ఇమా దృశ్యదృశో రామ నానాకారవికారదాః । న కాశ్చన తవాత్మీయా దూరాచ్ ఛైలశిలా ఇవ
రామా, ఈ కనబడే, కనబడని వస్తువులు ఎన్నో రూపాలు, మార్పులు కలిగిస్తాయి. అవి నీకు ఏమాత్రం సంబంధించినవి కావు, దూరంగా ఉన్న కొండ రాళ్లలా.
ధావమానమ్ ఇహాముత్ర లుఠితం లోకవృత్తిషు । సంస్థాపయ నిబధ్యైతన్ మనో హృదయకోటరే
ఈ లోకంలో అక్కడక్కడా తిరుగుతూ, ప్రపంచ వ్యాపారాల్లో పడుతూ ఉన్న నీ మనసును, హృదయపు లోతుల్లో స్థిరంగా కట్టిపట్టి ఉంచు.
చిదాదిత్యో భవాన్ ఏవ సర్వత్ర జగతి స్థితః । కః పరస్ తే క ఆత్మీయః పరిస్ఖలసి కిం ముధా
నీవే చైతన్య సూర్యుడు, ఈ జగత్తులో ఎక్కడైనా నీవే ఉన్నావు. ఇంకెవరు నీవారు? ఇంకెవరు పరులు? నీవు ఎందుకు వృథాగా తిరుగుతున్నావు?
త్వమ్ అనన్తో మహాబాహుస్ త్వమ్ ఆద్యః పురుషోత్తమః । త్వం పదార్థశతాకారైః పరిస్ఫూర్జసి చిద్వపుః
నీవు అనంతుడు, మహాబాహువు, ఆదికుడవు, పరమ పురుషుడవు. నీవు వందలాది వస్తు రూపాలలో ప్రకాశించే చైతన్య స్వరూపుడవు.
త్వయి సర్వమ్ ఇదం ప్రోతం జగత్ స్థావరజఙ్గమమ్ । బోధే నిత్యోదితే శుద్ధే సూత్రే మణిగణో యథా
ఈ జగత్తులో స్థావరజంగమమయమైన అన్నీ నీపై ఆధారపడి ఉన్నాయి. ఎప్పుడూ ఉదయించే పవిత్రమైన జ్ఞానంలో, మణుల దండలో సూత్రంలా, ఈ సృష్టి అంతా నీవే.
న జాయసే న మ్రియసే త్వమ్ అజః పురుషో విరాట్ । చిచ్ ఛుద్ధో జన్మమరణభ్రాన్తయో మా భవన్తు తే
నీవు పుట్టడం లేదు, చనిపోవడం లేదు; నీవు జననం లేని, అపారమైన పరమాత్మ, స్వచ్ఛమైన చైతన్యం. జననం, మరణం అనే మాయలు నీకు కలగకుండునుగాక.
సమస్తజన్మరోగాణాం ప్రవిచార్య బలాబలమ్ । తృష్ణామ్ ఉత్సృజ్య భోగానాం భోక్తైవ భవ కేవలమ్
ప్రతి జన్మలో వచ్చే వ్యాధుల బలహీనతలు, శక్తులను గమనించి, అనుభవాల పట్ల ఆకాంక్షను వదిలిపెట్టి, కేవలం అనుభవించేవాడిగా మాత్రమే ఉండు.
త్వయి స్థితే జగన్నాథే చిదాదిత్యే సదోదితే । ఇదమ్ ఆభాసతే సర్వం సంసారస్వప్నమణ్డలమ్
నీవు జగన్నాథుడిగా, ఎప్పుడూ వెలిగే చైతన్య సూర్యుడిగా నిలిచినపుడు, ఈ మొత్తం లోకమూ, ఈ సంసార స్వప్నవలయం నీకు కనిపిస్తుంది.
మా విషాదం కృథా వ్యర్థం సుఖదుఃఖైషణా న తే । శుద్ధశ్ చిద్ అసి సర్వాత్మా సర్వవస్త్వవభాసకః
నిరర్థకంగా నిరాశ చెందవద్దు; సుఖదుఃఖాల వెదుకుట నీకు అవసరం లేదు. నీవు శుద్ధమైన చైతన్యం, సమస్తానికి ఆత్మ, అన్నింటిని వెలిగించేవాడవు.
పూర్వమ్ ఇష్టమ్ అనిష్టం త్వమ్ అనిష్టం చేష్టమ్ ఇత్య్ అపి । పరికల్ప్య తదభ్యాసాత్ తతో ఽపి ద్వే పరిత్యజ
మునుపు నీవు కోరినవి లేదా కోరకపోయినవి, ఇప్పుడు నీవు ఇష్టపడకపోయినా చేయాల్సినవి అన్నీ ఊహించి, అలాంటి అలవాట్లను విడిచిపెట్టు.
ఇష్టానిష్టదృశోస్ త్యాగే సమతోదేతి శాశ్వతీ । తయా హృదయవర్తిన్యా పునర్ జన్తుర్ న జాయతే
ఇష్టమైనవి, అనిష్టమైనవి అనే భావనను వదిలిపెట్టినప్పుడు, శాశ్వతమైన సమతా కలుగుతుంది. ఆ సమతా హృదయంలో నిలిచినప్పుడు, ఆ జీవుడు మళ్లీ జన్మించడు.
యేషు యేషు ప్రదేశేషు మనో మజ్జతి బాలవత్ । తేభ్యస్ తేభ్యస్ సముద్ధృత్య తద్ ధి తత్త్వే నివేశయేత్
మనస్సు చిన్నపిల్లలా ఎక్కడెక్కడ మునిగిపోతుందో, అక్కడక్కడ నుంచి దాన్ని తీసుకువచ్చి, నిజమైన సత్యంలో స్థిరపర్చాలి.
ఏవమ్ అభ్యాగతాభ్యాసం మనోమత్తమతఙ్గజమ్ । నిబధ్య సర్వభావేన పరం శ్రేయో ఽధిగమ్యతే
ఇలా పదే పదే సాధన చేస్తూ, మనస్సు అనే ఏనుగును పూర్తిగా నియంత్రిస్తే, పరమ శ్రేయస్సు లభిస్తుంది.
మా శఠైర్ అయథార్థజ్ఞైర్ మిథ్యాదృష్టిహతాశయైః । ధూర్తసఙ్కల్పవిక్రీతైర్ విమూఢైస్ సమతాం గమః
నిజాన్ని తెలుసుకోని, మోసపూరితమైన దృష్టితో, తప్పుడు ఆశలతో, కపటమైన సంకల్పాలతో, మూర్ఖత్వంలో ఉన్నవారితో సమానంగా ఉండాలని ఆశించకు.
అకిఞ్చనాత్ స్వనిర్ణీతౌ లమ్బమానాత్ పరోక్తిషు । న మౌర్ఖ్యాద్ అధికో లోకే కశ్చిద్ అస్తీహ దుఃఖదః
తన దగ్గర ఏమీ లేకపోయినా, తన బుద్ధిని వదిలిపెట్టి, ఇతరుల మాటల మీద ఆధారపడే వాడు కన్నా ఈ లోకంలో మరొకరు మూర్ఖుడూ, బాధను కలిగించేవాడూ లేడు.
త్వమ్ ఏతద్ అవివేకాభ్రమ్ ఉదితం హృదయామ్బరే । వివేకపవనేనాశు దూరం నయ మహామతే
ఓ మహామతి! వివేకం లేని అయోమయపు మబ్బు నీ హృదయాకాశంలో ఎత్తెత్తి ఉన్నప్పుడు, ఆ మబ్బును వివేకపు గాలితో త్వరగా తొలగించు.
ఆత్మనైవ ప్రయత్నేన యావద్ ఆత్మావలోకనే । న కృతో ఽనుగ్రహస్ తావన్ న విచారోదయో భవేత్
తనను తాను పరిశీలించేందుకు తానే శ్రమించేవరకు, దయ కలుగదు; అలాంటి ప్రయత్నం లేకుండా విచారణ కూడా కలగదు.
వేదవేదాన్తశాస్త్రార్థతర్కదృష్టిభిర్ అప్య్ అయమ్ । నాత్మా ప్రకటతామ్ ఏతి యావన్ న స్వమ్ అవేక్షణమ్
వేదాలు, వేదాంతం, తర్కం వంటివాటితో ఎంత పరిశీలించినా, మనిషి తనను తాను గమనించేవరకు ఆత్మ స్పష్టంగా కనిపించదు.
త్వమ్ ఆత్మన్య్ ఆత్మనా రామ ప్రసాదే సమవస్థితః । ప్రాప్తో ఽసి వితతం బోధం మద్వచాంస్య్ అవబుధ్యసే
రామా, నీవు నీ స్వంత ఆత్మలోనే స్థిరంగా ఉండి, కృపతో విస్తృతమైన జ్ఞానాన్ని పొందావు. నా మాటలు బాగా అర్థమవుతున్నాయి.
వికల్పాంశవిహీనస్య త్వయైషా చిద్వివస్వతః । గృహీతా వితతా వ్యాప్తిర్ మదుక్తా పరమాత్మనః
నీవు ఊహల తేడాలు లేకుండా, నేను చెప్పిన పరమాత్మయైన ఆ చైతన్య విస్తారాన్ని పూర్తిగా గ్రహించావు.
విలీనసర్వసఙ్కల్పశ్ శాన్తసన్దేహవిభ్రమః । క్షీణకౌతుకనీహారో జాతో ఽసి విగతజ్వరః
నీలోని అన్ని సంకల్పాలు లయమై, సందేహాలు, అయోమయాలు శాంతించాయి. ఆసక్తి మబ్బు తొలగిపోయి, బాధలు లేని స్థితికి చేరుకున్నావు.
యద్ ఉపగచ్ఛసి పాసి నిహంసి వా పిబసి వల్గసి చిన్మయ వర్ధసే । తద్ అసి తేన తవాస్తు మహామునే విగతబోధకలఙ్కవిశఙ్కితా
మహామునీంద్రా, నీవు ఏదిని చేరినా, కాపాడినా, నాశనం చేసినా, తాగినా, ఆనందించినా — నీవు అదే. నీకు అటువంటి అవగాహన కలిగి, ఎలాంటి మచ్చలు లేకుండా, సందేహాలు లేకుండా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను.
అథేమమ్ అపరం రామ విజ్ఞానాధిగమే క్రమమ్ । శృణు దైత్యేశ్వరస్ సిద్ధః ప్రహ్లాదస్ స్వాత్మనా యథా
ఇప్పుడు, రామా, జ్ఞానం పొందడంలో మరో విధానాన్ని విను. దైత్యులలో ప్రభువైన ప్రహ్లాదుడు తన స్వయంగా ఎలా సిద్ధి సాధించాడో చెబుతాను.
ఆసీత్ పాతాలజఠరే విద్రావితసురో ఽసురః । హిరణ్యకశిపుర్ నామ నారాయణపరాక్రమః
పాతాళంలో నివసిస్తూ, అసురులను తరిమికొట్టిన అసురుడు, అపారమైన శక్తి కలిగిన హిరణ్యకశిపుడు ఉన్నాడు.
ఆక్రాన్తభువనాభోగస్ స జహార హరేర్ జగత్ । షట్పదస్య బృహత్పత్త్రం రాజహంస ఇవామ్బుజమ్
అతడు అన్ని లోకాల్లోని సుఖాలను ఆక్రమించి, హరిదేవుని జగత్తును, రాజహంస తేనెటీగల మధ్య నుండి కమలాన్ని తీసుకెళ్లినట్లుగా, తనవైపు తిప్పుకున్నాడు.
చకార జగతాం రాజ్యం సమాక్రాన్తసురాసురః । దన్తీ నిరస్తహంసౌఘో నలిన్యామ్ అలినామ్ ఇవ
ఆ రాక్షసాధిపతి దేవతలనీ, దానవులనీ జయించి, అన్ని లోకాలను పాలించాడు. అది పద్మసరస్సులోకి ప్రవేశించిన ఏనుగు, హంసలను తరిమికొట్టినట్లుగా ఉండింది.
అథాసావ్ అసురాధీశః కుర్వంస్ త్రిభువనేశతామ్ । కాలేన సుషువే పుత్రాన్ అఙ్కురాన్ ఇవ మాధవః
తర్వాత ఆ అసురుల రాజు మూడు లోకాల్లో అధికారం స్థాపించి, కాలక్రమంలో వసంతంలో మాధవుడు మొక్కలు మొలిపినట్లు, తనకు కుమారులను కలిగించాడు.
తే ఽవర్ధన్తాచిరేణైవ తేజస్తర్జితతారకాః । దశార్కాంశుశతానీవ వ్యోమాక్రాన్తివిలాసినః
ఆ కుమారులు తక్కువ కాలంలోనే గొప్ప బలాన్ని సంపాదించి, తమ తేజస్సుతో నక్షత్రాలను మసకబార్చారు. వారు వందలాది సూర్యులు ఆకాశంలో విహరించినట్టు ప్రకాశించారు.
ప్రహ్లాదో నామ భగవాన్ ప్రధానాత్మా బభూవ హ । తేషాం మధ్యే మహార్హాణాం మణీనామ్ ఇవ కౌస్తుభః
వారి మధ్యలో ప్రహ్లాదుడు అనే మహాత్ముడు, అందరికన్నా గొప్పవాడిగా వెలిగాడు. విలువైన రత్నాల మధ్య కౌస్తుభమణి ఎలా ప్రత్యేకంగా ఉంటుందో, అతడూ అలాగే ఉన్నాడు.
తేనారాజత పుత్రేణ హిరణ్యకశిపుర్ భృశమ్ । సర్వసౌన్దర్యయుక్తేన వసన్తేనేవ వత్సరః
అరాజకుడైన తన కుమారుని వల్ల హిరణ్యకశిపుడు ఎంతో ఆనందించాడు. ఆ కుమారుడు అందమైన వాడై, వసంత ఋతువు ఏడాదిని అలంకరించినట్లు, హిరణ్యకశిపుని హృదయాన్ని సంతోషపరిచాడు.