ఓ రామా, మనుషులలో కొందరికి తమ స్వంత శక్తిలో, తేలికగా చేయదగిన పనిలోనూ విజయం సాధించలేని వారు ఉన్నారు. అదే మనస్సును జయించడమే—ఇది తమ చేతిలో ఉన్నది. అలాంటి వారిని మనుషులలో నక్కలుగా, దుర్బలులుగా చెప్పాలి. మనస్సును శాంతపర్చే మంత్రము లేకుండా, అంటే తాను తానే ప్రయత్నించి, తన కోరికలను త్యజించి మనస్సును శాంతపర్చకపోతే, శుభమయమైన ఫలితాన్ని ఎవరూ పొందలేరు. కేవలం మనస్సు జయమనే ఒకటి—అది తాను తానే తెలుసుకుని సాధించాలి—ద్వారా నిర్బంధం లేని, ఆది లేని, అంతం లేని, లోపం లేని స్థితి కలుగుతుంది. మనస్సు శాంతి మహిమలో, గురువు బోధనలు, శాస్త్రాలు, మంత్రాలు, ఇతర మార్గాలు—all are like dried grass, meaning they are secondary. మనస్సు వ్యాధిని, భావనల్ని, తర్కాన్ని త్రుంచి వేసినప్పుడు, అంతటా వ్యాపించి, శాంతమైన బ్రహ్మమే మిగులుతుంది. ఈ స్థితి, స్వయంగా తెలుసుకోవడం ద్వారా, మనస్సు లోని అబద్ధ భావనలు నాశనం చేయడం ద్వారా లభిస్తుంది. ఎవరి స్వభావం మేఘమంత నిర్మలంగా, ప్రశాంతంగా ఉంటుందో, వారిని ఏమి తికమక పెట్టగలదు? మాయా మనస్సు ఊహించే విధిగా విధిని పక్కన పెట్టి, ప్రయత్నంతో, జాగ్రత్తతో మనస్సును మనస్సులేని స్థితికి తీసుకెళ్లాలి. ఆ అత్యుత్తమ మార్గాన్ని దీర్ఘకాలం అనుసరిస్తూ, మనస్సును చైతన్యంతో నిండిపోయేలా చేసి, చివరికి మనస్సుని కూడా దాటి పోవాలి. భావనల నుండి విముక్తి పొందినవారు, పరమ జ్ఞానంలో స్థిరంగా ఉండాలి. మనస్సును పరమ చైతన్యంలో లీనమయ్యేలా చేయాలి. పరమ ప్రయత్నాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని, మనస్సును మనస్సులేని స్థితికి తీసుకెళ్లి, “ఇది నేను, అది నేను” అన్న భావనలన్నిటినీ దాటి, ఆ పరమ మార్గాన్ని పొందాలి. ఓ రామా, మనస్సు అనేది బలహీనమైన శత్రువు లాంటిది—దుర్దృష్టపు భావనల రూపంలో వస్తుంది. దీన్ని కేవలం ప్రయత్నంతోనే త్వరగా జయించవచ్చు. మనస్సు శాంతమే సంపదకు మూలం; శాంతి నుంచే కార్యం జనిస్తుంది. మనస్సును జయించినవానికి మూడు లోకాలే ఏమాత్రం కాదు. అక్కడ, ఆయుధాలు, అగ్ని, అపదలు, పతనాలు—ఏదీ మనసుకు తాకదు. అది తన స్వభావాన్ని మానేసిన స్థితి—అక్కడ ఎవరూ, ఏమాత్రం కూడా అంతరాయం కలిగించలేరు. తమ స్వంత అనుభవ విషయాల్లో కూడా బలహీనులు అయినవారు, ప్రపంచ వ్యవహారాలలో ఎలా నిలబడగలరు? “నేను పురుషుడిని”, “నన్ను చూశారు”, “పుట్టాను”, “బతికున్నాను” అనే భావనలు—all are the play of the restless mind. ఇవన్నీ అసత్య భావనలే; అవి వస్తాయి, పోతాయి. ఇక్కడ ఎవరూ నిజంగా చావడం లేదు, ఎవరూ నిజంగా పుట్టడం లేదు. మనస్సు శరీరం విడిచినప్పుడు, అది తానే తన మరణాన్ని తెలుసుకుంటుంది; మరో లోకానికి వెళ్లినట్టు ఊహిస్తుంది. మనస్సు ఒక లోకాన్ని విడిచి మరో లోకానికి వెళ్లినప్పుడు, అక్కడ కొత్త రూపాన్ని ధరిస్తుంది. అది ముక్తి పొందే వరకు నశించదు. మరణానికి ఎందుకు భయం? మనస్సే శరీరరూపంలో ఈ లోకంలో, పరలోకంలో తిరుగుతుంది; ముక్తి దాకా అదే కొనసాగుతుంది. మనుషులకు కొడుకు, సోదరుడు, సేవకుడు వంటి వారితో కలిగే బాధ, వారి స్వంత మనస్సులో కలగదు. ఎందుకంటే వారి చైతన్యం అంతరాయం కలగదు—ఇదే నా అభిప్రాయం. పైకి, క్రిందకి, అడ్డంగా అన్ని విధాల పరిశీలించినా, ఒకటే మార్గం—మనస్సు శాంతిపరచడమే. శుభకార్యాల కంటే, హృదయంలో శుద్ధ జ్ఞానం కలిగినప్పుడు, మనస్సు లయమవ్వడమే నిజమైన విశ్రాంతి. చైతన్యం హృదయాకాశంలో స్వచ్ఛమైన జ్ఞానచక్రంతో ధ్యానం చేస్తుంది. భయపడకుండా మనస్సును నాశనం చేయాలి—అప్పుడు దుఃఖాలు కలవు. అనందం లేని దానిలో కూడా ఆనందాన్ని పొందగలిగితే, మనస్సు అవయవాలే తెగిపోతాయి—ఇదే నా నమ్మకం. “ఇది నేను”, “ఇది నాది”, మనస్సు అంతా ఇదే. ఇలా అనకపోతే, దాత ఇచ్చినట్టు అది కరిగిపోతుంది. విప్పబడిన మేఘం autumn ఆకాశంలో కనబడదు; అలాగే, పరమ, అవిభక్త తత్త్వంలో మనస్సు వాసనల నుండి విముక్తమవుతుంది. ఆయుధాలు, అగ్ని, గాలి ఉన్నచోట భయం ఉండొచ్చు; కాని, స్వతంత్రంగా, మృదువుగా, నిర్మలంగా ఉన్న చోట, భావనలేవీ లేని చోట భయం ఎలా ఉంటుంది? “ఇది మంచిది”, “ఇది కాదు”—ఇలాంటి భావనలు చిన్నప్పటి నుంచే మనస్సులో ఉంటాయి. మంచి తల్లిదండ్రులు పిల్లలను ఎలా సంరక్షిస్తారో, మనస్సును మంచిని చేరేలా చేయాలి. ఐదు తలలతో ఉన్న ఇంద్రియాల సింహాన్ని—ఇది సంసార వనాన్ని విస్తరించేది—వధించినవారు ఇక్కడే ముక్తిని పొందినవారు. భయంకరమైన అపదలు, మాయా దృష్టుల వలె, మనస్సు భావనల నుంచే కలుగుతాయి. కాలాంతరపు గాలులు వీయనివ్వండి, సముద్రాలు కలిసిపోవనివ్వండి, పన్నెండు సూర్యులు మండనివ్వండి—మనస్సు భావనల నుండి విముక్తుడైనవారికి ఏమాత్రం హానీ ఉండదు. మనస్సు విత్తనం నుండి పుణ్య, పాప ఫలితాలు పుట్టుకొస్తాయి—ఇవి సంసారపు పొదలు, ఏడు లోకాల మొగ్గలు. అన్ని సిద్ధులు భావనల లేమి వల్లే సిద్ధిస్తాయి. భావనల లేమి రాజ్యంలో స్థిరంగా ఉండాలి. మనస్సు క్రమంగా తగ్గితే, అది పరమానందాన్ని ఇస్తుంది—అగ్నికండ చివరిలో ఉన్న వెచ్చదనం లాగ. మనస్సు బ్రహ్మనివాసానికి కూడా ప్రయత్నించినా, అది చిన్నదైన కణంలో కూడా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది, విభజింపబడుతుంది. భావన శక్తితోనే పెద్ద అపదలు వస్తాయి; భావనల శాంతితో కోరిన ఫలితాన్ని సులభంగా పొందవచ్చు. తృప్తి శక్తితో మనస్సును జయించాలి; ఎప్పటికప్పుడు కలిగే, వెదకని సంతృప్తితో విజయం సాధించాలి. పరమ సమత్వం, ఆత్మజ్ఞాని విజ్ఞానం, అంతర్గత అహంకార శాంతి ద్వారా మనస్సు పవిత్రమయ్యాక మిగిలే జన్మరాహిత్య స్థితి నిలవాలి. ఏ వస్తువును, ఏ విధంగా, ఏ మార్గంలో మనస్సు తీవ్రంగా కోరుతుందో, అదే విధంగా అది అనుభవిస్తుంది. ఈ మనస్సు తీవ్రవేగం వస్తుంది, పోతుంది; దాని స్వభావమే కారణం లేని, నీటిలో బుడగల వలె. మంచు చల్లదనం, పొడి నలుపు స్వభావాల్లా, చంచలత మనస్సు సహజ స్వభావం. ఈ అత్యంత చంచలమైన మనస్సు, దాని స్వంత వేగమే కారణమైన మనస్సు, బలాత్కారంగా ఎలా నియంత్రించగలం, ఓ బ్రహ్మన్?