సర్వసఙ్కల్పఫలద సర్వలోకాన్తరస్థిత । యద్ ఉదారతమం వేత్సి తద్ ఏవాదిశ దేవ మే
అన్ని లోకాలలో ఉండి, అన్నీ సంకల్పాలను ఫలించేవాడా, దేవా! నీవు అత్యంత శ్రేష్ఠమని భావించే దానిని నాకు ఆజ్ఞాపించు. నేను దానిని స్వీకరిస్తాను.
సర్వసమ్భ్రమసంశాన్త్యై పరమాయ ఫలాయ చ । బ్రహ్మవిశ్రాన్తిపర్యన్తో వివేకో ఽస్తు తవానఘ
అఖండమైన ఆనందాన్ని పొందేందుకు, అన్ని కలవరాలు పూర్తిగా శాంతించేందుకు, పరమఫలాన్ని అందుకోవడానికీ, నీవు నిర్దోషుడవు గనుక, నీకు పరబ్రహ్మంలో విశ్రాంతి కలిగించే వివేకం కలగాలని కోరుకుంటున్నాను.
ఇత్య్ ఉక్త్వా దితిపుత్రేన్ద్రం విష్ణుర్ అన్తరధీయత । కృతఘర్ఘరనిర్హ్రాదస్ తరఙ్గస్ తోయధేర్ ఇవ
ఇలా చెప్పిన వెంటనే, దితిపుత్రుల అధిపతిని ఉద్దేశించి విష్ణువు సముద్రపు అలలు మోగినట్టు ఘనమైన శబ్దంతో అంతర్ధానమయ్యాడు.
విష్ణావ్ అన్తర్హితే దేవే పూజాయాః కుసుమాఞ్జలిమ్ । పాశ్చాత్యం దానవస్ త్యక్త్వా మణిరత్నపరిష్కృతమ్
విష్ణువు కనబడకుండా పోయిన తర్వాత, ఆ దానవుడు పూజ కోసం పశ్చిమ దిశలో ఉంచిన మణులు, రత్నాలతో అలంకరించిన పుష్పాంజలిని పక్కన పెట్టాడు.
పద్మాసనస్థో ఽథ మృదావ్ ఉపవిశ్య వరాసనే । స్తోత్రపాఠవిధావ్ అత్ర చిన్తయామ్ ఆస చిన్తయా
తర్వాత, పద్మాసనంలో కూర్చుని, మృదువుగా ఒక మంచి ఆసనంపై ఆసీనమై, స్తోత్రపఠన విధానంలో లోతుగా ఆలోచించసాగాడు.
విచారవాన్ ఏవ భవాన్ భవత్వ్ ఇతి భవారిణా । దేవేనోక్తో ఽస్మి తేనాన్తః కరోమ్య్ ఆశు విచారణామ్
ఈ భవసముద్రాన్ని నాశనం చేసే దేవుడు, "నీవు విచారణతో కూడినవాడవు కావాలి" అని చెప్పాడు. అందుకే నేను వెంటనే లోపల ఆలోచనలో నిమగ్నమవుతాను.
కిమ్ అహం నామ తావత్ స్యాం యో ఽస్మిన్ భువనడమ్బరే । వచ్మి గచ్ఛామి తిష్ఠామి ప్రయతే చాహరామి చ
ఈ విస్తృతమైన లోకంలో నేను ఎవరు? మాట్లాడేది, పోయేది, నిలిచేది, ప్రయత్నించేది, తినేది ఎవరు?
జగత్ తావద్ ఇదం నాహం సవృక్షవనపర్వతమ్ । యద్ బాహ్యం జడమ్ అత్యన్తం తత్ స్యాం కథమ్ అహం కిల
ఈ ప్రపంచం, చెట్లు, అడవులు, పర్వతాలతో కూడినది, నేను కాదు. బయట ఉన్నదీ, జడమైనదీ, పూర్తిగా చైతన్యరహితమైనదీ నేను ఎలా అవుతాను?
అసన్న్ అభ్యుత్థితో మూకః పవనైస్ స్ఫురతి క్షణమ్ । కాలేనాల్పేన విలయీ దేహో నాహమ్ అచేతనః
ఈ శరీరం చైతన్యంలేనిది, పుట్టి, మౌనంగా ఉండి, గాలితో క్షణకాలం కదిలి, తక్కువ సమయంలో నశిస్తుంది. అలాంటి జడమైనదాన్ని నేను కాదు.
జడయా కర్ణశష్కుల్యా కల్ప్యమానః క్షణస్థయా । శూన్యాకృతిశ్ శూన్యభవశ్ శబ్దో నాహమ్ అచేతనః
ఒక్క క్షణం నిలిచే, ప్రాణం లేని చెవి పొరతో ఏర్పడే, ఆకారం లేని, శూన్యమైన శబ్దం నేను కాను. నేను జడమైనవాడిని కాదు.
త్వచా క్షణవినాశిన్యా ప్రాప్యమ్ అప్రాప్యమ్ అన్యథా । చిత్ప్రసాదోపలబ్ధాత్మ స్పర్శనం నాస్మ్య్ అచేతనమ్
ఒక్క క్షణంలోనే నశించే చర్మంతో కలిగే లేదా కలగని స్పర్శ నేను కాను. నేను చైతన్య స్పష్టత ద్వారా తెలిసే స్వరూపాన్ని కలవాడిని, జడమైనవాడిని కాదు.
లబ్ధాత్మా జిహ్వయా తుచ్ఛో లోలయా లోలసత్తయా । స్వల్పస్పన్దో ద్రవ్యనిష్ఠో రసో నాహమ్ అచేతనః
చంచలంగా కదిలే నాలుకతో పొందే, తక్కువ విలువైన, పదార్థంపై ఆధారపడే రుచి నేను కాను. నేను జడమైనవాడిని కాదు.
దృశ్యదర్శనయోర్ లీనం క్షయి క్షణవినాశినోః । కేవలే ద్రష్టరి క్షీణం రూపం నాహమ్ అచేతనమ్
ఒక్క క్షణంలోనే నశించే దర్శించేవాడు, దర్శించబడేది రెండింటిలో లీనమై పోయే రూపం నేను కాను. శుద్ధమైన సాక్షిలో రూపం లయమైపోతుంది. నేను జడమైనవాడిని కాదు.
నాసయాత్యన్తజడయా క్షయిణ్యా పరికల్పితః । పేలవో ఽనియతాధారో గన్ధో నాహమ్ అచేతనః
పూర్ణంగా జడమైన, నశించిపోతున్న ముక్కు ఊహించుకునే, స్థిరమైన ఆధారం లేని, బలహీనమైన వాసన నేను కాదు. నేను జడమైనదాన్ని కాదు.
నిర్మమో ఽమననశ్ శాన్తో గతపఞ్చేన్ద్రియభ్రమః । శుద్ధశ్ చేతన ఏవాహం కలాకలనవర్జితః
నాకు ఏదిపైనా మమకారం లేదు, ఆలోచన లేదు, నేను ప్రశాంతుడిని, ఐదు ఇంద్రియాల మాయ నుండి విముక్తుడిని. నేను శుద్ధమైన చైతన్యమే, ఏవైనా భేదాలు, విభాగాలు లేని వాడిని.
చేత్యవర్జితచిన్మాత్రమ్ అహమ్ ఏషో ఽవభాసకః । సబాహ్యాభ్యన్తరవ్యాపీ నిష్కలామలసన్మయః
నేను బాహ్య, అంతర్గతంగా వ్యాపించిన, ఏవైనా విషయాలు లేని, క్షుణ్ణమైన, మలినములేని, సత్యస్వరూపమైన, ప్రకాశించే శుద్ధ చైతన్యమే.
ఆ ఇదానీం స్మృతం సత్యమ్ ఏతత్ తద్ అఖిలం మయా । నిర్వికల్పచిదాభాస ఏష ఆత్మాస్మి సర్వగః
ఇప్పటివరకు నేను ఈ సత్యాన్ని గుర్తు చేసుకున్నాను: నేను ఈ నిర్వికల్ప చైతన్య స్వరూపమైన, అన్నింటినీ వ్యాపించిన ఆత్మనే.
అనేన చేతనేనేమే సర్వే ఘటపటాదయః । సూర్యాన్తా అవభాసన్తే దీపేనోత్తమతేజసా
ఈ చైతన్యంతోనే ఈ మట్టికుండలు, బట్టలు మొదలైనవి, సూర్యుడు వరకు ఉన్న ప్రతిదీ ప్రకాశిస్తాయి. ఇది గొప్ప వెలుతురు ఉన్న దీపంతో వస్తువులు వెలిగినట్టే.
అనేనైతాస్ స్ఫురన్తీహ విచిత్రేన్ద్రియవృత్తయః । తేజసాన్తః ప్రకాశేన యథాగ్నికణపఙ్క్తయః
ఈ చైతన్యంతోనే ఇక్కడ ఈ విచిత్రమైన ఇంద్రియాల క్రియలు వెలుగుతాయి. ఇది లోపల ఉన్న తేజస్సుతో, అగ్నిలో నుండి చిమ్మే మంటల వరుసల వలె.
అనేనైతాస్ స్ఫురన్త్య్ అన్తర్ మనోమననశక్తయః । సర్వగేన నిదాఘేన యథా మరుమరీచయః
ఈ చైతన్యంతోనే మనస్సు, ఆలోచనల శక్తులు లోపల వెలుగుతాయి. ఇది ఎండలో ఎడారిలో కనబడే మాయమయమైన నీటి ప్రతిబింబాల వలె.
అనేనైతత్ పదార్థానాం వస్తుత్వం ప్రతిపాద్యతే । శుక్లాదిగుణవత్త్వం స్వం ప్రదీపేనేవ వాససామ్
ఈ చైతన్యంతోనే పదార్థాలకు నిజమైన స్వరూపం లభిస్తుంది. వాటి తెలుపు మొదలైన లక్షణాలు, మనదైన వెలుతురు వల్ల, బట్టలకు దీపం చూపించే రంగుల వలె తెలుస్తాయి.
అసావ్ ఏవ హి భూతానాం సర్వేషామ్ ఏవ జాగ్రతామ్ । సర్వానుభవితా భూమావ్ ఆత్మా మకురవత్ స్థితః
ఈ ఆత్మే అన్ని జీవులలో, మెలకువగా ఉన్నవారందరిలో అనుభవించేవాడిగా, ఈ భూమిపై అద్దంలా నిలిచి ఉంటుంది.
అస్య తస్యావికల్పస్య చిద్దీపస్య ప్రసాదతః । ఉష్ణో ఽర్కశ్ శిశిరశ్ చన్ద్రో ఘనో ఽద్రిర్ విద్రుతం పయః
ఈ ఏకరూపమైన జ్ఞానదీపం యొక్క స్పష్టత వల్లే సూర్యుడు వేడిగా, చంద్రుడు చల్లగా, మేఘం దట్టంగా, పర్వతం గట్టిగా, నీరు ప్రవాహంగా ఉంటాయి.
సాతత్యేనానుభూతానాం పదార్థానామ్ అనేన తత్ । పదార్థత్వమ్ ఉదేత్య్ ఉచ్చైః ప్రతాపేనేవ తప్తతా
ఈ ఆత్మ ద్వారా పదార్థాలను ఎప్పటికప్పుడు అనుభవించడంవల్ల వాటికి పదార్థత్వం స్పష్టంగా కలుగుతుంది; అగ్నిలో వేడి ఎలా ఉద్భవించునో అలాగే.
బ్రహ్మవిష్ణ్విన్ద్రరుద్రాణాం కారణానాం జగత్స్థితౌ । ఏతత్ కారణమ్ ఆద్యం తత్ కారణం నాస్య విద్యతే
బ్రహ్మ, విష్ణు, ఇంద్రుడు, రుద్రుడు వంటి జగత్తు నిలిపే కారణాలకు ఇది మొదటి కారణం; దీనికి మాత్రం ఎలాంటి కారణం లేదు.
అకారణాద్ అకరణాత్ సర్వకారణకారణాత్ । ఏతస్మాజ్ జగద్ ఉత్పన్నమ్ ఇదం శైత్యం హిమాద్ ఇవ
కారణం లేకుండా, చేయకూడని దానికి, అన్ని కారణాలకు మూలమైనదానిలోంచి ఈ జగత్తు పుట్టింది. ఇది మంచులోంచి చలివాతావరణం పుట్టినట్లు.
చిచ్చేత్యద్రష్టృదృశ్యాదినామభిర్ వర్జితాత్మనే । సతే సకృద్విభాతాయ మహ్యమ్ అస్మై నమో నమః
‘చైతన్యం’, ‘విషయం’, ‘దృష్టికర్త’, ‘దృష్టం’ అనే పేర్లకు అతీతమైన, ఒక్కసారి సత్యంగా వెలిగే ఆ పరమార్థానికి నాకు పునఃపునః నమస్సులు.
ఏతస్మిన్ సర్వభూతాని నిర్వికల్పచిదాత్మని । గుణభూతాని భూతేశే తిష్ఠన్తి చ విశన్తి చ
ఈ మార్పులేని చైతన్యస్వరూపంలో, భూతాల అధిపతీ, అన్ని జీవులు వాటి లక్షణాలతో కలసి నిలిచి, చివరకు ఇందులోనే లయమవుతాయి.
యత్ కిలానేన కలితం చేతనేనాన్తర్ ఆత్మనా । తత్ తద్ భవతి సర్వత్ర నేతరత్ సద్ అపి స్థితమ్
ఈ అంతరాత్మ అయిన చైతన్యం ఏది ఊహిస్తే, అదే ప్రతిచోటా ప్రబలంగా కనిపిస్తుంది; మిగతావి ఉన్నా, అవి కనిపించవు.
యచ్ చితా కలితం కిఞ్చిత్ తద్ ఆప్నోతి నిజం పదమ్ । యచ్ చితా కలితం నేహ తత్ సద్ అప్య్ అస్తమ్ ఆగతమ్
మనసు తాకినదంతా తన స్వరూపాన్ని పొందుతుంది. మనసు తాకని దానికీ ఈ లోకంలో స్థానం ఉండదు, అది ఉన్నా కూడా కనుమరుగవుతుంది.