ఆ అరణ్యంలో ఒక అద్భుతమైన కదంబ వృక్షం విస్తరించి ఉండేది. గాలిలో అలముకుంటూ ఉన్న దాని పుష్పిత కిరీటాలు, చురుకైన తేనెటీగల గుంపులతో నిండిపోయి, ఆకుల చేతులతో ఆకాశ ముఖాన్ని తుడిచినట్లుగా అనిపించేది. దాని పొడవాటి, పసుపు రంగు పుష్పగుచ్ఛాలు కొత్త తాంబూలంతో అలంకరించిన పెదవుల్లా, తేనెటీగల సందడిలో నవ్వుతున్నట్టు కనిపించేవి. ఆ వృక్షంపై దండదండలుగా విరిసిన పువ్వుల గంతల నుండి పుట్టిన గంతుల ధూళి వలయాలు, పూర్ణచంద్రుడి కాంతిలా మెరుస్తూ ఉండేవి. దట్టమైన కొమ్మల వరుసలు, గుట్టల్లో పిట్టల కూకలు, కిన్నరుల గానం—ఈ ధ్వనులతో ఆ వృక్షం, సిద్ధుల దివ్యమార్గంలా పైకి ఎగసేది. దాని కింద వేలాడుతున్న నీలిరంగు నెమళ్ళ గుంపులు, ఆకుపల్లకీలపై కూర్చుని, ఆకాశాన్ని ఇంద్రధనస్సులతో, మేఘాలతో అలంకరించినట్టుగా చేసేవి. ప్రతి వంకలో ఎత్తిపోతలతో ఊపిరాడే తెల్ల చామరాలు, పూర్ణచంద్రులు, వాటిని అనుసరించే పిట్టలు—ఇవి ఏడాది పొడవునా చంద్రులు నిండినట్లుగా ఆ ప్రాంతాన్ని ప్రకాశింపజేశాయి. పిట్టల పలుకులు, కోయిలల మధుర స్వరాలు, జీవజీవ పిట్టల ఘోషలు—ఇవి అన్నీ కలసి, ఆ వృక్షాన్ని గానం చేస్తున్నట్టుగా అనిపించేవి. కదంబ పిట్టల గుంపులు తమ గూళ్లలో ఆడుకుంటూ ఉండగా, ఆకాశపు ఖాళీల్లో సిద్ధులు విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, ప్రపంచాన్ని చుట్టుముట్టినట్టు దృశ్యమయ్యేది. ఎక్కడికక్కడ ముత్యపు కండ్లవంటి తేనెటీగలతో నిండి, పద్మరాగపు కాండాలతో పుష్పగుచ్ఛాలు ఆ వృక్షాన్ని అప్సరసలతో కూడిన స్వర్గంలా అలంకరించాయి. పుష్పరేణువులు గాలిలో తిరుగుతూ, ఇంద్రధనస్సుతో కూడిన మబ్బుల్లా, పుష్పరాశులు మెరుస్తూ ఉండేవి. వేల చేతుల వంటి కొమ్మలు ఆకాశాన్ని నింపుతూ, చంద్రుని, సూర్యుని కుండలాలతో విశ్వమూర్తి నాట్యం చేస్తున్నట్టుగా కనిపించేవి. అడుగున మహాపర్వతాధిపతి కూర్చుని, పైభాగంలో నక్షత్రాలతో నిండిన ఆకాశం, మధ్యలో పుష్పలతలతో అల్లిన మరో భూమిలా అనిపించేది. అన్ని చెట్లు, అడవుల తండ్రిలా, ఆ వృక్షం భూమిపై ఫలాలు, కొమ్మలు, పుష్పాల నిలయంగా నిలిచింది. పుష్పరేణువుల మబ్బులతో మరుగుపడిన ముద్దెగుచ్ఛాలు, నదీ తీరాల్లోని ఆకాశంలో సూర్యకిరణాలు, నక్షత్రజాలంలా మెరిసాయి. చలించిపోతున్న పిట్టలు, గూళ్లతో నిండిన కొమ్మలు, జనావాసాల్లా భూమిని సజీవంగా మార్చాయి. పుష్పగుచ్ఛాల జండాలతో, లతమండపాలతో, తెల్లటి పుష్పరాశులతో ఆ వృక్షం వెలిగిపోయింది. పిట్టల, మృగాల, గరుత్మంతుల, కోయిలల, శారికల కూతలతో నిండిన ఆ కొమ్మల్లో, పుష్పగుచ్ఛాల కింద దాగిన గవాక్షాల్లా గవాక్షాలు కనిపించేవి. లోపల, పిట్టల మత్తుతో మౌనంగా ఉన్న గుహలు, వనదేవతల అంతఃపురాల్లా అనిపించేవి. తేనెటీగల గుంపులు, పరిమళ తరంగాలు, పుష్పరేణువుల పొంగిపొర్లే రాశులతో, పర్వతస్రవంతుల్లా వృక్షం మెరుస్తుండేది. మల్లికల వానలో తడిసి, మేఘాల మధ్య తేలియాడే పర్వతంలా అది పెరిగిపోయింది. దాని అడుగున ఏనుగులు మోకాళ్లతో, వెన్నెముకలతో నలిపి, అది తనే బలంగా నిలబడిన మహాపర్వతంలా నిలిచింది. రంగురంగుల రెక్కల పక్షుల గుంపులు, కొమ్మల గవాక్షాల్లో సంచరిస్తూ, వేర్వేరు జంతువులతో నిండిన కొమ్మల పర్వతంలా కనిపించేవి. క్లిష్టమైన కొమ్మల వలయాలు, అడవి గాలులతో నాట్యం చేస్తున్న లతలు చేతులతో సంకేతాలిస్తూ ఉండేవి. కామముక్తుడైనవాడే సంతృప్తిగా వెళ్ళగలడు; పుష్పమాలల ఊగిసలాటలతో ఆ వృక్షం నాట్యం చేస్తున్నట్టు అనిపించేది. లతలు మాత్రమే దానిని ప్రేమించేవి; అందువల్ల అది ప్రేమరసంతో పొంగిపొర్లింది. మత్తులో ఉన్న తేనెటీగల ఘోషతో, మధురంగా పాడుతున్నట్టు అనిపించేది. దూరం నుంచీ కొత్తగా విరిసిన పుష్పాలతో, ఆకాశంలో ప్రయాణించే సిద్ధులకు, కోయిలల కూతలతో, తేనెటీగల సందడితో స్వాగతం పలుకుతున్నట్టూ కనిపించేది. చెట్లు తమ పండ్లతో, పుష్పాలతో, కొత్త మొగ్గల కాంతితో నవ్వుతూ, ఆనందంతో ఉల్లాసంగా కనిపించేవి. ఆ వృక్షం, పారిజాతంలా పైకి ఎదుగుతూ, కొమ్మలు, పుష్పగుచ్ఛాలు ఆకాశాన్ని తాకేలా విస్తరించాయి. తేనెటీగల గుంపులు మధ్యలో మ్రోగుతూ, దట్టమైన పుష్పరాశులు ఇంద్రుడి వేల కళ్లతో పోల్చదగిన వైభవాన్ని ప్రదర్శించాయి. మెరిసే పుష్పగుచ్ఛాలు నాగరాజు మణికిరీటాల్లా, భూమిపై నుండి శేషుని లాగా ఆకాశాన్ని చూడాలని ఉత్సుకతతో పైకి లేచాయి. పుష్పధూళితో నిండిన రూపం, రెండవ శంకరుడిలా కనిపించింది; పండ్ల నీడతో అన్ని ఋషులను భయపెట్టిన శంకరుడిలా అనిపించింది. దట్టమైన ఆకుల గోడలు, పుష్పలతల మండపాలు, పక్షుల గుంపులతో నిండిన ఆ కదంబ వృక్షం, ఆకాశంలో నగరంలా, పక్షులు దాని నివాసుల్లా కనిపించింది. అతడు, మహాజ్ఞాని, ఆనందంలో మనస్సు మృదువై, పండ్లతో, ముద్దెతో నిండిన, పుష్పపర్వతంలా ఉన్న ఆ వృక్షాన్ని దర్శించాడు. అరణ్యానికి ధ్వజంలా, భూమిపై నిలబడి, విష్ణువు సముద్రంలోనుంచి పైకి వచ్చిన కల్పవృక్షంలా, అతడు ఆ కదంబ వృక్షాన్ని ఎక్కాడు. ఆ కొమ్మ చివర, ఆకాశాన్ని తాకే చోట, ఆమె ప్రవేశించింది. కొమ్మ చివర ఉన్న కోతి మనస్సులా, ఆమె ఆ ఖాళీలోకి వెళ్లింది. అక్కడ, కొత్త ఆకులపై మృదువైన మంచంలో కూర్చుని, కొంతసేపు చుట్టుపక్కల దిశలను ఆశ్చర్యంగా తిలకించింది. ఆమె అందమైన నదీ తీరాలు, పర్వత శిఖరాలు, మేఘాలతో కమ్మబడిన నీలాకాశాన్ని, ఊగే నీలోత్పలాలను చూసింది. ఆ నగరాన్ని, ఆకుపచ్చ గడ్డితో అలంకరించిన, పుష్పవర్ణ కాయాలతో, సముద్రజలాన్ని కలశాలలో మోస్తూ ఉన్న రూపాలను దర్శించింది. పుష్పిత పద్మాలతో, పరిమళ గాలులతో ముఖాల్లా, గ్రామాలు కాకుల కూతలతో నిండిపోయాయి. జలపాతాలు పాదబందాల్లా మ్రోగాయి. ఆకాశాన్ని కిరీటంగా, భూమిని పాదాలుగా, అడవులను జుట్టుగా, అరణ్యాలను పడవి భాగాలుగా, చంద్రుడు, సూర్యుడు కుండలాలుగా ధరించి ఉన్న ఆ ప్రకృతి, ఆమెకు దర్శనమిచ్చింది.