కాలచక్రం ముగింపు సమయములో, మృదంగాల ఘోషతో, కమలాల చెరువుల తురుములతో, ఆ భయంకరమైన దేవి ప్రబలంగా నర్తించుచుండగా, తుంబురు వంటి గంధర్వులు కూడా ఆమె నుండి పారిపోతారు. ఆ అంత్య క్షణములో, మరణమూర్తి తన ఖడ్గాన్ని చంద్రబింబంలా మెరిపిస్తూ, తలపై నక్షత్రాలు, చంద్రకాంతులతో అలంకరించిన జటలు ధరించి, ఆకాశపు పక్షుల రెక్కలతో తయారైన కిరీటాన్ని ధరించి, ఉగ్రంగా నాట్యం చేస్తాడు. ఆయన ఒక చెవి కుంభంలో హిమవంత పర్వతాన్ని ఉంగరంగా ధరించగా, మరొక చెవిలో మేరు పర్వతాన్ని, బంగారు అలంకారంగా ధరించాడు. ఆయన చెంపలపై ఊగిపడే వడ్డాణాలలో చంద్రుడు, సూర్యుడు ప్రకాశిస్తూ, లోకాలొక పర్వతమాలిక నడుము చుట్టూ కటకంగా మెరిసిపోతుంది. ఆయన చుట్టూ మేఘాల వలె మెరిసే మెరుపుతీగలు అలంకారంగా గాలిలో ఊగుతూ, మేఘ వస్త్రాల వలె మెరిసిపోతున్నాయి. ఆయన చేతుల్లో గదలు, కత్తులు, త్రిశూలాలు, శక్తులు, భుజబలంతో కూడిన ఆయుధాలు—all sharpened and ready—ప్రపంచపు పాతవారిని అంతం చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాయి. కాలమహాశక్తి తంపటిలో, భవబంధనాల గొప్ప పాశములో, ఆదిశేషుడు హారంగా ఆయనను అలంకరిస్తున్నాడు. ఆయన భుజాలపై జీవరత్నాల వలె మెరిసే ఏడు సముద్రాల కంకణాలు ప్రకాశిస్తున్నాయి. ప్రపంచ వ్యవహారాల మహాచక్రం, అనుభూతుల తుఫాను, ధూళితో నిండిన అంధకార రాత్రిలా, ఆయన శరీరంలోని రోమరేఖగా మెరిసిపోతుంది. ఇలా యుగాంతంలో, ఉగ్రమూర్తి అయిన మరణుడు తన నాట్యంతో సృష్టి లీలను, సర్వేశ్వరునితో కలిసి, ఉపసంహరించుకుంటాడు. తర్వాత, ఆమె మళ్లీ నవ్వులు, నాట్యాలు, అన్ని రూపాలతో, మళ్లీ ముసలితనం, దుఃఖం, బాధలతో అలంకరించుకొని, లీలగా ప్రదర్శిస్తుంది. మళ్లీ మళ్లీ ఆమె లోకాలు, అడవులు, ఇతర ప్రపంచాలు, ప్రజల వలయాన్ని సృష్టిస్తుంది. చలన, అచలన జీవుల నడవడికను, పిల్లవాడు మట్టితో బొమ్మలు చేయడం లాగా, అలసట లేకుండా నిర్మిస్తుంది. ఇలాంటి కాలచక్రంలో, మహర్షీ, మాదిరి మనుషులకు ఈ సంసారంలో స్థిరత ఎక్కడ ఉంటుంది? మనం విధి మొదలైన వాటికి అమ్ముడుపోయినవారిలా నిలబడి, ప్రపంచపు మాయా మాయాజాలానికి మోసపోయిన అడవి జంతువులవలె అయిపోతున్నాం. ఈ కాలం, దుష్ట స్వభావంతో, ఎప్పుడూ తినడానికి తపిస్తూ, ప్రపంచాన్ని విపత్తుల సముద్రంలో పడేస్తుంది. చివరికి, విధి కఠినమైన క్రియలతో, అసత్య ఆశలతో, ప్రపంచాన్ని అగ్నిలో పువ్వుల్లాంటి జ్వాలలతో కాల్చుతుంది. విధి స్వభావములో చంచలతతో, రూపాల్లో ఆనందిస్తూ, ఒక కష్టం వచ్చినపుడే మన స్థిరతను కుదించేసి, తన స్వంత నియమాన్ని విధిస్తుంది. మరణుడు, కఠినమైన ప్రవర్తనతో, ప్రపంచ శరీరాన్ని ముసలితనంలోకి నడిపించి, అనంతమైన జీవరాశిని పామిలా మింగేస్తూ, ఎప్పుడూ నాశనం చేస్తూనే ఉంటాడు. యముడు, దయలేని రాజు, బాధపడుతున్నవారిపై కరుణ చూపడు; లోకంలో విశ్వదయ కలిగి ఉన్నవారు అరుదుగా మాత్రమే కనిపిస్తారు. జంతుజాలానికి ఉన్నదంతా తక్కువ సంపదే, అవన్నీ అంతులేని, కఠినమైన దుఃఖానికి మూలాలు, లోభంలో పుట్టినవే. జీవితం చాలా తక్కువ కాలం మాత్రమే ఉంటుంది; మరణమే స్థిరంగా ఉంటుంది; యౌవనం కూడా క్షణికమే, బాల్యం మత్తులో కలిసిపోతుంది. ప్రపంచం దోషాలతో నిండిపోయింది; బంధువులు సంసార బంధనాలే; సుఖాలు మహారోగాలవంటివి; ఆశ మాయమృగత్రిష్ణికలా ఉంటుంది. ఇంద్రియాలే శత్రువులు; సత్యం అసత్యమైపోయింది; మనస్సు తానే తాను గాయపరుస్తుంది; మనస్సే మనకు శత్రువు. అహంకారం మచ్చ; బుద్ధి చంచలమైనది; క్రియలు ఫలప్రదంగా లేవు; వినోదాలు స్త్రీలలోనే నిమగ్నమైపోయాయి. కోరికలు, వాటి విషయాలకే అంటుకున్నాయి; స్త్రీలు దోషాల ధ్వజాలు; సుఖాలు రుచిలేకుండా పోయాయి. వాస్తవాన్ని అవాస్తవంగా భావించడం జరుగుతోంది; మనస్సు అహంకారంలో నిమగ్నమైంది; భవాలు అభావాలవల్ల నిరోధించబడుతున్నాయి; భవాంతం ఎప్పటికీ పొందబడదు. మహాత్మా, లోపల కలవరపడే మనస్సు తపించిపోతోంది; రాగరంగు వెలుగుతోంది; విరక్తి మాత్రం ఎప్పటికీ రాదు. రజోగుణ ప్రభావంతో గ్రహణశక్తి మరింతగా తమోగుణంలో మునిగిపోతుంది; సత్వగుణం చాలా దూరంగా ఉంది, అందుకే అది అందుబాటులోకి రాదు. స్థిరత కూడా చంచలతగా మారిపోతుంది; మరణం ఎప్పుడూ సమీపిస్తోంది; ధైర్యం గందరగోళంగా మారిపోతుంది; అసత్యానికే మనస్సు ఆకర్షితమవుతుంది. మందతనంతో మనస్సు మలినమవుతుంది; శరీరం క్షీణించడానికే తపిస్తుంది; ముసలితనం శరీరంలో మండిపోతుంది; దురాచారం ఉధృతంగా లేచిపోతుంది. యౌవనంలో ఎంత ప్రయత్నించినా, సద్గుణుల సాంగత్యం దూరంగా ఉంటుంది; ఎక్కడా సరైన మార్గం కనబడదు; సత్యం పుట్టిపోదు. లోపల మనస్సు అయోమయంలో పడిపోతుంది; సుఖం దూరంగా పోయింది; దయ వెలుగుచేయదు; దుష్టత్వం దూరం నుండి దగ్గరికి వస్తుంది. ధైర్యం భయంగా మారిపోతుంది; జనులు పతనంలో, నాశనంలో మునిగిపోతున్నారు; దుర్జనుల సాంగత్యం సులభం, సజనుల సాంగత్యం దుర్లభం. భావాలు వస్తూ పోతూ ఉంటాయి; కల్పనలు సంసారంలో బంధిస్తాయి; జీవుల అంతులేని పరంపర ఎక్కడో నడుస్తూనే ఉంటుంది. దిక్కులు కనపడడం లేదు; భూమి తేడా లేకుండా పోయింది; పర్వతాలు కూడా కూలిపోతున్నాయి—ఇలాంటి నాకు ఏమి ఆశ? సముద్రాలు ఎండిపోతున్నాయి; నక్షత్రాలు మాయమవుతున్నాయి; సిద్ధులు కూడా స్థిరంగా ఉండరు—నాకు ఏమి ఆశ? ఆకాశం కూడా శూన్యంలో కలిసిపోతుంది; లోకం తరిగిపోతుంది; భూమి కూడా స్థిరంగా ఉండదు—నాకు ఏమి ఆశ? దానవులు నాశనం అయిపోతున్నారు; స్థిరుడు కూడా నశ్వరుడే; అమరులు కూడా మరణిస్తారు—నాకు ఏమి ఆశ? ఇంద్రుడిని మరొక ఇంద్రుడు జయిస్తాడు; యముడిని కూడా ఎవరో నియంత్రిస్తారు; గాలి కూడా కదలకుండా పోతుంది—నాకు ఏమి ఆశ? చంద్రుడు కూడా ఆకాశంలా మారిపోతాడు; సూర్యుడు కూడా విరిగిపోతాడు; అగ్ని కూడా బలహీనమవుతుంది—ఇలాంటి నాకు ఏమి ఆశ? ఇలా, మహర్షీ, కాలచక్రంలో బ్రతుకుతో, సంసార బంధనాలలో మునిగిన మనిషికి స్థిరమైన ఆశ, నమ్మకం, ఆనందం ఎంత దుర్లభమో, ఈ విధంగా ఈ జగత్తు నిత్యమూ మారిపోతూ, నశ్వరంగా, అపరిమితమైన దుఃఖాలకూ, మార్పులకూ లోనవుతూనే ఉంది.