ఓ మహాబాహో! బ్రహ్మదేవుడు శరీరాన్ని ఎలా స్వీకరిస్తాడో, ఆ ప్రక్రియను నీవు విను. ఈ ఉదాహరణ ద్వారా, లోకంలో జీవుడు ఎలా పుట్టుకను పొందుతాడో కూడా గ్రహించగలవు. స్వయంగా పరిమితులు లేని ఆత్మ, దేశకాలాది బంధనాలకు అతీతమైనది. తన స్వంత శక్తితో, లీలగా, దేశకాల లక్షణాలతో కూడిన శరీరాన్ని స్వీకరిస్తుంది. ఈ ఆత్మ, అనేక సంస్కారాలలో మునిగిపోయి, చంచలమైన మనస్సుగా మారుతుంది; అది విచారించడంలోను, అవిచారంలోను నిమగ్నమవుతుంది. ముందుగా, మనస్సు తన కల్పన శక్తితో, క్షణాల్లోనే, శబ్దతత్వాన్ని విత్తనంగా చేసుకుని, ఆకాశతత్వాన్ని సృష్టిస్తుంది. ఆ ఆకాశం ఘనతను సంతరించుకుంటే, మనస్సు క్రమంగా స్పర్శతత్వాన్ని విత్తనంగా చేసుకుని, వాయుతత్వాన్ని కల్పిస్తుంది. ఆకాశం, వాయువు—ఈ రెండింటిని మనస్సు శబ్దం, స్పర్శగా గ్రహించినప్పుడు, వాటి సంయోగ ఫలితంగా అగ్నితత్వం ఉత్పన్నమవుతుంది. అంతట, మనస్సు ఘనతను పొందినప్పుడు, క్షణంలోనే స్వచ్ఛమైన ప్రకాశాన్ని, వెలుగును ఉత్పత్తి చేస్తుంది. అది మరింత ప్రకాశవంతంగా మారుతుంది. ఆ ప్రకాశంతో, రుచి గ్రహణశక్తితో కూడిన మనస్సు, క్షణంలోనే చల్లదనాన్ని అనుభవించి, జలతత్వాన్ని అవగాహన చేస్తుంది. తర్వాత, ఆ మనస్సు, వాసనతో కూడిన స్థూలరూపాన్ని కల్పిస్తుంది. దానివల్ల భూతాల మధ్య భూమి తత్వం వ్యక్తమవుతుంది. ఈ విధంగా, సూక్ష్మభూతాలతో ఆవరించబడి, ఆత్మ తన సూక్ష్మత్వాన్ని విడిచిపెడుతుంది. ఆకాశంలో, అగ్నికణంలా మెరుస్తూ, ఒక రూపాన్ని గ్రహిస్తుంది. అహంకార, బుద్ధి, జీవాత్మతో కూడిన ఈ రూపాన్ని ‘అష్టసూక్ష్మశరీరం’ అని పిలుస్తారు. ఇది భూతాల హృదయంలో తేనెటీగలా ఉంటుంది. అందులో, మనస్సు తీవ్రమైన శక్తితో, ప్రకాశవంతమైన శరీరాన్ని కల్పిస్తుంది. కాలక్రమేణ అది పక్వతను పొందుతుంది; పండు ఎలా పండుతుందో, అలాగే. శుద్ధాకాశంలో, ఉక్కు కుండలో నుంచి గలగల పారే బంగారంలా, ఆ ప్రకాశం తన స్వరూపాన్ని స్వీకరిస్తుంది. ఆ ప్రకాశరాశిగా ఉన్న మనస్సు, సహజంగా స్థిరమైన, విశాలమైన కల్పనను కలిగి, తన నివాసాన్ని నిర్మించుకుంటుంది. పైభాగంలో తలవంటి స్థానం, కింద పాదాలవంటి ఆధారం, రెండు వైపులా చేతుల అమరిక, మధ్యలో उदరస్వరూపాన్ని మనస్సు కల్పిస్తుంది. అప్పుడు అక్కడ, స్వచ్ఛమైన అగ్నికిరణాల సమూహంలా, అవయవాలతో కూడిన శిశువు ప్రత్యక్షమవుతాడు. మనస్సు సంకల్పానికి అనుగుణంగా శరీరాన్ని ధరించి నిలుస్తాడు. ఇలా, తన స్వభావప్రవృత్తుల బలంతో, ముని యొక్క మనస్సు అవయవాలను కల్పించి, కాలానుగుణంగా తన శరీరాన్ని అభివృద్ధి చేస్తుంది. ఋతువులు ఫలితాలను కలిగించడంలా, ఇది సహజంగా జరుగుతుంది. కాలక్రమంలో, అది ప్రత్యేకంగా వెలుగుతో, బుద్ధి, పవిత్రత, బలం, ఉత్సాహం, వివేకం, ఐశ్వర్యంతో కూడిన నిష్కళంకమైన రూపాన్ని పొందుతుంది. ఇతడే జగత్తుకు అధిపతి అయిన, పరమాకాశం నుంచి ఉద్భవించిన, కంచబంగారం వలె ప్రకాశించే, పుణ్యాత్ముడైన బ్రహ్మదేవుడు. ఈ బ్రహ్మదేవుడు, పరమాకాశంలో స్థితుడై, తన మనస్సు లీలతో తన నివాసాన్ని సృష్టించుకుంటాడు. అప్పుడపుడు అది కేవలం శుద్ధాకాశంగా, పరమంగా, విభేదరహితంగా ఉంటుంది; మరొకసారి అది ఆద్యంతరహితమైన శుద్ధజలరూపంగా ఉంటుంది. మరొకసారి, యుగాంతాగ్నికిరణాలతో అలంకరింపబడినదిగా, మరొకసారి సుందరమైన అరణ్యంగా, మరొకసారి నాభిలో ముడుచుకున్న కమలముక్కలా కనిపిస్తుంది. ఈ సృష్టికర్త, తన సంకల్పబలంతో, ప్రతి జన్మకూ అనేకవిధాలైన, విభిన్నరూపాలైన ఆసనాలను సులభంగా సృష్టిస్తాడు. వాటిలో, బ్రహ్మస్థితినుంచి మొదట దిగివచ్చినప్పుడు, జ్ఞానబలం వలన తన శరీరం సుస్థిరంగా ఏర్పడినదిగా భావిస్తాడు. గర్భనిద్ర తొలగినపుడు, బ్రహ్మదేవుడు తన ప్రకాశవంతమైన శరీరాన్ని చూస్తాడు. అది ప్రాణ, అపాన ప్రవాహంతో కూడి, పదార్థాలతో నిర్మితమైనదిగా ఉంటుంది. దానిని వెంట్రుకల తోకలు కప్పి ఉంటాయి; ముప్పై రెండు దంతాలు, మూడు స్తంభాలతో నిలబడినదిగా, పదిహేను దేవతలు వున్నదిగా, కింద పాదతల గుర్తులతో ఉంటుంది. అది ఐదు భాగాలుగా విభజించబడి, తొమ్మిది ద్వారాలు కలిగి, అవయవాలు మృదువుగా, లేపనాలతో పూసినట్టుగా, ఇరవై వేళ్ళతో, ఇరవై నఖాలతో ఉంటుంది. రెండు చేతులు, రెండు ఛాతీలు, రెండు కళ్ళు—లేదా మరికొన్ని భుజాలు, చేతులూ ఉండవచ్చు. ఇది మనస్సు పక్షికి గూడు, కామసర్పానికి గుహ. దాహదైత్యానికి నివాసస్థానం, ఆత్మసింహానికి గుహ, అహంకార ఏనుగుకు అశ్వశాల, కమలముఖంతో అలంకరించబడి ఉంటుంది. తన ప్రకాశవంతమైన, పరమమైన స్వరూపాన్ని దర్శించిన బ్రహ్మదేవుడు, త్రికాలపరిశుద్ధ దృష్టితో ఆలోచనలో మునిగిపోతాడు. ఈ ఆకాశగుహలో, తేనెలతో అలంకరించబడిన ఈ తీరంలో, అంతులేని, కనబడని అంచులేని ఈ విశ్వంలో, మొదట ఏమి ఉండేదో బ్రహ్మదేవుడు విచారిస్తాడు. ఇలా తపస్సు చేస్తూ, శుద్ధదృష్టితో, బ్రహ్మదేవుడు గతంలో ఎన్నో సృష్టులు నశించినవని దర్శించాడు. అంతట, వసంతంలో పువ్వులను గుర్తుపెట్టుకున్నట్టు, బ్రహ్మదేవుడు అన్ని వేదాలను, వాటి క్రమాన్ని, గుణాలను, వాక్కును, అర్థాన్ని గుర్తు చేసుకున్నాడు. ఆపై, గంధర్వుడు నగరాన్ని సృష్టించినట్టు, బ్రహ్మదేవుడు తపస్సుతో జన్మించిన విభిన్న స్వభావాల, ఆచారాల, కర్మలతో కూడిన అనేక జీవులను సృష్టించాడు. వారు స్వర్గప్రాప్తి, మోక్షం, ధర్మార్థకామపురుషార్థాల సాధన కోసం, బ్రహ్మదేవుడు అనేక అద్భుతమైన శాస్త్రాలను రచించాడు. ఇలా, ఓ రామా! బ్రహ్మదేవుని మనస్సు ద్వారా, వసంతంలో పువ్వుల కాంతి ఎలా వ్యాపిస్తుందో, అలా ఈ సృష్టి చక్రంలో స్థిరపడింది. బ్రహ్మదేవుడు అనేక విధాలైన ఏర్పాట్లతో, లీలాపూర్వకంగా, తన మనస్సు కమలజన్మను ధరించి, ఈ లోకంలో సృష్టి మహిమను అపూర్వంగా స్థాపించాడు. ఇలా, ఇవన్నీ నెరవేరిన తర్వాత, స్థిరంగా ఉండేది ఏదీ లేదు; కేవలం మహాశూన్యం, పరమమైన మనస్సు లీల మాత్రమే మిగిలి ఉంటుంది. ఈ విశ్వాండంలో, ఎంత గొప్పగా, ఆకాశంలా కనిపించినా, లోపల దేశకాలాలు ఏమాత్రం ఉండవు.