ఒకసారి, నేను ఒక గొప్ప వృక్షాన్ని దర్శించాను. ఆ వృక్షం ప్రతి ఆకుపై, మృగాలు దట్టమైన నీడలో విశ్రాంతిగా నిద్రపోతూ ఉన్నాయి; ప్రతి లోతుల్లో, పక్షులు ఆ వృక్షాన్ని ఆశ్రయంగా చేసుకుని గూళ్లలో తలదాచుకున్నాయి. ఆ వృక్షాన్ని చూస్తూ, దాని గొప్ప లక్షణాలను గమనిస్తూ, నా ఆనందం మహోత్సవంలా విస్తరించింది. అతని కుమారుడిని పరమ మేల్కొలుపుకు చేరవేయడానికి, నేను మరికొన్ని కథలను చెప్పాను—వాటిలో జ్ఞాన వెలుగు పరిమళిస్తోంది. అలా, మేము పరస్పరంగా అద్భుతమైన కథలను చెప్పుకుంటూ, ఆ రాత్రి ప్రేమికులకు క్షణంలా గడిచిపోయింది. ఉదయం రాగ, రాత్రి పువ్వుల తడి తగ్గుతూ, ఆకాశంలో పక్షులు కదలడం ప్రారంభించగా, నక్షత్రాలు మెల్లగా కనుమరుగయ్యాయి. అప్పుడు, నేను నా పిల్లలతో కలిసి దశూర నగరాన్ని విడిచి, ఆకాశమార్గంలో ప్రయాణించి, హర పర్వతం వద్ద నదిని చేరుకున్నాను. అక్కడ, కావలసిన స్నానం చేసి, మునుల సమూహంలో చేరి, ప్రశాంతంగా ఉండిపోయాను. రఘు వంశోత్సవ! ఈ ‘దశూర’ కథను నేను నీకు చెప్పాను. ఇది లోక ప్రతిబింబంలా కనిపించినా, అది వాస్తవంగా అసత్యమే; నిజంగా ఉన్నదిగా అనిపించినా, వాస్తవం కాదు. ఈ కథను నేను నీకు చెప్పినది, రఘవా, ఈ లోక రూపం భయానకమైన మాయగానూ, అబద్ధంగానూ ఉందని తెలియజేయడానికే. అందుకే, అబద్ధాన్ని, నిజంగా ఆకర్షణీయంగా ఉన్నదాన్ని కూడా విడిచి, దశూర సిద్ధాంతాన్ని గ్రహించి, విశాలమైన మనసుతో, స్వస్థతతో ఉండాలి. కదంబ-దశూర కథారథాన్ని ఉపయోగించి, త్వరలోనే నువ్వు ఆ నగరాన్ని చేరుతావు; దాని ద్వారా, భవిష్యత్ లోకాలకు అధిపతిగా మారుతావు. ఇప్పుడు, ‘ఇది లేదు’ అని నిర్ణయించుకుని, అన్ని బంధాలను విడిచిపెట్టు; ఎందుకంటే, ఉన్నదిగా కనిపించే దానిలో విచారణ చేసేవారికి, అది ఎక్కడా స్థానం ఉండదు. నిజంగా ఇది ఉందని భావిస్తే, నిన్ను వదిలి పోయింది ఏమిటి? అది స్వయంగా స్వరూపంలో ఉండనివ్వు; దీనిని నీ స్వరూపంగా భావించి, ఎందుకు బంధించుకుంటావు? ఇది లేదని నిశ్చయించుకుంటే, స్థిరమైనదానిలో, చంచలమైనదానిలో, ధ్యానం మీద బంధం ఎలా ఉంటుంది? ఈ లోకం, రామా, లేదు కూడా కాదు; ఉంది కూడా కాదు; ఇది మన స్వరూపం నుంచి ఉద్భవించిన ఒక రూపమే. ఇక్కడ ఏదీ కర్త ద్వారా ఉత్పత్తి కాలేదు; అकर्तా ద్వారా కూడా కాదు; ఇది కర్త-కార్యం భావనలకు అతీతంగా, స్వయంగా ప్రకాశిస్తోంది. ఈ లోకజాలం కర్తతో ఉన్నా, లేకున్నా, నీ స్వచ్ఛమైన మనసును దానితో కలపకూడదు. ఆత్మ, అన్ని ఇంద్రియాలకు అతీతంగా, ఇక్కడ క్రియాశీలంగా ఉన్నా, నిశ్చలమైన వస్తువులా ఉంటుంది; నేను దానిని అकर्तా అని భావిస్తాను, లోకాన్ని కేవలం యాదృచ్ఛికంగా ఉద్భవించినదిగా చూస్తాను. పరిస్థితుల యాదృచ్ఛిక సమాగమం వల్ల ఏది ఉద్భవించినా, దానిని బంధించేది పిల్లవాడు మాత్రమే; జ్ఞాని కాదు. ఈ లోకం, రామా, శాంతంగా ఉండదు, నశించదు కూడా; అది ఎప్పటికీ తిరిగి తిరిగి భావించబడుతుంది, ఊహించబడుతుంది. ఈ లోకం నిజంగా లేదు, నశించదు కూడా; అది ఎప్పటికీ క్షయమవుతూ, నాశనమవుతూ ఉంటుంది; అందుకే, అది శాశ్వతం కాదు అని గ్రహించాలి. ఇక్కడ కర్త ఇంద్రియాలను, వాటి విషయాలను దాటి, జ్వరం లేకుండా ఉంటే, అతను క్రియాశీలంగా ఉన్నా అలసటను అనుభవించడు. అందుకే, ఇది స్థిరంగా ఉన్న వ్యవస్థ, భవ-అభవ స్థితుల ఆధీనంలో ఉంది; ఇది మనసు నుంచి ఉద్భవించిన స్థిరమైన, నిలకడైన స్థితి, అది నశించదు. నూట ఏ autumns (శరదృతువులు) కూడా అనంతమైన కాలంలో చిన్న భాగమే; దీని మీద ఆధారపడే వారు, నిజంగా ఏమి పొందుతారు? లోక స్థితులు స్థిరంగా ఉంటే, వాటిపై బంధం సరిపోదు; నిశ్చలమైనదానికీ, చైతన్యమైనదానికీ సంయోగం ఎలా సాధ్యమవుతుంది? లోక స్థితులు చంచలంగా ఉంటే, వాటిపై బంధం కూడా సరిపోదు; చివరికి, నిశ్చలమైనవి, నురుగు వంటి దానివి, బాధను కలిగిస్తాయి. ఆత్మ-లోక స్థితుల మధ్య బంధం, స్థిరమైనదానిలో, చంచలమైనదానిలో, ప్రకాశించదు; నురుగు-పర్వతం మధ్య బంధంలా. ఆత్మ, అన్నింటికి కర్త అయినా, ఏమీ చేయనట్టు వ్యవహరిస్తుంది; అది పూర్తిగా నిర్లక్ష్యంగా ఉంటుంది, దీపం చుట్టూ ప్రకాశించడంలా. కర్తగా ఉండి, ఏమీ చేయదు; సూర్యుడు దినకార్యాన్ని చేస్తూ, తన స్థానంలో స్థిరంగా ఉండడంలా, కదులుతూ, కదలకుండా, తన స్థానంలో స్థిరంగా ఉంటుంది. ఇది ఎక్కడైనా ఉద్భవించినట్లు కనిపిస్తుంది; తుఫాను, నీటి చక్రం, ధూళి తుఫాను లాంటిది. రామా, నువ్వు దీనిని నైపుణ్యంతో నిర్ణయించి, జ్ఞాన మార్గంతో పరిశుద్ధమైన మనసుతో పరిశీలిస్తే, అప్పుడు, ఆబ్జెక్ట్ మీద మనోనిర్మాణం అనర్థకంగా ఉంటుంది; అగ్నికాండ, స్వప్నం, భ్రమలో ఊహకు స్థానం లేదు. అకస్మాత్తుగా ఉద్భవించిన జీవి, స్నేహానికి పాత్ర కాదు; మాయ స్వభావమైన లోకజాలంలో ఆశ్రయాన్ని పొందినవాడు కూడా కాదు. నువ్వు చంద్రునిలో వేడి మీద, సూర్యంలో చల్లదనం మీద, మారుమూలలో నీటి మీద ఆధారపడనట్టు, లోకస్థితిపై ఆధారపడకూడదు. మనస్సులో కనిపించే వ్యక్తిని, స్వప్న ప్రజలను, రెండు చంద్రులు కలిసిన భ్రమను చూస్తావు; అలాగే, ఊహ నుంచి పుట్టిన ఈ లోకాన్ని కూడా అలా చూడాలి. అంతర్గత బంధాన్ని, ఊహ ప్రకాశంలో పుట్టిన దానిని విడిచి, నువ్వు ఈ లోకంలో నీ స్వరూపంగా ఉండి, స్వేచ్ఛగా ఆడాలి. అकर्तత్వంలో స్థిరమైన ఆత్మకు, క్రియలు చేస్తున్నా, అన్ని స్థితుల్లో ఉండి, దాటి ఉన్నా, కర్తత్వం, కారకత్వం ఉండదు. ఈ వ్యవస్థ కేవలం సమీపంలోనే ఉద్భవిస్తుంది; దీపం సమీపంలో ప్రకాశం కనిపించడంలా. మేఘాల సమీపంలో, జాస్మిన్ పువ్వులు స్వయంగా వికసించడంలా, ఆత్మ సమీపంలో మూడు లోకాలు స్వయంగా స్థితించాయి. సూర్యుడు, అన్ని ఆకాంక్షలకు అతీతంగా, ఆకాశంలో స్థిరంగా ఉంటాడు; దేవుడు ఉన్నప్పుడు క్రియాప్రభావం ఉద్భవించడంలా, అలాగే క్రియలు జరుగుతాయి. ఈ విధంగా, రామా, ఈ కథ ద్వారా లోకాన్ని, దాని మాయను, ఆత్మ స్థితిని, బంధాన్ని, అబద్ధాన్ని, ఆత్మ స్వరూపాన్ని, నిష్కర్తత్వాన్ని, నిత్యాన్ని, చంచలతను, అంతర్గత స్వేచ్ఛను నీకు వివరించాను.