అనర్థగహనాశ్ చార్థా వ్యర్థార్థనకదర్థనాః । దిశన్తో దుఃఖసంరమ్భసహితా ఆహితాపదః
మనిషి వెంబడించే వస్తువులు దురదృష్టంతో నిండినవే. వ్యర్థమైన కోరికలు వెంబడించడం వల్ల ఫలితం లేని బాధలు మాత్రమే వస్తాయి. ఈ దిశలు అన్నీ బాధతో కలిసిపోయి, అపాయాలతో నిండిపోయినవే.
ఫలబన్ధీని కర్మాణి నానాచారమయాని చ । సుఖదుఃఖావపూర్ణాని తాని వక్తుం న శక్నుమః
ఫలితానికి బంధింపబడిన పనులు, ఎన్నో విధాలుగా జరిగే ఆచారాలతో కూడినవి, సుఖదుఃఖాలతో నిండినవి. వాటిని పూర్తిగా వివరించడాన్ని మనం చేయలేము.
పూర్ణాం దృష్టిమ్ అవష్టభ్య ధ్యేయత్యాగవిలాసినీమ్ । జీవన్ముక్తతయా స్వస్థో లోకే విహర రాఘవ
పూర్తిగా స్పష్టమైన దృష్టితో, ధ్యానం వదిలిపెట్టడంలో ఆనందిస్తూ, జీవన్ముక్తుడిగా, మనస్సు ప్రశాంతంగా ఉంచుకుని, ఈ లోకంలో స్వేచ్ఛగా జీవించు రాఘవ.
అన్తస్ సన్త్యక్తసర్వాశో వీతరాగో వివాసనః । బహిస్ సర్వసమాచారో లోకే విహర రాఘవ
అంతరంగా అన్ని ఆశలను వదిలేసి, రాగం లేకుండా, ఏదీ నిషేధించకుండా, బయట మాత్రం అన్ని పనుల్లో పాల్గొంటూ, ఈ లోకంలో జీవించు రాఘవ.
ఉదారః పేశలాచారస్ సర్వాచారానువృత్తిమాన్ । అన్తస్ సర్వపరిత్యాగీ లోకే విహర రాఘవ
మంచి ప్రవర్తనతో, అందరికీ అనుకూలంగా, అన్ని ఆచారాలను పాటిస్తూ, కానీ లోపల మాత్రం అన్నిటినీ వదిలేసినవాడిగా, ఈ లోకంలో జీవించు రాఘవ.
ప్రవిచార్య దశాస్ సర్వా యద్ అతుచ్ఛతరం పదమ్ । తద్ ఏవ భావేనాలమ్బ్య లోకే విహర రాఘవ
అన్ని స్థితులను పరిశీలించి, వాటిలో అత్యంత తక్కువగా కనిపించేదాన్ని మనసులో ధృఢంగా పెట్టుకొని, ఈ లోకంలో జీవించు రాఘవ.
అన్తర్ నైరాశ్యమ్ ఆదాయ బహిర్ ఆశోన్ముఖేహితః । బహిస్ తప్తో ఽన్తర్ ఆశీతో లోకే విహర రాఘవ
లోపల ఆశలు లేకుండా ఉండి, బయట మాత్రం ఆశతో ఉన్నట్టు ప్రవర్తిస్తూ, బయట వేడిగా, లోపల చల్లగా, ఈ లోకంలో జీవించు రాఘవ.
బహిః కృత్రిమసంరమ్భో హృది సంరమ్భవర్జితః । కర్తా బహిర్ అకర్తాన్తర్ లోకే విహర రాఘవ
బయట చూపుగా శ్రమిస్తూ, హృదయంలో మాత్రం కలవరం లేకుండా ఉండు. లోకంలో నీవు చేసే పనుల్లో నీవే కర్తవనిపించు, కానీ లోపల మాత్రం ఏదీ నీ వల్ల జరుగుతుందని భావించకు. ఈ విధంగా లోకంలో సంచరించు రాఘవ.
జ్ఞాతవాన్ అసి సర్వేషాం భావానాం సత్యమ్ ఆన్తరమ్ । యథేచ్ఛసి తయా దృష్ట్యా లోకే విహర రాఘవ
ప్రపంచంలోని అన్ని భావాల నిజమైన అంతరార్థాన్ని నీవు తెలుసుకున్నావు. ఆ జ్ఞానంతో, నీకు నచ్చిన విధంగా ఈ లోకంలో జీవించు రాఘవ.
కృత్రిమోల్లాసహర్షస్థః కృత్రిమోద్వేగదూషణః । కృత్రిమారమ్భసంరమ్భో లోకే విహర రాఘవ
బయట చూపుగా సంతోషాన్ని, ఉల్లాసాన్ని అనుభవిస్తూ, చూపుగా కలిగే బాధలకు లోనవకుండా ఉండు. చూపుగా చేసే ప్రయత్నాలతో ఈ లోకంలో సంచరించు రాఘవ.
త్యక్తాహఙ్కృతిర్ ఆశ్వస్తమతిర్ ఆకాశశోభనః । అగృహీతకలఙ్కాఙ్కో లోకే విహర రాఘవ
అహంకారాన్ని వదిలి, మనస్సు ప్రశాంతంగా, ఆకాశంలా వెలిగుతూ, ఎలాంటి మలినపు గుర్తులు లేకుండా ఈ లోకంలో సంచరించు రాఘవ.
ఆశాపాశశతోన్ముక్తస్ సమస్ సర్వాసు వృత్తిషు । బహిః ప్రకృతకార్యస్థో లోకే విహర రాఘవ
రాఘవా, ఆశల బంధాల నుండి పూర్తిగా విముక్తుడై, అన్ని పరిస్థితుల్లో సమానంగా ఉండి, బయట ప్రాకృతిక పనుల్లో నిమగ్నుడై, ఈ లోకంలో స్వేచ్ఛగా సంచరించు.
న బన్ధో ఽస్తి న మోక్షో ఽస్తి దేహినః పరమార్థతః । మిథ్యేయమ్ ఇన్ద్రజాలశ్రీస్ సంసారపరివర్తనా
నిజంగా, శరీరధారికి బంధమూ లేదు, విమోచనమూ లేదు. ఈ సంసార మార్పులు మాయాజాలంలా అబద్ధంగా కనిపిస్తున్నాయి.
భ్రాన్తిమాత్రమ్ ఇదం మోహాజ్ జగద్ రాఘవ దృశ్యతే । జనితప్రత్యయం స్ఫారే జలం తీవ్రాతపే యథా
రాఘవా, ఈ జగత్తు మాయ వల్ల కలిగిన భ్రమ మాత్రమే. ఎండలో మిరాజ్లో నీళ్లు కనిపించడంలా, మన ఊహ వల్లే ఇది కనిపిస్తోంది.
అబద్ధస్యైకరూపస్య సర్వగస్యాత్మనః కథమ్ । బన్ధస్ స్యాత్ తదభావే తు మోక్షః కస్య విధీయతే
అబద్ధాలకు అతీతమైన, అన్ని చోట్లా ఒకే స్వరూపంగా ఉన్న ఆత్మకు బంధం ఎలా కలుగుతుంది? అలాంటప్పుడు విమోచనం ఎవరికోసం నిర్ణయించబడుతుంది?
అతత్త్వజ్ఞానజాతేయం సాంసారీ భ్రాన్తిర్ ఆతతా । తత్త్వజ్ఞానాత్ క్షయం యాతి రజ్జ్వామ్ ఇవ భుజఙ్గధీః
నిజమైన విషయాన్ని తెలియకపోవడం వల్లే ఈ లోకమయమైన మాయ కలుగుతుంది. నిజాన్ని తెలుసుకున్నప్పుడు, కట్టు మీద పాము ఉందని అనిపించిన భ్రమ ఎలా పోతుందో, అలాగే ఈ మాయ కూడా అంతమవుతుంది.
జ్ఞాతవాన్ అసి తత్త్వం స్వమ్ అనయా సూక్ష్మయా ధియా । జాతో ఽసి నిరహఙ్కారో వ్యోమవత్ తిష్ఠ నిర్మలః
ఈ సూక్ష్మమైన జ్ఞానంతో నీవు నీ అసలైన స్వరూపాన్ని తెలుసుకున్నావు. ఇప్పుడు అహంకారం లేని వాడవు. ఆకాశంలా నిర్మలంగా ఉండి పో.
నాసి చేత్ త్వం తద్ అఖిలాస్ సుహృద్బాన్ధవభావనాః । సన్త్యజాసత్స్వభావస్య కా నామ కిల భావనా
నీవు ఆ పరమసత్యం కాకపోతే, స్నేహితులు, బంధువుల గురించి కలిగే భావనలు అన్నీ వదిలేయాలి. అసలు లేనిది గురించి ఊహించడంలో ఏమి ప్రయోజనం ఉంది?
అసి చేత్ త్వం తద్ అత్యన్తసత్త్వవాన్ అనుమీయసే । ఇదమ్ప్రథమతాం ప్రాప్తః పరమాద్ అసి కారణాత్
నీవు ఆ పరమసత్యమే అయితే, నీవు అత్యంత సత్యస్వరూపుడవని గ్రహించవచ్చు. ఈ శ్రేష్ఠమైన స్థితిని పొందినవాడవు కాబట్టి, నీవే పరమమైనవాడవు.
భోగబన్ధుజగద్భావైః కర్మభిశ్ చ శుభాశూభైః । ఆత్మనో నాస్తి సమ్బన్ధః కిమ్ ఏనమ్ అనుశోచసి
ఆనందాలు, బంధువులు, ఈ లోకం, మంచిచెడుకార్యాలతో ఆత్మకు ఎలాంటి సంబంధం లేదు. అయితే నీవు వీటి గురించి ఎందుకు విచారిస్తున్నావు?
ఆత్మతత్త్వైకసారో ఽహమ్ ఇతి జాతధియో భవైః । న తే రామాస్తి సమ్బన్ధః కిం బిభేషి జగద్భ్రమాత్
రామా, నీవు ఆత్మతత్వాన్ని పూర్తిగా గ్రహించినవాడివి. ఈ లోకంలో జరిగే విషయాలతో నీకు ఎలాంటి సంబంధం లేదు. మరి ఈ లోకమాయ గురించి ఎందుకు భయపడుతున్నావు?
అజాతస్య సతో బన్ధోర్ బన్ధుదుఃఖసుఖక్రమైః । కస్ తే రాఘవ సమ్బన్ధో యద్ ఏతాన్ అనుశోచసి
రాఘవా, నీవు జన్మించని వాడివి, నిత్యుడివి. బంధువుల సుఖదుఃఖాల పరంపరతో నీకు ఏమాత్రం సంబంధం లేదు. మరి వీటి గురించి ఎందుకు శోకిస్తున్నావు?
త్వం చేద్ బభూవిథ పురా తథేదానీం భవిష్యసి । యద్య్ అథేహ స్థితో ఽసీతి జ్ఞాతవాన్ అసి నిశ్చయమ్
నీవు గతంలో ఉన్నావు, ఇప్పుడూ ఉన్నావు, భవిష్యత్తులో కూడా ఉంటావు. ఇక్కడ స్థిరంగా ఉన్నావని నీవు స్పష్టంగా తెలుసుకున్నావు.
తద్ అనన్తతరాన్ అన్యాన్ ప్రాగ్యోనిగణసంస్తుతాన్ । బన్ధూన్ అతీతాన్ సుబహూన్ కస్మాత్ త్వం నానుశోచసి
అనేకమంది బంధువులు, జ్ఞానులు ప్రశంసించిన వారు, మనకంటే ముందే ఈ లోకం విడిచిపోయారు. వారిని గురించి నీవు ఎందుకు బాధపడటం లేదు?
పూర్వమ్ అద్య తథేదానీం బభూవిథ భవిష్యసి । యది రామ తథాపి త్వం సద్రూపః కిం విముహ్యసి
రామా! నీవు గతంలో ఉన్నావు, ఇప్పుడూ ఉన్నావు, భవిష్యత్తులో కూడా ఉంటావు. నీ అసలు స్వరూపం మారదు. అయినా నీవు ఎందుకు అయోమయంగా ఉన్నావు?
పురా భూత్వాద్య భూత్వా చ భూయశ్ చేన్ న భవిష్యసి । తథాపి క్షీణసంసారః కిమర్థమ్ అనుశోచసి
నీవు గతంలో ఉండి, ఇప్పుడూ ఉండి, ఇకపై ఉండకపోయినా, నీ సంసారం తగ్గిపోయినప్పుడు నీవు ఎందుకు ఇంకా బాధపడుతున్నావు?
తస్మాన్ న దుఃఖితా యుక్తా ప్రకృతే జాగతే క్రమే । న చైవ ముదితా యుక్తా యుక్తం కార్యానువర్తనమ్
ఈ ప్రపంచం సహజంగా ఎలా నడుస్తుందో అలా నడుస్తుంటే, దుఃఖపడటం సరికాదు. అలాగే, ఎక్కువ ఆనందపడటం కూడా తగదు. మనం చేయాల్సిన పని చేయడమే యోగ్యం.
మా గచ్ఛ దుఃఖితాం రామ సుఖితామ్ అపి మా వ్రజ । సమతామ్ ఏహి సర్వత్ర పరమాత్మాసి సర్వగః
రామా, బాధలో పడకూ, ఆనందంలో మునిగిపోకూ. అన్ని విషయాల్లో సమత భావాన్ని పొందు. నీవు పరమాత్మ, అన్నింటిలోనూ వ్యాపించి ఉన్నవాడివి.
అనన్తస్ స్వచ్ఛరూపస్ త్వం ఖమ్ ఇవాతితతాన్తరః । నిత్యశుద్ధః ప్రకాశస్ త్వం జ్వాలాయా ఇవ కోటరమ్
నీవు అనంతుడవు, స్వచ్ఛమైన స్వభావం కలవాడవు, ఆకాశంలా ఎక్కడికైనా వ్యాపించి ఉన్నవాడవు. నిత్యం పవిత్రుడవు, ప్రకాశవంతుడవు, అగ్నిలోని జ్వాల మధ్య భాగంలా వెలుగుతూనే ఉన్నవాడవు.
జాగతానాం పదార్థానామ్ అదృశ్యాణుతనుస్ తనుః । హృత్స్థో ఽసి హారముక్తానామ్ ఏకస్ తన్తుర్ ఇవాతతః
ఈ లోకంలోని వస్తువుల మధ్య నీ సూక్ష్మశరీరం కనిపించదు. నీవు హృదయంలో నివసిస్తూ, ముత్యాల హారంలో ఒక్క దారం అన్నింటినీ కలిపి ఉంచినట్టు ఉంటావు.