సాధువాదగిరా సార్ధం సిద్ధసార్థసమీరితా । వితానకసమా వ్యోమ్నః పుష్పవృష్టిః పపాత హ
మంచి మాటలు పలికినప్పుడు, సిద్ధుల సమూహం మధ్య, ఆకాశం నుంచి పువ్వుల వర్షం చంద్రమండపంలా జారిపడింది.
మన్దారకోశవిశ్రాన్తభ్రమరద్వన్ద్వనాదినీ । మదిరామోదసౌన్దర్యముదితోన్మదమానవా
మందారపు ముక్కల్లో విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న తేనెటీగల గుంపుల మధురమైన గానంతో, పరిమళంతో, అందంతో ఆనందంగా ఉల్లాసంగా మునిగిపోయింది.
వ్యోమవాతవినున్నేవ తారకాణాం పరమ్పరా । పతితేవ ధరాపీఠం స్వర్గస్త్రీహసితచ్ఛటా
ఆకాశపు గాలి ఊదిన నక్షత్రాల వరుసలా భూమిమీద పడి, స్వర్గస్త్రీల చిరునవ్వుల వెలుగు భూమిని కప్పినట్లుగా కనిపించింది.
వృష్టిష్వ్ ఏకశరన్మేఘలవావలిర్ ఇవ చ్యుతా । హైయ్యఙ్గవీనపిణ్డానామ్ ఈరితేవ పరమ్పరా
ఒకే మేఘం నుంచి వర్షపు చినుకుల వరుసలా, లేదా నెయ్యి ముద్దలు వరుసగా జారిపడినట్లుగా ఆ వర్షం కురిసింది.
హిమవృష్టిర్ ఇవోదారా ముక్తాహారచయోపమా । ఐన్దవీ రశ్మిమాలేవ క్షీరోర్మీణామ్ ఇవాతతిః
ఆ జలపాతం మంచు వర్షంలా విరివిగా కురిసింది; ముత్యాల హారంలా మెరిసింది; చంద్రకాంతుల వెలుగులా ప్రకాశించింది; పాల సముద్రపు అలలవలె పరుచుగా ప్రవహించింది.
కిఞ్జల్కామోదవలితా భ్రమద్భృఙ్గకదమ్బకా । సీత్కారగాయదామోదమధురానిలదోలితా
తామర పుష్పాల సువాసనతో పరిమళించింది; ఎగురుతున్న తేనెటీగలతో కదలాడింది; మృదువైన గాలిలో తీయని గీతలు, తేనెటీగల మ్రోగుడు కలిసిపోయి ఆ ప్రవాహాన్ని ఊపిరాడించాయి.
ప్రభ్రమత్కేతకవ్యూహా ప్రసరత్కైరవోత్కరా । ప్రపతత్కున్దవలయా వలత్కువలయాలయా
కేతకీ పుష్పాల సమూహాలు చుట్టూ తిరిగాయి; విరబూసిన కలువ పువ్వుల గుత్తులు విస్తరించాయి; మల్లెపువ్వుల హారాలు జారిపడ్డాయి; నీలకలువల తోటలు మెరిసిపోయాయి.
ఆపూరితాఙ్గనారామగృహచ్ఛాదనచత్వరా । ఉద్గ్రీవపురవాస్తవ్యవరనారీవిలోకితా
అందమైన యువతుల ఇళ్ల మేడలు, ప్రాంగణాలు ఆ జలపాతంతో నిండిపోయాయి; పట్టణంలో నివసించే వారు, ఆడవారు మెడలు పైకెత్తి ఆ దృశ్యాన్ని ఆశ్చర్యంగా చూశారు.
నిరభ్రోత్పలసఙ్కాశవ్యోమవృష్టిర్ అనాకులా । అదృష్టపూర్వా సర్వస్య జనస్య జనితస్మయా
ఆకాశంలో ఎలాంటి మేఘాలు లేకుండా, నీలపు కమలాల్లా నిర్మలంగా ఉన్న వర్షం కురిసింది. ఇంతవరకు ఎవరూ చూడని ఆ వింత వర్షాన్ని చూసి అందరూ ఆశ్చర్యంతో చిరునవ్వు చిందించారు.
అదృష్టపూర్వా సిద్ధౌఘకరోత్కరసమీరితా । సా ముహూర్తచతుర్భాగే పుష్పవృష్టిః పపాత హ
ఇంతకు ముందు ఎప్పుడూ చూడని ఆ పుష్పవర్షం, సిద్ధుల ఊపిరితో ఊదబడినట్లుగా, నాలుగవ భాగం ముహూర్తం పాటు కురిసింది.
ఆపూరితసభాలోకే శాన్తే కుసుమవర్షణే । ఇమాన్ సిద్ధగణాలాపాఞ్ శుశ్రువుస్ తే సభాసదః
సభలోని ప్రజలు నిండిపోయి, మృదువుగా పువ్వులు కురిసే వర్షం ఆగినప్పుడు, అక్కడున్నవారు సిద్ధుల సంభాషణలు వినగలిగారు.
ఆకల్పం సిద్ధసేనాసు భ్రమద్భిర్ అభితో దివమ్ । అపూర్వమ్ అద్య త్వ్ అస్మాభిశ్ శ్రుతం శ్రుతిరసాయనమ్
ఎన్నో కాలాలుగా ఆకాశంలో తిరుగుతున్న సిద్ధుల మధ్య కూడా, ఈరోజు మనం వినింది అసాధారణమైనది—నిజంగా మధురమైన మాటల అమృతం.
యద్ అనేన కిలోదారమ్ ఉక్తం రఘుకులేన్దునా । వీతరాగతయా తద్ ధి వాక్పతేర్ అప్య్ అగోచరమ్
రఘువంశ చంద్రుడు ఎంతో విరక్తితో చెప్పిన ఈ మాటలు, వాక్పతికి కూడా అందని గొప్పవి.
అహో వత మహత్ పుణ్యమ్ అద్యాస్మాభిర్ ఇదం శ్రుతమ్ । వచో రామముఖోద్భూతమ్ అమృతాహ్లాదకం ధియః
అయ్యో! ఎంత గొప్ప పుణ్యం కలిగిందో, ఈ రోజు రాముని నోటినుంచి వెలువడిన, మనసుకు అమృతంలా ఆనందాన్ని ఇచ్చే మాటలు మేము విన్నాము.
ఉపశమామృతసున్దరమ్ ఆదరాద్ అధిగతోత్తమతాపదమ్ ఏష యత్ । కథితవాన్ ఉచితం రఘునన్దనస్ సపది తేన వయం ప్రతిబోధితాః
రఘునందనుడు ఎంతో యోగ్యంగా, ఉపశాంతి అనే అమృతంలా అందమైన పరమ స్థితిని వివరించాడు. అందువల్ల మేమంతా వెంటనే జ్ఞానోదయమయ్యాం.
పావనస్యాస్య వచసః ప్రోక్తస్య రఘుకేతునా । నిర్ణయం శ్రోతుమ్ ఉచితం వక్ష్యమాణం మహర్షిభిః
రఘువంశ ధ్వజుడు పలికిన ఈ పవిత్రమైన మాటల గురించి మహర్షులు చెప్పబోయే నిర్ణయాన్ని వినడం మనకు యోగ్యం.
నారదవ్యాసపులహప్రముఖా మునిపుఙ్గవాః । ఆగచ్ఛతాశ్వ్ అవిఘ్నేన సర్వ ఏవ మహర్షయః
నారదుడు, వ్యాసుడు, పులహుడు మొదలైన మహర్షులు అందరూ ఎలాంటి అడ్డంకీ లేకుండా అక్కడికి వచ్చారు.
పతామః పరితః పుణ్యామ్ ఏతాం దాశరథీం సభామ్ । నీరన్ధ్రకనకామ్భోజాం నలినీమ్ ఇవ షట్పదాః
ఈ పవిత్రమైన దాశరథి సభను మనం చుట్టూ చేరుదాం, అది పొరలు లేని బంగారు కమలంలా ఉంది, మేము తేనెటీగలవలె చుట్టూ చేరుదాం.
ఇత్య్ ఉక్త్వా సా సమస్తైవ వ్యోమావాసనివాసినీ । ఆపపాత సభాం తత్ర దివ్యా మునిపరమ్పరా
అలా అన్న తరువాత, ఆకాశంలో నివసించే ఆ మహర్షుల వంశమంతా ఆ సభలోకి దిగి వచ్చింది.
అగ్రస్థితమరుత్పృష్ఠరణద్వీణమునీశ్వరా । పయఃపీనఘనశ్యామవ్యాసమేచకితాన్తరా
ముందుగా నిలబడి ఉన్న వాయువు వెనుక నుంచి వీస్తుండగా, అరణ్యంలో నివసించే గొప్ప మునులు, మేఘంలా నలుపు, నీటితో నిండిన వ్యాసుడు మధ్యలో ఉండగా, అక్కడ పరస్పరం కలిసిపోయారు.
భృగ్వఙ్గిరఃపులస్త్యాదిమునినాయకమణ్డితా । చ్యవనోద్దాలకోశీరశరలోమాదిపాలితా
భృగువు, అంగిరసు, పులస్త్యుడు వంటి ప్రముఖ మునులతో అలంకరించబడిన ఆ స్థలం, చ్యవనుడు, ఉద్దాలకుడు, శీరుడు, శరలోముడు మొదలైనవారు సంరక్షించినది.
పరస్పరపరామర్శాద్ దుస్సంస్థానమృగాజినా । లోలాక్షమాలావలయా సుకమణ్డలుధారిణీ
అక్కడ పరస్పరం తాకుకోవడం వల్ల మృగచర్మాలు గందరగోళంగా ఉండేవి, వారి కన్నులు చంచలంగా మెరిసేవి, పూలహారాలు, గాజులు ఊగుతూ, వారు సులభంగా తమ పూజా వలయాలను ధరించేవారు.
తారావలిర్ ఇవాన్యోఽన్యం కృతశోభాతిశాయినీ । కౌసుమీ వృష్టిర్ అన్యేవ ద్వితీయేవార్కమణ్డలీ
వారు ఒకరినొకరు మించిపోతూ మెరిసే నక్షత్రాల సమూహంలా, పువ్వుల వర్షంలా, మరొక సూర్య మండలంలా కనిపించారు.
తారాజాల ఇవామ్భోదో వ్యాసో హ్య్ అత్ర వ్యరాజత । తారౌఘ ఇవ శీతాంశుర్ నారదో ఽత్ర వ్యరాజత
ఆకాశంలో నక్షత్రాల వలె, అక్కడ వ్యాసుడు ప్రకాశించాడు; నక్షత్ర సమూహంలా, నారదుడు అక్కడ వెలిగిపోయాడు.
దేవేష్వ్ ఇవ సురాధీశః పులస్త్యో ఽత్ర వ్యరాజత । ఆదిత్య ఇవ దేవానామ్ అఙ్గిరాశ్ చ వ్యరాజత
దేవతల్లో దేవేంద్రుడు ఎలా ప్రకాశిస్తాడో, అక్కడ పులస్త్యుడు అలా వెలిగిపోయాడు. అలాగే దేవతల్లో సూర్యుడు ఎలా ప్రకాశిస్తాడో, అంగిరసుడు కూడా అలా వెలిగిపోయాడు.
అథాస్యాం సిద్ధసేనాయాం పతన్త్యాం నభసో రసాత్ । ఉత్తస్థౌ మునిసమ్పూర్ణా తదా దాశరథీ సభా
ఆ సిద్ధుల సమూహం ఆకాశం నుంచి భూమికి దిగుతున్నప్పుడు, ఆ సమయంలో మునులతో నిండిన దశరథుని కుమారుని సభ పైకి లేచింది.
మిశ్రీభూతా విరేజుస్ తే నభశ్చరమహీచరాః । పరస్పరవృతాఙ్గాభా భాసయన్తో దిశో దశ
ఆకాశంలో తిరిగేవారు, భూమిపై సంచరించేవారు కలిసి మిళితమై, పరస్పరం కలిసిన వారి కాంతితో పది దిశలను ప్రకాశింపజేశారు.
వేణుఘణ్టావృతకరా లీలాకమలధారిణః । దూర్వాఙ్కురాక్రాన్తశిఖాస్ సచూడామణిమూర్ధజాః
వారు వీణలు, గంటలు పట్టుకుని, ఆటపాటల కమలాలను ధరించి, దర్భ గడ్డి మొగ్గలతో అలంకరించిన జడలతో, మణిమకుటాలతో తలలను అలంకరించుకుని ఉన్నారు.
జటాకటప్రకపిలా మౌలిమాలితమస్తకాః । ప్రకోష్ఠగాక్షవలయా మాణిక్యవలయాన్వితాః
వారి తలలు జటలు ముడివేసి, కపిలుని జుట్టుతో అలంకరించబడి మెరిసిపోయాయి. వారి చేతులకు మణిపుష్పాలతో చేసిన కంకణాలు, కొన్నిట్లో మాణిక్యాలు పొదిగినవీ మెరిసిపోతున్నాయి.
చీరవల్కలసంవీతాస్ స్రక్కౌశేయావగుణ్ఠితాః । విలోలమేఖలాపాశాశ్ చలన్ముక్తాకలాపినః
వారు తాళి తొక్కు వస్త్రాలు, మృదువైన పట్టు హారాలు ధరించి ఉన్నారు. వారి నడుము బందాలు ఊగుతూ, ముత్యాల దండలు నడుస్తూ ఊగిపోతున్నాయి.