ఈ లోకంలో ఇప్పటికీ, స్వల్పమైన లోభానికి కూడా లోనుకాని వారిలో, మహత్తరమైన కార్యాలతో కూడిన కథలు పుట్టినట్లు కనిపించవు. అది ఆకాశంలో పెరిగే లతకు ఫలం పుట్టినట్టే అసాధ్యం. ఉత్తములను చేరాలని ఆశిస్తూ ఈ లోకం, తన మనస్సు అడ్డుపడటంతో, కొంతమంది ప్రాణులు పర్వత శిఖరం నుండి నీలి లత ఆకును తినాలనే ఆకాంక్షతో దూకినట్లు, సంకోచం లేకుండా పతనమవుతుంది. లోతైన గోతిలో పెరిగే చెట్ల వలె, వారి లోపలి కొమ్మలు, నీడలు, ఆకులు, పండ్లు, పువ్వులు అన్నీ లోపలే పరిమితమై ఉంటాయి. అలాగే, ఈ కాలంలో శరీర సంపదలు, మనుషుల స్వభావం కూడా అంతే పరిమితంగా మారాయి. మనుషులు ఒక్కొక్కసారి సుస్వభావుల మధ్య తిరుగుతారు, ఇంకొకసారి క్రూరుల మధ్య సంచరిస్తారు. ఇది నల్ల జింకలు విస్తారమైన అడవిలోని వేర్వేరు వనమండలాల మధ్య తిరుగుతున్నట్టు. ప్రతి రోజూ, భయంకరమైన లేదా ఆనందదాయకమైన కొత్త కార్యాలు, గత కర్మల తీపితీపి ఫలితాల వలన, ప్రజలను కలవరపెడుతుంటాయి. కానీ మోసపూరిత మనస్సున్నవారిని ఇవి ఆశ్చర్యపరచవు. ఈ రోజున మనుషులు, కామాలకు బంధించబడి, చెడు నైపుణ్యాలలో నిమగ్నమై ఉంటారు. మంచి వ్యక్తి కనుగొనడం కలలో కూడా అరుదు. అన్ని కార్యాలు దుఃఖంతో ముడిపడినవే; అవి అస్థిరంగా, కలవరంగా ఉంటాయి. ఈ జీవనాన్ని ఎలా నడిపించాలో నాకు తెలియదు. ఈ లోకంలో కదిలేవి, కదలని దేనినైనా చూచినప్పటికీ, ఓ బ్రహ్మన్, ఇవన్నీ కలలో కలిసినట్లుగా, అస్థిరంగా ఉంటాయి. ఈ రోజు ఎండిపోయిన సముద్రం కనిపించినా, రాత్రికి అది మేఘాలతో కప్పబడిన పర్వతంగా మారుతుంది. ఆ పర్వతం, అరణ్యాలతో విస్తరించి, ఆకాశాన్ని తాకుతుంటే, కొన్ని రోజుల్లో అది భూమితో సమానమవుతుంది లేదా లోతైన గోతిగా మారిపోతుంది. ఈ రోజు పుష్పమాలలు, సుగంధ ద్రవ్యాలతో అలంకరించబడిన శరీరం, రేపటికి అదే శరీరం ఎక్కడో శూన్య ప్రదేశంలో, వానకట్ట, ఎండకట్ట, వదిలిపడినదిగా మారిపోతుంది. ఈ రోజు సందడిగా ఉన్న నగరం, కొన్ని రోజుల్లో అడవి లేదా ఎండిపోయిన మైదానంగా మారిపోతుంది. ఈ రోజు శక్తివంతుడై రాజ్యాలను పాలించే రాజు, కొద్ది రోజుల్లో బూడిద కుప్పగా మారిపోతాడు. విపులమైన, భయంకరమైన అడవి, ఆకాశాన్ని తాకే విధంగా ఉండగా, అది కూడా నగరంగా మారిపోతుంది. అలాగే, మల్లెలతో, వనమూలికలతో ప్రకాశించే అడవి, కొన్ని రోజుల్లో ఎండిపోయిన భూమిగా మారిపోతుంది. నీరు భూమిగా, భూమి నీటిగా మారిపోతుంది; ఈ లోకంలోని చెక్క, నీరు, గడ్డి అన్నీ స్థానం మారుతూనే ఉంటాయి. యవ్వనం, బాల్యం, శరీరం, ధనం—ఇవి అన్నీ నశ్వరమైనవే; ఒక దశ నుండి ఇంకొక దశకు నిరంతరం మారుతూనే ఉంటాయి. ఈ లోకజీవితము, గాలిలో ఊగే దీపశిఖ వలె చంచలంగా ఉంటుంది. మూడు లోకాలలోని వస్తువుల కాంతి మెరుపులా మెరుస్తూ మాయమవుతుంది. అంశ సమూహం ఎప్పటికప్పుడు మారిపోతుంది, అది మళ్ళీ మళ్ళీ మొలకెత్తే విత్తనాల గుమ్మడిలా ఉంటుంది. మనస్సు గాలి తాకిడితో కలవరపడి, అనేక అంశాల ధూళిని చుట్టూ చల్లుతుంది; ఇది దురంతాలు, విజయాపజయాల నాటకం, శుభాశుభాల ప్రదర్శనతో అలంకరించబడింది. ఈ సంసారం, మాయతో జన్మించినది, అది ఒక స్థితిగా కనిపిస్తుంది. నర్తకి ప్రదర్శనలాగే సంసార నటి తన నాట్యాన్ని ప్రారంభిస్తుంది. ఆమె గంధర్వ నగరంలా మాయలు సృష్టిస్తుంది, విరుద్ధతలను ఏర్పరుస్తుంది. ఆమె నాట్యంలోని సున్నితమైన హావభావాలు, గొప్ప ప్రవర్తనలో ఆనందాన్నిస్తాయి. పునఃపునః ఆమె మెరుపులా వెలుగు ప్రసరిస్తుంది; ఓ బ్రహ్మన్, సంసార మోహం నాట్యములా ప్రకాశిస్తుంది. ఆ రోజులు పోయాయి, ఆ ధనమూ, ఆ చర్యలూ పోయాయి; ఇవన్నీ జ్ఞాపకాలలో కలిసిపోయాయి, మనం కూడా క్షణంలోనే వెళ్ళిపోతాము. ప్రతి రోజు ఇది తగ్గిపోతుంది, ప్రతి రోజు మళ్ళీ పుడుతుంది; ఈ నశించిన రూపానికి సంసారపు ఈ అగ్ని అంతం లేదు. మనుషులు జంతువులవుతారు, జంతువులు మానవత్వాన్ని పొందుతారు; దేవతలు కూడ తమ దైవత్వాన్ని కోల్పోతారు—ఇక్కడ ఏది స్థిరంగా ఉంది? సూర్యుడు తన కిరణాలతో రాత్రి పగలు కలిపి మళ్ళీ మళ్ళీ నడిపిస్తూ, కాలాన్ని త్వరగా దాటి, నాశనం అంచునకు చేరుకుంటాడు. బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్రుడు, ఇతర జాతులు—all destruction నుద్దేశించేవారే; నదులు సముద్రాగ్నిని చేరే నీటిలా. ఆకాశం, భూమి, గాలి, దిక్కులు, పర్వతాలు, నదులు అన్నీ నాశనాగ్నికి ఇంధనంగా మారిపోతాయి. ధనం, బంధువులు, సేవకులు, స్నేహితులు, వస్తువులు—నాశనం భయపడే వారికి ఇవన్నీ రుచి కోల్పోతాయి. ఈ లోక స్థితులు జ్ఞానులకు కేవలం జ్ఞాపకంగా ఉన్నంతవరకు మాత్రమే ఆనందాన్ని ఇస్తాయి; నాశన రాక్షసుడు వచ్చిన తరువాత కాదు. ఒక క్షణానికి ఐశ్వర్యం, ఇంకొక క్షణానికి దారిద్ర్యం; ఆరోగ్యం, జబ్బు—all momentary. ప్రతి క్షణంలో ఈ మహామాయా తిరుగుబాటు చేస్తుంది; లోకమాయలో ఎవరు, జ్ఞానులు అయినా, మాయలో మూడవవుతారు. ఒక క్షణానికి ఆకాశం ముదురు చీకటితో మురికైపోతుంది; ఇంకొక క్షణానికి బంగారు కాంతి తడిమిపోస్తుంది. ఒక క్షణానికి అది నీలకమల మేఘాల అలంకారంతో కనబడుతుంది; ఇంకొక క్షణానికి ఘోర శబ్దంతో మారుతుంది; మరొక క్షణానికి ఆకాశం మౌనంగా నిలుస్తుంది. ఒక క్షణానికి నక్షత్రాలతో మెరుస్తుంది; ఇంకొక క్షణానికి సూర్యుడు అలంకరిస్తాడు; మరొక క్షణానికి చంద్రుడు ఆనందాన్ని ఇస్తాడు; ఇంకొక క్షణానికి పూర్తిగా కనబడదు. ఈ నిత్య వస్తు వినాశన సమూహంలో, ఎవరు, జ్ఞానులు అయినా, భయపడకపోతారు? ఒక క్షణం దురంతం, ఇంకొక క్షణం శుభం; జననం, మరణం—all are but a moment. ఏది క్షణికముకాదు? ఇక్కడ ముందు ఏదో ఉండేది; ఇప్పుడు ఇంకొకటి వెలసింది; కాలానికి అనుగుణంగా మారిపోతున్న ఈ లోకంలో ఏదీ స్థిరంగా లేదు. బట్టను కుండగా చూస్తారు, కుండలో బట్టను చూస్తారు; కనిపించనిది లేదు—ఇలా సంసార చక్రం తిరుగుతుంది. వీరుడు కిరాతుడిచేత చంపబడతాడు; ఒక్కడు వందమందిని సంహరిస్తాడు; సామాన్యులు ప్రబలతను పొందుతారు—ఈ లోకంలో అన్నీ చక్రాకారంగా తిరుగుతూనే ఉంటాయి.