పునర్జన్మల సంకలితంలో, ఇంద్రియ బంధాలు బలంగా ఉంటాయి. ఈ బంధనాల నుండి విముక్తి కోసం ప్రయత్నించే వారు నిజంగా మహానుభావులు. లోకంలో ఉన్న అహంకారంతో కూడిన, చంచలమైన ప్రజల వల్ల నా మనస్సు చిగురుతున్న తామరపువును ఏనుగు కాళ్ళతో నలిపినట్లుగా నలిగిపోయింది. ఓ మహర్షీ, ఈ రోజు నా మనస్సు సుస్థిరమైన జ్ఞానంతో నయం చేయకపోతే, మళ్లీ ఎప్పుడైనా దీనికి చికిత్స చేసే అవకాశం వస్తుందా? విషం విషం కాదు; ఇంద్రియార్థాల కలహమే నిజమైన విషం. ఎందుకంటే, ఇంద్రియార్థాలు జన్మజన్మాలకూ నశింపజేస్తాయి, కానీ సామాన్య విషం ఒక్క శరీరాన్నే నాశనం చేస్తుంది. జ్ఞానులు మాత్రం సుఖం, దుఃఖం, మిత్రులు, బంధువులు, జీవితం, మరణం—ఇవి ఏవీ వారి మనస్సును బంధించలేవు. ఓ గతభవిష్యత్తు తెలిసిన బ్రహ్మన్, నేను కూడా అలా దుఃఖం, భయం, శ్రమలేని మునివాడిగా మారేందుకు, త్వరగా నన్ను ఉపదేశించు. అజ్ఞాన అరణ్యం సంకలిత వాసనలతో చిక్కుకుని, దుఃఖ కంటెర్లతో నిండిపోయి, ప్రమాదాల గుహలతో దట్టంగా, భయంకరంగా ఉంది. ఓ మునీశ్వరా! లోక వ్యావహారిక విషం, దుఃఖం నుండి వచ్చే తీవ్రమైన నొప్పిని—తీవ్రమైన రంపంతో నలిపినట్లుగా—సహించగలను. ప్రజలు "ఇది లేదు, ఇది ఉంది" అని మాయలో పడిపోతూ, ఆ చంచల మనస్సును గాలిలోని మట్టిపడల వలె ఊడదీస్తారు. అనేక జన్మల సమాహారం, తృష్ణ అనే దారాలతో కలిపి, మనస్సుకు నాయకుడైన చైతన్య ప్రతిబింబంగా మెరిసే ముత్యంలాంటిది. నేను ఈ సంసారపు దయలేని బంధాన్ని, కాలసర్పపు అసహ్య హారాన్ని, సింహం వల నుండి విడిపోతున్నట్లుగా చీల్చేస్తాను. ఓ తత్త్వవేత్తా! నా హృదయ అరణ్యంలో అజ్ఞాన మబ్బును, మనస్సు చీకటిని, జ్ఞాన దీపంతో త్వరగా తొలగించు. మహాత్ముడా! ఉన్నతమైన మనస్సు కలవారు ఇక్కడ ఎలాంటి అపజయాలతో బాధపడరు—ఎలా అంటే, పదును గల మాంసాన్ని చంద్రకాంతులు తక్కువ చేయలేకపోవడంలా, విపత్కాలాలూ వారిని దెబ్బతీయలేవు. జీవితం గాలిలో ఊగిపడే తామర పుష్ప గుచ్ఛంలా నాజూకుగా ఉంది; సుఖాలు మేఘాలలో మెరుపులా చెలరేగి పోతాయి; యవ్వనం, అనురాగం, కామతరంగాలు—all అనిశ్చితమైనవి. ఇది గ్రహించి, నేను నా మనస్సును పర్వతంపై ముద్ర వేసిన ముద్రిక వలె శాశ్వతంగా స్థిరపరిచాను. ఈ లోకం అపాయాల గుంతలో మునిగి, దుఃఖాలతో నిండిపోయి ఉండటాన్ని చూసి, నా మనస్సు ఆందోళనల మట్టిలో మునిగిపోయింది. నా మనస్సు అయోమయంతో తిరుగుతూ, కలత కలిగింది; నా అవయవాలు వృద్ధ వృక్ష పత్రాల వలె కంపించాయి. పరమ సంతృప్తి సాంగత్యం లేకపోవడం వల్ల నా బుద్ధి స్థిరంగా లేదు; ఒంటరిగా ఉండే ప్రదేశాల్లో భయపడుతుంది, బలహీనుడైన బాలరాజువులా. అంతరంగ కదలికలు అనుమానాల వలన తిప్పబడుతున్నాయ, ఖాళీ బావుల్లో ఆటపట్టించే జింకల వలె. వివేక స్థాయిని కోల్పోయి, కష్టంలో స్థిరమై, మేలైన మార్గంలో కాకుండా, నా ఇంద్రియాలు—దృష్టి మొదలైనవి—అంధ బావిలో పడిన దురదృష్టుల్లా తయారయ్యాయి. ఆందోళన స్థిరపడదు; మనసుకు నచ్చినదానికీ జరగదు; అది ప్రాణాధిపతిపై ఆధారపడి ఉంటుంది, ఇష్టపడని ఇంట్లో ఉన్న ప్రియురాలిలా. వస్తువులను వాడి, వదిలిపెట్టి, అయినప్పటికీ మోస్తూ, నా సంకల్పం మారుమూల చెట్టు చివర వేలాడే లతలా స్థిరంగా లేదు. విలువను పారవేసి, అస్థిరతను స్వీకరించాను; నన్ను నేను పట్టుకుని, మళ్లీ వదిలేయడం వల్ల నా స్వస్థితి కూడా స్థిరంగా లేదు. నా మనస్సు తన అంతర్గత ఆధారంతో ఎగిరిపడిపోతోంది, అది స్థిరంగా ఉండకపోయినా, పేదరికంతో విరిగిన చెట్టు వేరుల్లా. మనస్సు చంచలంగా, ఇంద్రియార్థాలలో ఆనందిస్తూ, లోకాలలో తిరుగుతూ, గందరగోళాన్ని వదలదు; స్వర్గదేవత తన విమానంలో తిరిగినట్టుగా. ఏది స్థిరంగా, అల్పమూ కాదు, ప్రయత్నం లేకుండా, ఆధారం లేకుండా, సందేహం లేని స్థితి? జనకాది మహానుభావులు అన్ని విధాల లోక కార్యాలలో పాల్గొనిపోతూ, ఆ పరమ స్థితిని ఎలా సాధించారు? అనేక విషయాలలో బలమైన అనుబంధం, గౌరవం ఉన్నా, ఇక్కడ మనిషి సంసార మలినంలో ఎలా కలుషితం కాకుండా ఉంటారు? ఈ మహాత్ములు ఏ దృష్టిని ఆధారంగా చేసుకుని, జీవన్ముక్తులుగా, మలినరహితులుగా, ఇక్కడ స్వేచ్ఛగా సంచరిస్తారు? భోగపదార్థాలు భయానికే ఆకర్షిస్తాయి; స్వభావం అస్థిరంగా, సంపద చంచలంగా ఉండగా, వారికి శుభం ఎలా లభిస్తుంది? మనస్సు మాయ అనే ఏనుగు తొక్కబడితే, లోపల మలినాలతో కలుషితమైతే, బుద్ధి సరస్సు పరమ స్పష్టతను ఎలా పొందగలదు? లోకంలో ఉండి, వ్యావహారికాల్లో పాల్గొంటూ, మనిషి ఎలా బంధించబడకుండా ఉంటారు? ఎలా అంటే, నీరు తామర ఆకు మీద అంటకపోవడం వలె. మొత్తం లోకాన్ని తానే అన్నట్టు, లేదా గడ్డి లాంటిదిగా భావిస్తూ, మనస్సు కలతను తాకకుండా, ఎలా ప్రతిష్టను పొందగలడు? ఏ మహానుభావుని ఆచరణను అనుసరించి, సంసార సాగరాన్ని దాటి, ఈ లోకంలో దోషాలను దూరం చేయవచ్చు? ఏది శ్రేయస్కరం? ఏది ఫలప్రదం? లోకంలో ఎలా తప్పులు చేయకుండా జీవించాలి? ఓ జగత్పతే! క్రియల అస్థిర స్వభావాన్ని, సృష్టి యొక్క గత, భవిష్యత్తు స్థితులను గ్రహించడానికి నాకు చెప్పు. హృదయాకాశ చంద్రుని మచ్చలు, మనస్సు మలినాలు తొలగిపోవడానికి, బ్రహ్మన్, నీవు అడ్డంకులు లేకుండా చేయుము. ఇక్కడ ఏది స్వీకరించదగినది? ఏది విడిచిపెట్టాలి? చంచలమైన మనస్సు ఎలా పర్వతంలా స్థిరంగా ఉండగలదు? ఈ దుర్లభ సంసార జ్వరాన్ని, అనేక కష్టాలను తేలికగా తెచ్చే దీనిని, ఏ మంత్రం శుద్ధి చేస్తుంది? ఆనంద వృక్షపు పుష్ప గుచ్ఛాల చల్లదనం లోపల పొందేలా, పూర్ణ చంద్రుడు నిశ్శేష రాత్రిని చేరినట్లు, నేను ఎలా చేరగలను? ఇక మళ్లీ దుఃఖించకుండా, లోపలి పరిపూర్ణతను పొందేందుకు, సత్యాన్ని తెలిసిన జ్ఞానులు నన్ను ఈ విధంగా బోధించాలి.