క్వాధమః ప్రాకృతారమ్భో హీనకర్మరతిస్ సదా । వరాకో దానవస్ తుచ్ఛజాతిర్ భక్తిః క్వ వైష్ణవీ
తక్కువ స్థాయి పనులు చేసే, ఎప్పుడూ నీచమైన కార్యాలలో ఆనందించే, తక్కువ వంశానికి చెందిన దానవుడు ఎక్కడ, విష్ణువు మీద భక్తి ఎక్కడ?
కమలినీ పరుషోషరభూగతా సుఖయతీహ యథా న దురాశ్రయా । దనుసుతో ఽపి హి మాధవభక్తిమాన్ ఇతి కథా న తథేశ సుఖాయ నః
కమలాన్ని గట్టిగా తాకే ఎండగాలికి అది ఆనందం కలగనట్లు, దానవుని కుమారుడు మాధవునిపై భక్తి చూపాడని చెప్పడం కూడా ప్రభూ, మనకు ఆనందం కలిగించదు.
గర్జన్తమ్ అతిసంరబ్ధం సురలోకమ్ అథారిహా । ఉవాచ మాధవో వాక్యం శిఖివృన్దమ్ ఇవామ్బుదః
అతిశయ ఆగ్రహంతో గర్జిస్తున్న దేవతలను, మేఘం మయూరాల గుంపును సంబోధించినట్టు, మాధవుడు ఇలా ఉద్దేశించి మాటలు చెప్పాడు.
విబుధా మా విషణ్ణాస్ స్థ ప్రహ్లాదో భక్తిమాన్ ఇతి । పాశ్చాత్యం జన్మ తస్యేదం మోక్షార్హో ఽసావ్ అరిన్దమః
దేవతలారా, మీరు నిరుత్సాహపడకండి. ప్రహ్లాదుడు భక్తిశీలుడు. అతని జననం పశ్చిమ దేశంలో అయినా, అతడు మోక్షానికి అర్హుడు, శత్రువులను సంహరించేవాడా.
ఇత ఉత్తరమ్ ఏతేన గర్భతా దనుసూనునా । న కర్తవ్యా ప్రదగ్ధేన బీజేనేవాఙ్కురక్రియా
ఇప్పటి నుంచి ఈ దానవుని కుమారుడు గర్భంలోనే కాలిపోయిన విత్తనం లాగా, ఇకపై వంశం కొనసాగకూడదు.
గుణవాన్ నిర్గుణో జాత ఇత్య్ అనర్థక్రమం విదుః । నిర్గుణో గుణవాఞ్ జాత ఇత్య్ ఆహుస్ సిద్ధిదం క్రమమ్
గుణాలేని వాడిలో గుణాలు కలిగితే అది వ్యర్థమైన మార్గమని గొప్పవారు అంటారు. కానీ గుణాలేని వాడు గుణాలతో ప్రాప్తి చెందితే అది సిద్ధిని ఇస్తుందని చెబుతారు.
ఆత్మీయాని విచిత్రాణి భువనాన్య్ అమరోత్తమాః । ప్రయాత నాసుఖాయైషా ప్రాహ్లాదీ గుణితేహ వః
అమరులలో శ్రేష్ఠులైన దేవతలారా, మీకు చెందిన లోకాలు ఎన్నో విధాలుగా ఉన్నాయి. ఈ ప్రహ్లాదుడు మంచి గుణాలతో ఉన్నవాడు, మీకు బాధ కలిగించడానికి రాలేదు.
ఇత్య్ ఉక్త్వా విబుధాంస్ తత్ర క్షీరోదార్ణవవీచిషు । అన్తర్ధానం యయౌ దేవస్ తటతాపిఞ్ఛగుచ్ఛవత్
అలా దేవతలకు చెప్పి, ఆ దేవుడు పాలసముద్రపు అలల్లో, తీరాన నీలకంఠి పిచ్చకట్టులా కనబడకుండా పోయాడు.
సో ఽపి సమ్పూజితహరిస్ సురౌఘో ఽవ్రజద్ అమ్బరమ్ । పునర్ మన్దరనిర్ధూతాత్ కణజాలమ్ ఇవార్ణవాత్
అందుకు దేవతలందరూ హరిని పూజించి, మళ్లీ ఆకాశానికి ఎగిరిపోయారు. అది మందరపర్వతంతో సముద్రాన్ని కదిలించేప్పుడు నీటి చినుకులు మళ్లీ పైకి ఎగిరినట్టు ఉండింది.
ప్రహ్లాదం ప్రతి గీర్వాణాస్ తతస్ స్నిగ్ధత్వమ్ ఆయయుః । మహాన్తో యత్ర నోద్విగ్నాస్ తత్ర విశ్వాసవన్ మనః
అప్పటి నుంచి దేవతలకు ప్రహ్లాదునిపై మమకారం పెరిగింది. గొప్పవారు ఎక్కడ భయపడరో, అక్కడ మనసు నమ్మకంగా ఉంటుంది.
ప్రత్యహం పూజయామ్ ఆస దేవదేవం జనార్దనమ్ । మనసా కర్మణా వాచా ప్రహ్లాదో భక్తిమాన్ ఇతి
ప్రహ్లాదుడు ప్రతిరోజూ మనసుతో, చేతలతో, మాటలతో భక్తితో దేవదేవుడైన జనార్దనుని పూజించేవాడు.
అథ పూజాపరస్యాస్య సమవర్ధన్త కాలతః । వివేకానన్దవైరాగ్యవిభవప్రముఖా గుణాః
ఆయన భక్తిలో నిమగ్నుడై ఉండగా, కాలక్రమంలో వివేకం, ఆనందం, విరక్తి, ఐశ్వర్యం వంటి మంచి లక్షణాలు ఆయనలో పెరిగిపోయాయి.
నాభ్యనన్దద్ అసౌ భోగపూగం శుష్కమ్ ఇవ ద్రుమమ్ । న చారమత కాన్తాసు మృగో మరుమహీష్వ్ ఇవ
ఆయన అనేక రకాల సుఖాలలో ఆనందించలేదు, ఎండిపోయిన చెట్టులో ఎలా ఆనందం ఉండదో అలాగే. అలాగే, ఎడారిలో మృగం తిరిగినట్టు స్త్రీలలో ఆయనకు ఆసక్తి కలగలేదు.
న రేమే లోకచర్చాసు శాస్త్రార్థకథనాద్ ఋతే । నాజాయత రతిస్ తస్య దృశ్యే స్థల ఇవాబ్జినీ
లోకంలో జరిగే మాటల్లో ఆయనకు ఆనందం లేదు, శాస్త్రార్థాల గురించి మాట్లాడినప్పుడు తప్ప. కనిపించే విషయాల్లో ఆయనకు ఆనందం కలగలేదు, ఎండిన నేలపై తామర పువ్వు పూయనట్టు.
న విశశ్రామ చేతో ఽస్య భోగరోగానురఞ్జనే । ముక్తాఫలమ్ అసంశ్లిష్టం ముక్తాఫల ఇవాతలే
సుఖాల వ్యాధి ఆకర్షణలో ఆయన మనస్సు విశ్రాంతి పొందలేదు, ముత్యపు గింజ ముత్యపు పొరను అంటుకోకుండా వదిలిపెట్టినట్టు.
త్యక్తభోగాభికలనం విశ్రాన్తిమ్ అథ నాగతమ్ । చేతః కేవలమ్ అస్యాసీద్ దోలాయామ్ ఇవ యోజితమ్
ఆనందాల గురించి ఆలోచనలు వదిలేసి, ఇంకా విశ్రాంతి పొందని ఆమె మనసు ఊయలలో పెట్టినట్టు నిశ్చలంగా నిలిచింది.
ప్రాహ్లాదీం తాం స్థితిం కృష్ణదేహః క్షీరోదకోటరాత్ । వివేద సర్వగతయా తయా పరమకాన్తయా
కృష్ణుడు, తన నల్లని దేహంతో, పాలసముద్రపు లోతుల్లో ఆ పరమమైన ఆనందభరితమైన స్థితిని, అన్నిచోట్ల వ్యాపించిన తన ప్రియమైన స్థితిని అనుభవించాడు.
అథ పాతాలమార్గేణ విష్ణుర్ ఆహ్లాదితాగ్రగః । పూజాదేవగృహం తస్య ప్రహ్లాదస్య సమాయయౌ
తర్వాత, పాతాళ మార్గంలోంచి, ఆనందంతో నిండిన విష్ణువు, సర్వలోకాల్లో ఆనందంలో ముందుండే ప్రహ్లాదుని గృహంలో ఉన్న దేవాలయానికి చేరుకున్నాడు.
విజ్ఞాయాభ్యాగతం దేవం పూజయా ద్విగుణేద్ధయా । దైత్యేన్ద్రః పుణ్డరీకాక్షమ్ ఆదరాత్ పర్యపూజయత్
ప్రభువు వచ్చాడని తెలుసుకున్న దైత్యుల రాజు ప్రహ్లాదుడు, రెండు రెట్లు భక్తితో, పుండరీకాక్షుడైన విష్ణువును ఎంతో గౌరవంగా పూజించాడు.
పూజాగృహగతం దేవం ప్రత్యక్షావస్థితం హరిమ్ । ప్రహ్లాదః పరమప్రీతో గిరా తుష్టావ పుష్టయా
పూజాగృహంలో ప్రత్యక్షంగా ఉన్న హరిను చూసి, ప్రహ్లాదుడు పరమానందంతో, హృదయం నిండిన ఆనందంతో, గాఢమైన మాటలతో ఆయనను స్తుతించాడు.
త్రిభువనభవనాభిరామకోశం సకలకలఙ్కహరం పరం ప్రకాశమ్ । అశరణశరణం శరణ్యమ్ ఈశం హరిమ్ అజమ్ ఈశ్వరమ్ అచ్యుతం ప్రపద్యే
మూడు లోకాల గృహాలకు ఆనందాన్ని ఇచ్చేవాడిని, అన్ని మలినాలను తొలగించేవాడిని, పరమ ప్రకాశమైనవాడిని, ఆశ్రయం లేనివారికి ఆశ్రయమైనవాడిని, శరణు కోరినవారికి రక్షకుడిని, జనన రహితుడిని, నశించని పరమేశ్వరుడిని అయిన హరిని నేను శరణు వేడుతున్నాను.
కువలయదలశైలసన్నికాశం శరదమలామ్బరకోటరోపమానమ్ । భ్రమరతిమిరకజ్జలాఞ్జనాభం సరసిజచక్రగదాధరం ప్రపద్యే
నీలకువ్వలయదళం లేదా కొండను పోలినవాడిని, శరదృతువులోని నిర్మలమైన ఆకాశపు వస్త్రాన్ని ధరించినవాడిని, తేనెటీగల గుంపు చీకటి లేదా కాజలుకు సమానమైన వర్ణాన్ని కలిగినవాడిని, పద్మం, చక్రం, గదను పట్టుకున్న వాడిని నేను శరణు వేడుతున్నాను.
విచలదలికలాపకోమలాఙ్గం సితదలపఙ్కజకుట్మలాభశఙ్ఖమ్ । శ్రుతిరణితవిరిఞ్చచఞ్చరీకం స్వహృదయపద్మజలాశయం ప్రపద్యే
కదులుతున్న తేనెటీగల రెక్కలవంటి మృదువైన అవయవాలు కలిగినవాడిని, తెల్లని పద్మపు మొగ్గను పోలిన శంఖాన్ని పట్టుకున్నవాడిని, వేదాల మధురధ్వని తన చెవుల్లో ప్రతిధ్వనించే వాడిని, నా హృదయ పద్మంలోని నీటిలో నివసించేవాడిని నేను శరణు వేడుతున్నాను.
సితమణిగణతారకావకీర్ణం స్మితధవలాననపీవరేన్దుబిమ్బమ్ । హృదయమణిమరీచిజాలగఙ్గం హరిశరదమ్బరమ్ ఆతతం ప్రపద్యే
వెండితెరల మణిపుష్పాల తారలు మెరిసే ఆ విస్తారమైన శరదాకాశాన్ని, నవ్వుతో మెరిసే చంద్రబింబంలా ప్రకాశించే ముఖాన్ని, హృదయపు మణిరశ్ముల నదిని నేను ఆశ్రయిస్తున్నాను.
త్రిభువననలినీసితారవిన్దం తిమిరసమానవిమోహదీపమ్ అగ్ర్యమ్ । జడతరమ్ అజడం చిదాత్మతత్త్వం జగదఖిలార్తిహరం హరిం ప్రపద్యే
మూడు లోకాల పద్మానికి శ్వేతకమలంలా వెలిగే, అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగించే అగ్రదీపమైన, స్థూలమైనా చైతన్యస్వరూపమైన, జగత్తు అంతటినీ బాధల నుంచి విడిపించే హరిని నేను ఆశ్రయిస్తున్నాను.
నవవికసితపద్మరేణుగౌరం స్ఫుటకమలావపుషోపరూషితాఙ్గమ్ । దినగమసమయారుణామ్బరాభం కనకనిభామ్బరసున్దరం ప్రపద్యే
కొత్తగా వికసించిన పద్మరేణువులతో మెరిసే, స్పష్టమైన కమలంపై విశ్రాంతమైన దేహాన్ని, సాయంత్రపు ఆకాశంలా అరుణవర్ణమైన వస్త్రాన్ని, బంగారంలా అందమైన రూపాన్ని నేను ఆశ్రయిస్తున్నాను.
అవిరతహతసృష్టసర్గలీలం సతతమ్ అజాతమ్ అవర్ధనం విశాలమ్ । యుగశతజరఢాభిజాతదేహం తరుతలశాయినమ్ అర్భకం ప్రపద్యే
అనంతంగా సృష్టి లీలలో నిమగ్నమైన, ఎప్పుడూ జన్మించని, మారని, విస్తృతమైన, యుగాల వయస్సు కలిగిన శరీరంతో, చెట్టు నీడలో విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న బాలుడిని నేను ఆశ్రయిస్తున్నాను.
దితిసుతనలినీతుషారపాతం సురనలినీసతతోదితార్కబిమ్బమ్ । కమలజనలినీజలావపూరం హృది నలినీనిలయం విభుం ప్రపద్యే
హృదయంలోని పద్మసరోవరంలా విస్తరించి ఉన్న పరిపూర్ణుడిని ఆశ్రయిస్తున్నాను. ఆయన రాక్షసుల హృదయాలలోని పద్మాన్ని మంచు వర్షంలా శాంతింపజేస్తాడు, దేవతల హృదయాలలోని పద్మానికి ఎప్పుడూ ఉదయించే సూర్యునిలా వెలుగునిస్తుంది, బ్రహ్మదేవుడి హృదయంలోని పద్మానికి నీటి ప్రవాహంలా జీవాన్ని ఇస్తాడు.
ఇతి గుణబహులాభిర్ వాగ్భిర్ అభ్యర్చితో ఽసౌ హరిర్ అసురవినాశశ్ శ్రీనిషణ్ణాంసదేశః । జలద ఇవ మయూరం ప్రీతిమాన్ ప్రీయమాణం కువలయదలదేహః ప్రత్యువాచాసురేన్ద్రమ్
ఇలా ఎన్నో గొప్ప గుణాలతో కూడిన వాక్యాలతో స్తుతించబడిన హరి, రాక్షసులను సంహరించేవాడు, లక్ష్మీదేవి పక్కన కూర్చున్నాడు. ఆయన శరీరం నీలపద్మపు ఆకుల్లా నలుపుగా మెరిసింది. మేఘాన్ని చూసి ఆనందించే నెమలి లాగానే, హరి ఎంతో సంతోషంతో రాక్షసాధిపతిని ఉల్లాసంగా ఉద్దేశించి పలికాడు.
వరం గుణనిధే దైత్యకులచూడామహామణే । గృహాణాభిమతం భూయోజన్మదుఃఖోపశాన్తయే
గుణాల సముద్రమయినవాడా, రాక్షసకులపు మణులలో అగ్రగణ్యుడా, పునర్జన్మ బాధలు తొలగిపోవడానికి నీవు కోరిన వరాన్ని ఎంచుకో. నీకు ఇష్టమైనదాన్ని స్వీకరించు.