ఒకసారి, శ్రీ రాఘవుడికి మునులు, ఋషులు, తత్త్వజ్ఞులు ఉపదేశాన్ని ఇచ్చారు. వారు చెప్పారు: "అసత్యాన్ని, స్థిరత లేని మనస్సును అనుసరించే వారు, ఆకాశం, అడవిలో చేసే పనుల్లో కాలాన్ని వృధా చేసే వారు, వారు నిందించబడాలి. నీ మనస్సు లయమై, నీవు పరమాత్మగా మారి, సత్యతీరానికి చేరి, పవిత్రమైన స్వరూపాన్ని పొందు. ఎంత పరిశీలించినా, నీ మనస్సులో అసత్యం, అపవిత్రత కనబడదు. నీకు వచ్చినదానిలో ఆనందించవద్దు, పోయినదానిపై విచారించవద్దు. అన్ని ఆందోళనలు దూరంగా ఉంచి, వచ్చినదాన్ని స్వీకరించు. రాఘవా, నీవు తెలుసుకోవాల్సినది అంతా తెలుసుకున్నావు; నీ వాసనలన్నీ బలహీనమయ్యాయి. శరీరచర్యలకు అతీతంగా ఉండాలనుకుంటే, లేదా శరీరంలోనే ఉండాలనుకుంటే, దుఃఖంలో, సుఖంలో పడవద్దు—నీవు నిర్జన్మ, నిర్దుఃఖాత్మ. పవిత్రమైన, వ్యాపకమైన, ఎప్పుడూ ప్రకాశించే ఆత్మ నీలో నిలిచినప్పుడు, రామా, సుఖం, దుఃఖం, జననం, మరణం ఎలా ఉంటాయి? బంధువుల లేని నీవు, బంధువుల బాధలపై ఎందుకు విచారిస్తున్నావు? ద్వైతరహితమైన ఆత్మ మాత్రమే ఉన్నప్పుడు, బంధువులు ఎవరు? కనిపించేది శరీరంలోని కణాల సముదాయమే; ఖాళీ, కాలం, భేదం కలిగినప్పుడు మాత్రమే, ఆత్మ కనిపించదు, అదృశ్యమవదు. నీవు నశించనివాడివి, 'నేను నశించిపోతాను' అని ఎందుకు విచారిస్తున్నావు? మరణాన్ని తాకని, పవిత్రమైన ఆత్మలో నాశనం ఎలా ఉంటుంది? కుండి ముక్కలు అయ్యాక, కుండిలోని ఖాళీ నశించదు; అలాగే, శరీరం పోయినప్పుడు, నీవు నశించవు. మిరాజ్ తరంగాలు ఆగినప్పుడు వేడి ఉండదు; అలాగే, శరీరం నశించినప్పుడు, ఆత్మ నశించదు. ఈ కోరిక నీలో ఎందుకు కలుగుతోంది? అంతర్గత మాయకు అర్థం లేదు. ద్వైతరహితమైన ఆత్మకు, తనను తాను తప్ప, ఇంకేదీ కోరే కోరిక ఎలా కలుగుతుంది? రాఘవా, వినబడినది, తాకబడినది, కనబడినది, సుగంధం—ఈ లోకంలో ఆత్మను తప్ప మరొకటి లేదు. ఈ శక్తులన్నీ ఆత్మలోనే ఉంటాయి; అవి వ్యక్తమై, వ్యాపించేటప్పుడు, ఖాళీలో ఖాళీలా ఉంటాయి. రాఘవా, మనస్సు స్థిరమైతే, ఈ విశ్వం దాని గర్భంలో కనిపిస్తుంది; మూడు విధాలుగా, జనులు మాయలో పడతారు. మనస్సు శాంతించగా, వాసనల నశనం, కర్మల ఆగడం కలిగినప్పుడు, మాయ నశిస్తుంది. ఈ సంసార యంత్రంలో, దాని బలమైన తాడు వాసన. రాఘవా, ఈ వాసన తాడును ప్రయత్నంతో కోయాలి. వాసనను తెలియకపోతే, అది పెద్ద మాయను కలిగిస్తుంది; తెలుసుకుంటే, అనంతమైన ఆనందాన్ని ఇస్తుంది, బ్రహ్మానికి చేరుస్తుంది. బ్రహ్మనుంచి వచ్చి, సంసారాన్ని ఆటగా అనుభవించి, మళ్లీ బ్రహ్మాన్ని గుర్తు చేసుకుని, బ్రహ్మంలో లయమవుతాడు. రాఘవా, శివుని నుండి—ఆకారరహితుడు, అపరిమితుడు, నిర్దుఃఖుడు—సర్వ జీవులు ఉద్భవిస్తారు, వెలుతురులో ప్రకాశం ఎలా వస్తుందో. ఆకుపత్రంలో గీతలు కనిపించటం, నీటిలో తరంగాలు, బంగారంలో ఆభరణాలు, అగ్నిలో వేడి—ఇవన్నీ ఎలా ఉంటాయో, ఈ మూడు లోకాలు కూడా, తత్వంతో ఏకమై, భిన్నంగా, అదే తత్వంలోనే ఉంటాయి; దానినుంచి జన్మిస్తాయి; అదే తత్వమే. అతడే సర్వజీవుల ఆత్మ—బ్రహ్మన్. అది తెలిసినప్పుడు, లోకం తెలిసింది; తెలియనిప్పుడు, తెలియదు. శాస్త్రాలు, లోకవ్యవహారానికి, తెలిసిన వారు 'చైతన్యం', 'బ్రహ్మన్', 'ఆత్మ' అనే పేర్లు పెట్టారు; దాని రూపం వ్యాపకమైనది. ఇంద్రియాలు, వస్తువులతో కలిసినప్పుడు, ఆనందం, ద్వేషం లేని అనుభవం—అదే ఆత్మ, చైతన్యం, నశించనిది. ఈ చైతన్య-ఆత్మ ఖాళీ కన్నా సూక్ష్మంగా, స్పష్టంగా ఉంటుంది; దానిలో ప్రపంచం వేరుగా కనిపించినా, అది తన ఆనందమే. బుద్ధి దానినుంచి వేరుపడితే, లోభం, మాయ, తదితరాలు కలుగుతాయి; వేరుపడనప్పుడు, బుద్ధులు దానిలోనే ఉంటాయి. శరీరరహితుడు, చైతన్య స్వరూపుడు, అతడికి మూర్ఖుడు అనే మాయ, భయం, దుఃఖం ఎలా కలుగుతాయి? నీవు శరీరరహితుడివి, మూర్ఖుడిలా, కళ్పనలతో, మాయ, భయం, దుఃఖం వంటి ఊహలకు లోనవు; ఇవన్నీ శరీరములోనివి, నీవు శరీరరహితుడివి. చైతన్య స్వరూపుడికి, శరీరం నశించినా, నాశనం లేదు; అజ్ఞాని నాశనాన్ని చూడకపోతే, నిజమైన జ్ఞాని నాశనానికి ప్రశ్నే లేదు. సూర్యుని మార్గంలో, ఎదురుగా రాని, వెళ్లని దానిని, రామా, అది వ్యక్తి అని తెలుసుకో, శరీరం కాదు. శరీరం ఉన్నా, లేకపోయినా, ఈ వ్యక్తి మూడు లోకాల్లో, తెలిసినా, తెలియకపోయినా, రామా, శరీరం పోయినా, నశించడు. నీవు చూస్తున్న బాధలు అన్నీ శరీరానికి చెందినవి; పట్టుకోలేని చైతన్య-ఆత్మకు కావు. అది మనస్సు మార్గానికి అతీతంగా, ఖాళీలా నిలిచినప్పుడు, ఆ చైతన్యానికి బాధ, సుఖం ఎలా కలుగుతాయి? చైతన్యం, ఆత్మగా, practiced వాసనలను తీసుకుని, శరీరబంధాన్ని విడిచి, తామర పువ్వు విడిచి, ఆకాశంలోకి వెళ్లే తేనెటీగలా నిష్క్రమిస్తుంది. ఈ శరీరబంధంలో ఆత్మ అసత్యమైతే, అది పోయినప్పుడు, నీవు ఏ loss కు విచారిస్తున్నావు, రామా? సత్యాన్ని గట్టిగా పట్టుకో, మాయకు స్థానం ఇవ్వకు; పవిత్రమైన ఆత్మకు కోరికలు లేవు. చైతన్యం సాక్షిగా, సమంగా, స్పష్టంగా, భేదరహితంగా ఉన్నప్పుడు, లోకాలు దానిలో స్వయంగా కనిపిస్తాయి, నిష్కళంక మణిలో కిరణాలు ఎలా ఉంటాయో. ఇంద్రియ సంబంధం కోరికలేని దానిలా, అద్దంలో ప్రతిబింబాలు ఎలా ఉంటాయో, అలాగే, చైతన్య-ప్రపంచ సంబంధం సహజంగా ఉంటుంది. ద్వైతం, అద్వైతం, కవచంలో, శవంలో ప్రతిబింబాలుగా ఎలా ఉంటాయో, అదే విధంగా, ఈ లోకంలో ఆత్మ-ప్రపంచంలో భేదం, అభేదం స్థాపించబడతాయి." ఈ విధంగా, రాఘవుడు తత్త్వాన్ని, ఆత్మను, మాయను, శరీరాన్ని, చైతన్యాన్ని, బ్రహ్మాన్ని, వారి సంబంధాన్ని సాక్షాత్కరించేవరకు మునులు ఉపదేశం చేశారు.