యోగవాసిష్ఠః

అనాదిగా అనంతమైన కాలమంతా, గొప్ప యుగాల పేరుతో నిలిచిన వృక్షాల మధ్యలో ఒక మహాశక్తి నిలబడి ఉంది. ఆ వృక్షాలపై గుదిగుదిగా తగిలిన పండ్లుగా దేవతలు, దానవులు సమూహాలుగా కూలిపోతున్నారు. విస్తారమైన కాలచరణాలతో, అనేక బ్రహ్మాండ సమూహాల మధ్యలో, చిలకల మాదిరిగా గుంపులుగా తిరుగుతూ, ఆ మహాశక్తి విహరిస్తోంది. శుద్ధమైన సత్త్వ రూపమైన పద్మం, చైతన్య కాంతిలో వికసిస్తూ, తన స్వరూపానందాన్ని, తన ప్రియమైన కర్మలతో అనుభవిస్తూ ఆనందిస్తోంది. ఆ స్వరూపాన్ని, ఆద్యంత రహితమైన పరిమితిలేని రూపాన్ని, ఒక మహాపర్వతంలా పైకి నిలిపి, స్థిరంగా నిలిచి ఉంటుంది. ఏ సందర్భంలోనైనా, అది కొన్నిసార్లు నీడలా చీకటిగా, మరికొన్ని సందర్భాల్లో కాంతివంతంగా ప్రకాశిస్తూ, మరికొన్ని సందర్భాల్లో ఈ రెండింటికీ అతీతంగా, తన సహజ స్వరూపంలో నిశ్చలంగా నిలిచి ఉంటుంది. అనేక లోకాల సారాన్ని తన స్వరూప సత్యంతో ఏకం చేసుకుని, ఒక గొప్ప భారం బంధనంలా స్థిరంగా నిలిచి ఉంటుంది. దుఃఖించదు, మరణించదు, రాదు, పోదు, శతయుగాలైనా అది అస్తమించదు, ఉదయించదు. జగత్తును ప్రారంభించడమే ఒక ఆటగా, అహంకార రహిత స్థితిలో, సులభంగా కాలాన్ని తనలోనే గడుపుతుంది. తనలోని సరస్సుపై, రాత్రి ముద్దు చీకటి మరియు పగటి పద్మాల శ్రేణిని, కర్మ అనే తేనెటీగతో ప్రతిబింబిస్తూ, ఆత్మానందంలో నిలిచి ఉంటుంది. భయంకరమైన నల్ల రాత్రిని, పాత జాడ swept వలె పట్టుకుని, బంగారు ధూళిని వెలిగించే వెలుగును భూమి అంతటా వ్యాపింపజేస్తుంది. కర్మ యొక్క వేలు ద్వారా, సూర్యదీపాన్ని లోకపు మూలల్లోకి నడిపిస్తూ, దయతో ఈ జగత్తు గృహంలో ఏమి, ఎక్కడ ఉందో పరిశీలిస్తుంది. సూర్యచక్షువుతో పగలు ఒక్క క్షణంలో పండిపోతున్నట్లు చూసి, లోకపాలకుల ఫలాలను, పురాతన అరణ్యంలో పండిన ఫలాల మాదిరిగా ఆస్వాదిస్తుంది. మరణం అనే భయంకరమైన పెట్టె, లోకాల రత్నాలను, ఈ బ్రహ్మాండపు పాత హుట్టులను, తన భయంకరమైన ఖాళీలో నెమ్మదిగా పోగేస్తుంది. లోకమణుల దండను, గుణాలతో నిండినదాన్ని, అలంకరించుకుని, మళ్లీ దానిని తెంచేస్తుంది. రాత్రిపద్మాల దండను, పగటి హంసను అనుసరిస్తూ, ఆ చంచలుడు నక్షత్ర కిరణాల తంతువులతో ఆకాశాన్ని ఎప్పుడూ చుట్టేస్తాడు. జీవన మద్యపు వ్యాపారి, పర్వతాన్ని, నదిని, మేఘాన్ని, జగత్తును కదిలిస్తూ, నక్షత్రాల ఎర్ర చుక్కలను రోజూ చల్లిన తర్వాత తాగేస్తాడు. ఈ చిన్నది, పెద్దదిగా ఏదీ ఈ దొంగకు అందకుండా ఉండదు—యువత, పద్మం, చంద్రుడు, జీవన సింహపు జట—అన్ని ఇతడు దొంగిలిస్తాడు. జగత్ చక్రాల ఆటలో, జీవులను నూరిపోసి, పడగొట్టి, ఆత్మానందంలో ఉద్భవ, లయాల చిరునవ్వుతో ఆనందిస్తాడు. సృష్టికర్త, అనుభవికుడు, సంహారకుడు, స్మరించేవాడు—అన్ని స్థితుల్ని తాకి, అన్నీ చేస్తూ, ఏదీ చేయనట్టుగా ఉంటాడు. కాలశక్తి, జనుల మధ్య ప్రకాశిస్తూ, ఒకేసారి మొత్తం రూపాన్ని ఆవిష్కరించి, మరల మరుగున పెట్టి, శుభ, అశుభ రూపాలతో, కాల విభాగాలన్నింటితో కలిసినది. ఈ మహాత్ముని ఆట అడుగులు, కాలబలాన్ని కొలవలేని లోకపు యువరాజునకు చాలా దూరంగా ఉంటాయి. ఇతడు, మూర్ఖులు, దుఃఖిత జీవుల గుంపులతో కలసి, ఈ జగత్తును, జీవన అడవిలో వేటగాడి ప్రదేశంగా మలచేస్తాడు. ఒకచోట, సముద్రాగ్ని పద్మం పుట్టి, ఆట సరస్సు, ప్రళయ యుగ మహాసముద్రంగా మారుతుంది. కాల ప్రవాహంలో, ఆత్మలు పుల్లని, చేదు, ఉప్పు సముద్రాల్లో ముదిరిపోయి, ఆ లోకాలతో నిండిపోతుంది. ఈ భయంకరుడు, అన్ని దిక్కులలో సంచరిస్తూ, అన్నీ మాతృగణాలతో కలసి, జీవన అడవిలో మృగములైన మానవులను ఆకర్షించే కుక్కిలా ఉంటుంది. భూమి ఆమె పిడికిల్లో ఉంది, రుచులతో నిండిన పాత్రగా, తేలియాడే పద్మాల, ఉట్తల, పుష్పమాలల వలయాలతో అలంకరించబడి ఉంది. గర్జిస్తూ, భయంకరంగా తాకుతూ, బాహువల పంజరంలో సింహంలా, విస్తృతమైన జటతో, ప్రియమైన ఆటపక్షిలా విహరిస్తున్నాడు. గుమ్మడికాయ వీణ స్వరాల మాదిరిగా మధురంగా, శరదాకాశపు శుద్ధ కాంతితో ప్రకాశిస్తూ, మహాకాలుడే ఆ కురుల కిలకిల పక్షి. ఎప్పుడూ గర్జించే రూపంతో, దుఃఖబాణాలను పారద్రోలుతూ, 'అనుపలంభన' అనే విల్లు పట్టుకుని, ఎక్కడికక్కడ దడదడలాడిస్తూ, సర్వత్రా ప్రకంపనతో విహరిస్తోంది. పరాకాష్ట ఆటతో, తిరుగుతూ, పట్టుకుని, తిప్పుతూ, చీల్చుతూ, ఈ వృద్ధ, జగద్వ్యగ్ర కోతి—ఇక్కడ కాలమే—తన శరీరాన్ని కంపింపజేస్తుంది. ఈ కష్టమైన భోగాల మధ్యలో, మరో రత్నం కనిపిస్తుంది; దానిని లోకం విధి, కాలం అని పిలుస్తూ, అది కార్యసాధకమని నమ్ముతుంది. కర్మలో, దాని స్వప్రకంపనే తప్ప, మరొకటి కనిపించదు; ఉద్దేశిత రూపం ఏదీ కనబడదు. దీని వల్ల, జీవ సముదాయమంతా ఎప్పుడూ బలహీనంగా, వేడి మీద మంచు లా కరిగిపోతూ, దుఃఖంలో మునిగిపోతుంది. ఇక్కడ కనిపించే ఏదైనా—జగదానంద వలయం—ఇతని నాట్యశాల; ఇక్కడ ఇతడు నాట్యం చేస్తాడు. మూడవది, 'మరణం' అనే భయంకరమైన పేరుతో, ఖడ్గధారి శరీరంతో, మత్తులో, విధిని లోకంలో నాట్యం చేయిస్తుంది. మరణం నిరంతరం తన ప్రియమైన విధితో, ఓ మునివరా, పరమ ప్రియుడిగా నాట్యం చేస్తూ ఉంటుంది. మిగిలినది, శుద్ధ చంద్రకళ వలె, గంగాధరుడు—ఈ ఇద్దరూ, మూడు రూపాలలో, ప్రపంచ జీవన ఛాతిపై యజ్ఞోపవీతంలా, తంతు, తంతులేనివి రెండింటి కాంతితో ప్రకాశిస్తారు. చంద్రుడు, సూర్యుని బింబాలు, చేతులకు బంగారు కంకణాలుగా, ఆట పద్మం చేతిలో, అండకోశపు దివ్య పద్మహృదయం—ఇవి ఇతడిని అలంకరించాయి. నక్షత్రాలు, చుక్కలు, పద్మదళాల కంపనాలతో, ఒకే సముద్ర జలంతో కడుగబడి, ఒకే ఆకాశంగా విరాజిల్లుతుంటుంది. ఇలాంటి మహారూపానికి ముందు, విధి ఎప్పుడూ కోరికతో, ఆరాటంతో, ఆరంభం లేని ఆటలో నిరంతరంగా నాట్యం చేస్తూనే ఉంటుంది.