపేక్షిత్ర్యా హీనాయాశ్ చేత్యబన్ధనైః । చితశ్ చేత్యమ్ ఉపేక్షిత్ర్యాస్ సమతైవావశిష్యతే
కాలములోని మూడు స్థితులను పట్టించుకోకుండా, మనస్సులోని బంధనాలు తగ్గినప్పుడు, మనసు వస్తువులను పట్టించుకోకుండా ఉండటం వల్ల చివరకు సమభావమే మిగిలిపోతుంది.
యాతి వాచామ్ అగమ్యత్వాద్ అసత్తామ్ ఇవ శాశ్వతీమ్ । నైరాత్మ్యసిద్ధాన్తదశామ్ ఉపయాతేవ తిష్ఠతి
ఆ మాటలకు అందని స్థితిని చేరి, శాశ్వతమైన లేనిపోవడంలా ఉండిపోతుంది. అది స్వీయత్వం లేనిదని చెప్పే సిద్ధాంత స్థితిలో నిలిచినట్టుగా ఉంటుంది.
భవత్య్ ఆత్మా తథా బ్రహ్మ నకిఞ్చిచ్ చాఖిలం చ వా । పరమోపశమే లీనా మోక్షనామ్నా పరోచ్యతే
ఇలా ఆత్మ బ్రహ్మమయంగా మారిపోతుంది, లేక ఏదీ కానివాడిగా, లేక మొత్తం సృష్టిగా మారిపోతుంది. పరమశాంతిలో లీనమయినప్పుడు, దానిని 'మోక్షం' అని పిలుస్తారు.
సఙ్కల్పకలితా త్వ్ ఏషా మన్దాభాసతయా జగత్ । న సమ్యక్ పశ్యతీదం చిద్ దృష్టిః పటలినీ యథా
ఈ జగత్తు ఊహల వల్ల కలిగినదిగా, కేవలం మసకబారిన ప్రతిబింబంలా కనిపిస్తుంది. మాయా తెరతో కప్పబడిన చైతన్యం, ఈ జగత్తును సరిగ్గా చూడలేను, అది కళ్ళకు ముసుగు పడినట్టు.
ఈహానీహామయైర్ అన్తర్ యా చిద్ ఆవలితా మలైః । సా హి నోత్పతితుం శక్తా పాశబద్ధేవ పక్షిణీ
ఇష్ట, అనిష్టాల మలినాలతో లోపల నిండిపోయిన ఆ చైతన్యం, నిజంగా పైకి లేవలేను. అది బంధనంలో ఉన్న పక్షిలా అశక్తిగా ఉంటుంది.
సఙ్కల్పకలనేనైవ యే కేచన జనా ఇమే । పతితా మోహజాలేషు వినేత్రా ఇవ పక్షిణః
ఈ లోకంలోని ప్రజలు ఊహాజాలంలో చిక్కుకుని, దృష్టి లేని పక్షులు ఎలా మాయాజాలంలో పడిపోతారో అలాగే మోహబంధంలో పడిపోయారు.
సఙ్కల్పజాలవలితైర్ విషయావటపాతిభిః । పదవీ గతబాధేయం న దృష్టా మత్పితామహైః
ఈ మార్గం ఊహాజాలపు ఉచ్చు, ఇంద్రియవిషయాల కాపలాదారుల వల్ల అడ్డుపడింది. నా పూర్వీకులు ఈ మార్గాన్ని చూడలేకపోయారు.
దినైః కతిపయైర్ ఏవ స్ఫురిత్వా ధరణీతలే । వరాకాస్ తేన తే నష్టా మషకాః కుహరేష్వ్ ఇవ
ఈ భూమిపై కొన్ని రోజులు మాత్రమే మెరిపి, ఆ మోహం వల్ల ఆ దురదృష్టులు గుహల్లో పోయిన దోమలవలె కనపడకుండా పోయారు.
అజ్ఞాస్యన్ యది తే తత్త్వం భోగదుఃఖార్థినస్ తతః । భావాభావాన్ధకూపేషు నాపతిష్యన్ హతాశయాః
ఆ అనుభూతి, బాధల కోసం తపించే వారు నిజాన్ని తెలుసుకుని ఉంటే, వారి ఆశలు నశించి, భావాభావాల అంధకూపాల్లో పడిపోలేరు.
ఇచ్ఛాద్వేషసముత్థేన ద్వన్ద్వమోహేన జన్తవః । ధరావివరమగ్నానాం కీటానాం సమతాం గతాః
ఇచ్చా, ద్వేషాల వల్ల కలిగే ద్వంద్వమూ మాయలో పడి, జీవులు భూమిలో రంధ్రంలో పడిపోయిన పురుగుల్లా అయిపోతారు.
ఈహితానీహితాకారా కలనామృగతృష్ణికా । సత్యావబోధమేఘేన యస్య శాన్తా స జీవతి
ఏ మనిషికి చేసిన పనులు, చేయని పనులు, ఊహలు అన్నీ నిజమైన జ్ఞానమనే మేఘంతో శాంతించిపోతాయో, వాడే నిజంగా జీవిస్తున్నాడు.
కుతః కిలాస్యాశ్ శుద్ధాయా అవిచ్ఛిన్నామలాకృతేః । చన్ద్రికాయా రుచః కోష్ణాః కలఙ్కకలనాశ్ చితః
ఈ నిర్మలమైన, నిరంతరమైన, మచ్చలేని ప్రకాశంలో ఎలాంటి మచ్చలు, ఊహించిన లోపాల వేడి ఎలా ఉండగలదు? ఇది చంద్రకాంతిలా స్వచ్ఛంగా ఉంటుంది.
ఆత్మనే ఽస్తు నమో మహ్యమ్ అవిచ్ఛిన్నచిదాత్మనే । లోకాలోకమణే దేవ చిరేణాధిగతో ఽస్య్ అహో
నా స్వంత ఆత్మకు, నిరంతర చైతన్య స్వరూపుడైన నాకే నమస్కారం. లోకాలకు, లోకాంతరాలకు మణిగా ఉన్న దేవా! నిన్ను చివరకు పొందాను – ఎంత ఆశ్చర్యం!
పరామృష్టో ఽసి లబ్ధో ఽసి ప్రోదితో ఽసి చిరాయ చ । ఉద్ధృతో ఽసి వికల్పేభ్యో యో ఽసి సో ఽసి నమో ఽస్తు తే
నీవు నాకు తాకినవాడివి, కనుగొన్నవాడివి, బయటపడినవాడివి, ఎన్నో కాలాల తర్వాత సందేహాలన్నింటినుంచి బయటపడినవాడివి. నీవు నీవే. నీకు నమస్కారం.