త్యక్తాహఙ్కృతిర్ ఆశ్వస్తమతిర్ ఆకాశశోభనః । అగృహీతకలఙ్కాఙ్కో లోకే విహర రాఘవ
అహంకారాన్ని వదిలి, మనస్సు ప్రశాంతంగా, ఆకాశంలా వెలిగుతూ, ఎలాంటి మలినపు గుర్తులు లేకుండా ఈ లోకంలో సంచరించు రాఘవ.
ఆశాపాశశతోన్ముక్తస్ సమస్ సర్వాసు వృత్తిషు । బహిః ప్రకృతకార్యస్థో లోకే విహర రాఘవ
రాఘవా, ఆశల బంధాల నుండి పూర్తిగా విముక్తుడై, అన్ని పరిస్థితుల్లో సమానంగా ఉండి, బయట ప్రాకృతిక పనుల్లో నిమగ్నుడై, ఈ లోకంలో స్వేచ్ఛగా సంచరించు.
న బన్ధో ఽస్తి న మోక్షో ఽస్తి దేహినః పరమార్థతః । మిథ్యేయమ్ ఇన్ద్రజాలశ్రీస్ సంసారపరివర్తనా
నిజంగా, శరీరధారికి బంధమూ లేదు, విమోచనమూ లేదు. ఈ సంసార మార్పులు మాయాజాలంలా అబద్ధంగా కనిపిస్తున్నాయి.
భ్రాన్తిమాత్రమ్ ఇదం మోహాజ్ జగద్ రాఘవ దృశ్యతే । జనితప్రత్యయం స్ఫారే జలం తీవ్రాతపే యథా
రాఘవా, ఈ జగత్తు మాయ వల్ల కలిగిన భ్రమ మాత్రమే. ఎండలో మిరాజ్లో నీళ్లు కనిపించడంలా, మన ఊహ వల్లే ఇది కనిపిస్తోంది.
అబద్ధస్యైకరూపస్య సర్వగస్యాత్మనః కథమ్ । బన్ధస్ స్యాత్ తదభావే తు మోక్షః కస్య విధీయతే
అబద్ధాలకు అతీతమైన, అన్ని చోట్లా ఒకే స్వరూపంగా ఉన్న ఆత్మకు బంధం ఎలా కలుగుతుంది? అలాంటప్పుడు విమోచనం ఎవరికోసం నిర్ణయించబడుతుంది?
అతత్త్వజ్ఞానజాతేయం సాంసారీ భ్రాన్తిర్ ఆతతా । తత్త్వజ్ఞానాత్ క్షయం యాతి రజ్జ్వామ్ ఇవ భుజఙ్గధీః
నిజమైన విషయాన్ని తెలియకపోవడం వల్లే ఈ లోకమయమైన మాయ కలుగుతుంది. నిజాన్ని తెలుసుకున్నప్పుడు, కట్టు మీద పాము ఉందని అనిపించిన భ్రమ ఎలా పోతుందో, అలాగే ఈ మాయ కూడా అంతమవుతుంది.
జ్ఞాతవాన్ అసి తత్త్వం స్వమ్ అనయా సూక్ష్మయా ధియా । జాతో ఽసి నిరహఙ్కారో వ్యోమవత్ తిష్ఠ నిర్మలః
ఈ సూక్ష్మమైన జ్ఞానంతో నీవు నీ అసలైన స్వరూపాన్ని తెలుసుకున్నావు. ఇప్పుడు అహంకారం లేని వాడవు. ఆకాశంలా నిర్మలంగా ఉండి పో.
నాసి చేత్ త్వం తద్ అఖిలాస్ సుహృద్బాన్ధవభావనాః । సన్త్యజాసత్స్వభావస్య కా నామ కిల భావనా
నీవు ఆ పరమసత్యం కాకపోతే, స్నేహితులు, బంధువుల గురించి కలిగే భావనలు అన్నీ వదిలేయాలి. అసలు లేనిది గురించి ఊహించడంలో ఏమి ప్రయోజనం ఉంది?
అసి చేత్ త్వం తద్ అత్యన్తసత్త్వవాన్ అనుమీయసే । ఇదమ్ప్రథమతాం ప్రాప్తః పరమాద్ అసి కారణాత్
నీవు ఆ పరమసత్యమే అయితే, నీవు అత్యంత సత్యస్వరూపుడవని గ్రహించవచ్చు. ఈ శ్రేష్ఠమైన స్థితిని పొందినవాడవు కాబట్టి, నీవే పరమమైనవాడవు.
భోగబన్ధుజగద్భావైః కర్మభిశ్ చ శుభాశూభైః । ఆత్మనో నాస్తి సమ్బన్ధః కిమ్ ఏనమ్ అనుశోచసి
ఆనందాలు, బంధువులు, ఈ లోకం, మంచిచెడుకార్యాలతో ఆత్మకు ఎలాంటి సంబంధం లేదు. అయితే నీవు వీటి గురించి ఎందుకు విచారిస్తున్నావు?
ఆత్మతత్త్వైకసారో ఽహమ్ ఇతి జాతధియో భవైః । న తే రామాస్తి సమ్బన్ధః కిం బిభేషి జగద్భ్రమాత్
రామా, నీవు ఆత్మతత్వాన్ని పూర్తిగా గ్రహించినవాడివి. ఈ లోకంలో జరిగే విషయాలతో నీకు ఎలాంటి సంబంధం లేదు. మరి ఈ లోకమాయ గురించి ఎందుకు భయపడుతున్నావు?
అజాతస్య సతో బన్ధోర్ బన్ధుదుఃఖసుఖక్రమైః । కస్ తే రాఘవ సమ్బన్ధో యద్ ఏతాన్ అనుశోచసి
రాఘవా, నీవు జన్మించని వాడివి, నిత్యుడివి. బంధువుల సుఖదుఃఖాల పరంపరతో నీకు ఏమాత్రం సంబంధం లేదు. మరి వీటి గురించి ఎందుకు శోకిస్తున్నావు?
త్వం చేద్ బభూవిథ పురా తథేదానీం భవిష్యసి । యద్య్ అథేహ స్థితో ఽసీతి జ్ఞాతవాన్ అసి నిశ్చయమ్
నీవు గతంలో ఉన్నావు, ఇప్పుడూ ఉన్నావు, భవిష్యత్తులో కూడా ఉంటావు. ఇక్కడ స్థిరంగా ఉన్నావని నీవు స్పష్టంగా తెలుసుకున్నావు.
తద్ అనన్తతరాన్ అన్యాన్ ప్రాగ్యోనిగణసంస్తుతాన్ । బన్ధూన్ అతీతాన్ సుబహూన్ కస్మాత్ త్వం నానుశోచసి
అనేకమంది బంధువులు, జ్ఞానులు ప్రశంసించిన వారు, మనకంటే ముందే ఈ లోకం విడిచిపోయారు. వారిని గురించి నీవు ఎందుకు బాధపడటం లేదు?
పూర్వమ్ అద్య తథేదానీం బభూవిథ భవిష్యసి । యది రామ తథాపి త్వం సద్రూపః కిం విముహ్యసి
రామా! నీవు గతంలో ఉన్నావు, ఇప్పుడూ ఉన్నావు, భవిష్యత్తులో కూడా ఉంటావు. నీ అసలు స్వరూపం మారదు. అయినా నీవు ఎందుకు అయోమయంగా ఉన్నావు?
పురా భూత్వాద్య భూత్వా చ భూయశ్ చేన్ న భవిష్యసి । తథాపి క్షీణసంసారః కిమర్థమ్ అనుశోచసి
నీవు గతంలో ఉండి, ఇప్పుడూ ఉండి, ఇకపై ఉండకపోయినా, నీ సంసారం తగ్గిపోయినప్పుడు నీవు ఎందుకు ఇంకా బాధపడుతున్నావు?
తస్మాన్ న దుఃఖితా యుక్తా ప్రకృతే జాగతే క్రమే । న చైవ ముదితా యుక్తా యుక్తం కార్యానువర్తనమ్
ఈ ప్రపంచం సహజంగా ఎలా నడుస్తుందో అలా నడుస్తుంటే, దుఃఖపడటం సరికాదు. అలాగే, ఎక్కువ ఆనందపడటం కూడా తగదు. మనం చేయాల్సిన పని చేయడమే యోగ్యం.
మా గచ్ఛ దుఃఖితాం రామ సుఖితామ్ అపి మా వ్రజ । సమతామ్ ఏహి సర్వత్ర పరమాత్మాసి సర్వగః
రామా, బాధలో పడకూ, ఆనందంలో మునిగిపోకూ. అన్ని విషయాల్లో సమత భావాన్ని పొందు. నీవు పరమాత్మ, అన్నింటిలోనూ వ్యాపించి ఉన్నవాడివి.
అనన్తస్ స్వచ్ఛరూపస్ త్వం ఖమ్ ఇవాతితతాన్తరః । నిత్యశుద్ధః ప్రకాశస్ త్వం జ్వాలాయా ఇవ కోటరమ్
నీవు అనంతుడవు, స్వచ్ఛమైన స్వభావం కలవాడవు, ఆకాశంలా ఎక్కడికైనా వ్యాపించి ఉన్నవాడవు. నిత్యం పవిత్రుడవు, ప్రకాశవంతుడవు, అగ్నిలోని జ్వాల మధ్య భాగంలా వెలుగుతూనే ఉన్నవాడవు.
జాగతానాం పదార్థానామ్ అదృశ్యాణుతనుస్ తనుః । హృత్స్థో ఽసి హారముక్తానామ్ ఏకస్ తన్తుర్ ఇవాతతః
ఈ లోకంలోని వస్తువుల మధ్య నీ సూక్ష్మశరీరం కనిపించదు. నీవు హృదయంలో నివసిస్తూ, ముత్యాల హారంలో ఒక్క దారం అన్నింటినీ కలిపి ఉంచినట్టు ఉంటావు.
సంసారస్థితిర్ ఏవేయం యద్ భూత్వా భూయతే పునః । అజ్ఞేనైవ న తు జ్ఞేన జ్ఞో ఽసి రామ స్థిరో భవ
ఈ సంసారం, పునః పునః జన్మించడమూ మరణించడమూ, అవిద్య వల్లే కొనసాగుతుంది, జ్ఞానం వల్ల కాదు. రామా, నీవు జ్ఞానస్వరూపుడవు, స్థిరంగా ఉండు.
స్వరూపమ్ ఇదమ్ అస్యాస్ తు సంసృతేస్ సన్తతం హి యత్ । అజ్ఞానాత్ స్ఫారతామ్ ఏతి జ్ఞానవాన్ అసి సన్మతే
ఈ సంసారం అన్నది ఆమె సహజ స్వరూపమే. అజ్ఞానంతో ఇది విస్తరించినట్టు అనిపిస్తుంది. కానీ, నీవు జ్ఞానంతో ఉన్నవాడివి, మేధావివి.
రూపం కిమ్ అన్యద్ భవతు భ్రమమాత్రాద్ ఋతే భ్రమే । స్వప్నమాత్రాద్ ఋతే స్వప్నే భవత్య్ అన్యో హి కః క్రమః
మాయ తప్ప ఇంకేదైనా రూపం ఉందా? కలలో కలే తప్ప ఇంకేదైనా క్రమం ఉంటుందా?
సర్వశక్తేర్ ఇయం శక్తిర్ భ్రమమాత్రమయీ మతా । రూఢా సంసారమాయేతి నాసత్యా నాపి సన్మయీ
ఈ శక్తి అన్నది అన్నిటికీ మూలమైన శక్తిగా భావించబడుతుంది. కానీ ఇది పూర్తిగా మాయతోనే నిండినది. సంసారమాయగా స్థిరపడింది. ఇది పూర్తిగా అబద్ధం కాదు, పూర్తిగా నిజమూ కాదు.
కేవలం జ్ఞానవైరూప్యాద్ అపర్యాలోచనాత్ తథా । రామ దృశ్యత ఏవేదమ్ ఆభానమ్ అతిభాస్వరమ్
రామా, జ్ఞానం వక్రీకరించబడటం వల్ల, సరైన విచారణ లేకపోవడం వల్లే ఈ ప్రకాశవంతమైన రూపం ఇలానే కనిపిస్తుంది.
న బన్ధుః కస్యచిత్ కశ్చిద్ ఇహ నో కశ్చిద్ అప్య్ అరిః । సదా సర్వం చ సర్వస్య సర్వస్ సర్వేశ్వరేచ్ఛయా
ఈ లోకంలో ఎవరికీ ఎవరు నిజమైన మిత్రులు కారు, ఎవరికీ ఎవరు శత్రువులు కూడా కారు. అన్నీ, అందరికీ, ఎప్పుడూ, పరమేశ్వరుని సంకల్పంతో జరుగుతుంటాయి.
ఆలూనశీర్ణమ్ అఖిలమ్ ఇదమ్ అన్యోఽన్యమిశ్రితమ్ । అనారతం యాతి జగత్ తరఙ్గౌఘ ఇవామ్భసః
ఈ జగత్తు అంతా, ఎప్పుడూ మారుతూ, ఒకదానికొకటి కలిసిపోతూ, విడిపోతూ, నీటిపై అలల మాదిరిగా నిరంతరం కదులుతూ ఉంటుంది.
అధ ఊర్ధ్వత్వమ్ ఆయాతి యాత్య్ ఊర్ధ్వత్వమ్ అధస్ తథా । సంసారస్య చలస్యాస్య చక్రనేమిర్ ఇవాభితః
కింద ఉన్నది పైకి వస్తుంది, పై ఉన్నది కిందికి పోతుంది. ఈ సంసారం ఎప్పుడూ అలా తిరుగుతూ, చక్రం అంచు రెండు వైపులా తిరుగుతుందన్నట్లు మారుతూ ఉంటుంది.
స్వర్గస్థా నరకం యాన్తి నారకా యాన్తి విష్టపమ్ । యోనేర్ యోన్యన్తరం యాన్తి ద్వీపాద్ ద్వీపాన్తరం జనాః
స్వర్గంలో ఉన్నవారు నరకానికి వెళ్తారు, నరకంలో ఉన్నవారు మళ్లీ స్వర్గానికి చేరుతారు. జనులు ఒక యోనిలోంచి మరొక యోనికి, ఒక ద్వీపం నుంచి ఇంకొక ద్వీపానికి మారుతూ ఉంటారు.
ధీరాః కార్పణ్యమ్ ఆయాన్తి కృపణా యాన్తి ధీరతామ్ । పరిస్ఫురన్తి భూతాని పాతోత్పాతశతభ్రమైః
ధైర్యంగా ఉండేవారు కొన్నిసార్లు నిరుత్సాహంగా మారతారు, అలాగే నిరుత్సాహంగా ఉన్నవారు ధైర్యంగా మారతారు. అన్ని జీవులు వందలాది కష్టాలు, కలతలతో తిరుగుతూ తేలిపోతుంటాయి.