పెర్లల వరుసలతో అలంకరించబడిన ఆ వృక్షం, మంచు తుంపర్లను తలపించేలా మెరిసిపోతుంది. దాని ప్రతి అవయవం, పవిత్రమైన పుష్పగుచ్ఛాలతో నిండిపోయి, పరిమళాన్ని వెదజల్లుతుంది. పుష్పరేణు, గంధపు లేపనంతో పూర్తిగా అనులేపించబడి, దాని అందం ఎక్కడా తడబడకుండా, విశాలమైన, స్పష్టమైన, ఎర్రని వస్త్రాలతో అలంకరించబడి ఉంది. పెళ్లి వేడుకకు ముస్తాబైనట్లు కనిపించే ఆ వృక్షం, పుష్పాల భారంతో మరింత ఆకర్షణీయంగా, పక్కన ఒక వల్లిముద్దుగుమ్మ సహాయంతో, నగరస్తురాలు వేడుకలకు సన్నద్ధమవుతున్నట్లు ఉంది. దాని జుట్టు, వాలుగా కట్టిన వల్లి లతలను తలపిస్తూ, పుష్పగుచ్ఛాలు, పతాకాలతో అలంకరించబడి, పండుగలో ఉన్న నగరాన్ని పోలి ఉంటుంది. చిరుతిళ్ల గీతలతో పుష్పరేణువును చిమ్ముతూ, పక్కనున్న వనప్రాంతాలను త్రోవబెట్టిన ఆ వృక్షం, ఇతర వృక్షాల మధ్య గట్టి మల్లయోధుడిలా ఉనికిని ప్రదర్శిస్తుంది. నీలిరంగు మేఘాల మధ్య, మయూరాలు పుష్పరేణువును చిమ్ముతూ, కొండపై యువ శాల వృక్షాల్లా, సాయంకాలపు మేఘాల నీడల్లో వెలిగిపోతుంది. కొత్త ఎర్రని కొమ్మలు చేతుల్లా, చల్లని నీడలో విశ్రమిస్తూ, మధుర మత్తులో ఊగిపోతూ, మంచుతినుగులతో తళతళలాడుతుంది. దట్టమైన పుష్పగుచ్ఛాలు, అరణ్యమందారపు గాలిలో ఊగుతూ, మత్తులో నిమగ్నమైన అర్థమూసిన కళ్లతో, వక్షోజాల్లా కనిపించే పుష్పగుచ్ఛాలను మోస్తూ ఉంది. పుష్పరేణువుతో ఎర్రబడిన వస్త్రాలు, వల్లి పత్రాల మధ్య మడచిన కిటికీలతో ఆ అలయం మరింత మాధుర్యాన్ని సంతరించుకుంది. కొత్తగా వికసించిన వల్లుల మృదుస్వింగంలో అలసిపోయినట్లు, తల నుండి పాదాల వరకు ఆ వృక్షం వల్లులతో అలంకరించబడింది. అక్కడ, వనదేవతలు, కోకిలల గానంతో, నవ్వుతూ, తేనెటీగలవంటి కళ్లతో, ముసురుగా ఉన్న మల్లెమొక్కల ముద్దులను తిలకిస్తూ నిలబడి ఉంటారు. ప్రేమ అలసటను మృదువైన మంచుతినుగులు శాంతింపజేస్తూ, పుష్పరేణువు గాలి నిండుగా కలిసిపోతుంది. పుష్పాల అంతఃపురంలో, ఏదో మధురమైన ఆట జరుగుతూ, మత్తులో ఉన్న తేనెటీగల జంటల ఘనమైన గానంతో చుట్టూ నిండి ఉంటుంది. అటు అడవి నగరపు సరిహద్దుల్లో దూరంగా వినిపించే తేనెటీగల గానాన్ని ఆసక్తిగా వినేందుకు, కొంతసేపు తమ చెవులను పైకి లేపి, మృదుసొమ్మెలను నమిలడం ఆపుతారు. కొంతసేపు ఆకుపచ్చ ఆకుల అంచులపై తమ మధుర తలలను ఉంచి, సముద్రపు నడుము మీద మెరిసే వెన్నెల తరంగాలను తిలకిస్తారు. అడవి గుండ్రంగాల కుమార్తెలు, సౌందర్యానికి మూర్తిరూపంగా నిలబడి, మృదుత్వపు గడ్డి మధ్య నిద్రిస్తున్న జింకలు, ఆకుల మడలలో విశ్రాంతి పొందుతారు. శాఖల గుండ్రం మధ్య, పక్షులు తమ పిల్లలతో కలసి నమ్మకంగా నిద్రిస్తాయి. పక్కనే పండిన పండ్లు నేలపై పడి ఉంటాయి. పుష్పగుచ్ఛాల మధ్య, మౌనంగా తేనెటీగలు సందేహంగా సంచరిస్తూ, అంచులు నీలిరంగు కొత్త ఆకులతో, కమలదృష్టి తంతువుల్లా అలంకరించబడి ఉంటాయి. ఆ వనాంతం అంతా పరిమళభరితంగా, పై మేఘాలు పుష్పగుచ్ఛాల్లా, నేల పుష్పరేణువుతో మచ్చలు మచ్చలుగా, పండ్లు కోసం వంగినవారి వలన వంగిపోతుంది. ఇక మరేమైనా చెప్పాలా? ఆ వృక్షంలో ఒక్క ఆకుకూడా తినబడనిది లేదా అనుభవించబడనిది లేదు. ప్రతి ఆకుపై జింకలు మధుర నిద్రలో, దట్టమైన నీడలో విశ్రాంతి పొందుతాయి. ప్రతి రంధ్రంలో పక్షులు నివాసముంటాయి. ఆ వృక్షరాజు అలా సంపూర్ణంగా జీవాన్ని ప్రసరిస్తుంది. ఆ వృక్షాన్ని నేను తిలకించినప్పుడు, అటువంటి అద్భుత లక్షణాలతో, నా ఆనందం మహోత్సవంలా ఉప్పొంగింది. ఆ తరువాత, ఇతర కథల ద్వారా, జ్ఞానప్రకాశంతో నిండిన కథలతో, అతని కుమారుడిని మళ్ళీ పరమోన్నతికి నడిపించాను. అక్కడ, మేము పరస్పరంగా అద్భుత కథలు చెప్పుకుంటూ, ఆ రాత్రి ప్రేమికులకోసం క్షణంలా గడిచిపోయింది. ఉదయం సమీపించగా, రాత్రి మంచు తగ్గిపోతూ, ఆకాశంలో పక్షుల కిలకిలారావంతో నక్షత్రాలు మాయమయ్యాయి. అప్పుడు నేను, నా పిల్లలతో కలిసి, దశూర నగరాన్ని విడిచి, ఆకాశ మార్గంలో హరపర్వతంలోని నదికి వెళ్ళాను. అక్కడ, కోరుకున్న స్నానం ఆచరించి, మళ్ళీ ఆకాశంలోకి వెళ్లి, ఋషిమండలిలో కలిసిపోయి, సుఖంగా నివసించాను. ఓ రఘుకులానంద! ఈ 'దశూర' అనే కథను నీకు వివరించాను. ఇది జగత్తు ప్రతిబింబంలా కనిపించినా, వాస్తవానికి అసత్యమే. ఇదే కథను, రాఘవా, జగత్తు భయంకరమైన మాయారూపాన్ని తెలియజేయడానికి వివరించాను. కావున, అసత్యాన్ని మరియు సత్యంలో ఆకర్షణీయమైన వాటినీ విడిచిపెట్టి, దశూర సిద్ధాంతాన్ని గ్రహించి, ఎల్లప్పుడూ విశాలహృదయంతో, స్వస్థతతో ఉండుము. కదంబ-దశూర కథారథమార్గంగా, నువ్వు త్వరలో ఆ నగరాన్ని చేరుకొని, భవిష్యత్తులో లోకాల అధిపతిగా మారతావు. 'ఇది లేదు' అని నిశ్చయించుకొని, అన్ని బంధాలను విడిచిపెట్టు; ఎందుకంటే, లేనిది విచారణ చేసే వారికి ఎక్కడా స్థానం లేదు. ఇది నిజంగా ఉంటే, నీ నుండి ఏం పోయింది? అది స్వయంగా ఉండనివ్వు; ఎందుకు దీనిని నీ ఆత్మగా భావిస్తూ బంధించుకుంటావు? ఇది లేదని నీవు నిశ్చయించినా, స్థిరమైనదానిలోనూ, అస్థిరమైనదానిలోనూ ధ్యానానికి బంధం ఎలా నిలుస్తుంది? ఈ జగత్తు లేదు, రామా, లేదనికూడా కాదు, బుద్ధిమంతుడా; ఇది స్వయంగా ఉద్భవించిన ప్రతిభాస మాత్రమే. ఇక్కడ ఏదీ కర్తచేత చేయబడలేదు, అకర్తచేత కర్మక్రమాన్ని అనుసరించదు; ఇది కర్త-కర్మ భావాలను దాటి, స్వయంగా ప్రకాశిస్తుంది. ఈ జగత్తు కర్తతోనైనా, లేకపోయినా ఉండనివ్వు; నీవు నీ పవిత్ర మనస్సును దానికి ఏ విధంగా అయినా కలపవద్దు. ఆత్మ, ఇంద్రియాలన్నీ లేనిది, ఇక్కడ కర్మలో జడవస్తువులా ఉంటుంది; నేను దానిని అకర్తగా, జగత్తును యాదృచ్ఛికంగా ఉద్భవించినదిగా భావిస్తున్నాను. ఏది యాదృచ్ఛికంగా ఉద్భవిస్తుందో, దానికి పిల్లవాడు మాత్రమే ధ్యానంతో బంధించుకుంటాడు, బుద్ధిమంతుడు కాదు. ఈ జగత్తు ఎప్పుడూ శాంతంగా ఉండదు, రామా, ఎప్పుడూ నశించదు; అది అంత్యంలేని భావనగా, పునఃపునః ప్రత్యయంగా, ఊహగా కనిపిస్తుంది.