ఓ రామా, నీకు ఒక గొప్ప రహస్యం చెప్పుతున్నాను. నీకోసం, మనసు యొక్క మహా రహస్యాన్ని వివరించాను. నీకు చెప్పినది విను. నీటిలో ప్రవాహాలు, చినుకులు, నురుగు, అందం ఎలా కనిపిస్తాయో, అలాగే చైతన్యంలో ఎన్నో విభిన్నమైన, అద్భుతమైన రూపాలు ఉద్భవిస్తాయి. మనసు తన స్వంత చర్యతో, నిద్ర, జాగరణ అనుభవాలుగా, అనేక పాత్రలను గుళికగా తీసుకుంటుంది; నటుడు తనకు నచ్చిన పాత్రను ధరించడంలా, మనసు కూడా అనేక రుచులను గ్రహించి, అనేక రూపాల్లో కనిపిస్తుంది. లవణుడికి చండాలుడి స్థితి ఎలా తలంపులోనే ఉద్భవించిందో, అలాగే ఈ లోకానుభవం కూడా మనసు సృష్టి మాత్రమే. ఏది ఎలా భావించబడితే, అదే ఆ రూపంలో వెంటనే ప్రత్యక్షమవుతుంది; మనసు కల్పన ప్రకారం, ఏ రూపంలో కావాలంటే ఆ రూపంలో సృష్టించవచ్చు. శరీరధారులలోని మనసు, అనేక నగరాలు, నదులు, పర్వతాలుగా మారి, నిద్ర-జాగరణల మాయను సృష్టిస్తుంది. లవణుడిలా, మనసు ప్రదర్శన శక్తితో దేవత, రాక్షసుడు, పాము, పర్వతంగా కూడా మారుతుంది. మనసు పురుషుడిగా ఉంటే, స్త్రీగా మారుతుంది; తండ్రిగా ఉంటే, మళ్లీ కుమారుడిగా మారుతుంది; నటుడు తన ఉద్దేశ్యంతో పాత్రలు మార్చినట్లే, మనసు కూడా తక్షణమే మారుతుంది. మనసు ఉద్దేశ్యంతో నశిస్తుంది, మళ్లీ ఉద్దేశ్యంతో పునరుద్భవిస్తుంది; దీర్ఘకాలంగా అలవాటైన మనసు, స్థిరమైన రూపం లేకపోయినా, జీవుల స్థితిని పొందుతుంది. తన స్వంత కల్పనలతో మాయలో పడిపోయి, లోపలి వాసనల గాలి చేత నడిపించబడుతూ, అనేక గర్భాలలో ప్రవేశించి, సుఖ, దుఃఖం, భయం, రక్షణ అనుభవిస్తుంది. సుఖ, దుఃఖాలు మనసులోనే ఉంటాయి; నువ్వు నువ్వు ఎక్కడ, ఎప్పుడు ఉన్నావన్నదానిపై, అవి ముదురుగా లేదా పలుచగా ఉంటాయి. నువ్వు నువ్వు ఎప్పుడైనా, ఎక్కడైనా, నువ్వు నువ్వు నువ్వుగా భావిస్తే, నువ్వు నువ్వుగా అవుతావు. నువ్వు నువ్వుగా భావిస్తే, నువ్వు నువ్వుగా అవుతావు. నువ్వు నువ్వుగా భావిస్తే, నువ్వు నువ్వుగా అవుతావు. నువ్వు నువ్వుగా భావిస్తే, నువ్వు నువ్వుగా అవుతావు. ఓ రామా, 'స్థలం' మరియు 'కాలం' అనేవి నిజంగా ఊహ మాత్రమే; ఊహ శక్తితోనే స్థలం, కాలం ఉనికిలో కనిపిస్తాయి. మనసు శరీరాన్ని సృష్టించేటప్పుడు, అది క్షీణిస్తుంది, లేచి, కదులుతుంది, ఆనందిస్తుంది, ఎగిరిపోతుంది; కానీ ప్రక్షేపణ పూర్తయినప్పుడు, నిజమైన శరీరం లేదు. ఈ శరీరంలో మనసు, తన ఊహలతో, అనేక ఉత్సాహాలతో, లయలతో, పందెం పందేలో పరుగెత్తే గుర్రంలా ఎగిరిపోతుంది. అందుకే, లోపల కలవరానికి ఆసక్తి లేకుండా ఉండినప్పుడు, మనసు నియంత్రణను పొందుతుంది; కట్టుతో బంధించబడిన ఏనుగులా, అది స్థిరంగా ఉంటుంది. ఎవరి మనసు కదలకుండా, ఆయుధంతో స్థిరంగా నిలబెట్టిన స్థంభంలా ఉంటే, వారు నిజమైన వ్యక్తులు; మిగిలినవారు మట్టిలో పురుగుల వంటి వారు. ఒకసారి కలవరంగా ఉన్న మనసు, ఒకే చోట స్థిరపడితే, ధ్యానం ద్వారా పరమ స్థితిని పొందుతాడు, ఓ పాపరహితుడా. మనసు నియంత్రణలో ఉంటే, లోక సంసార కలవరాలు విశ్రాంతి పొందుతాయి; మాందార పర్వతం క్షీరసాగరాన్ని కలపడం ఆపినప్పుడు, సముద్రం ఎలా ప్రశాంతంగా ఉంటుందో, అలాగే. మనసులో కోరికల కలవరాల వల్ల ఏవైనా పెరుగుదలలు వస్తే, అవే విషవృక్షపు మొక్కల విత్తనాలు. ఈ కలవరంలో, నీలి పద్మంలా, మనసు మాయలో పడిపోయిన, ముదురు, మూర్ఖత్వంలో వేగంగా, మత్తులో, మెల్లగా, కలవరంలో తిప్పబడే వారిచే చుట్టబడి, చక్రంలో తిరిగే తేనెపుట్టలాగా పడిపోతారు. ఇప్పుడు, మనసు మహా వ్యాధికి, స్వయంగా ఆధారపడే, సులభంగా ఉపయోగించగల, ఉత్తమ ఔషధాన్ని విను. నీ స్వంత ప్రయత్నంతో, ప్రత్యక్ష ఆత్మజ్ఞానం శక్తితో, మనసు అనే దెయ్యాన్ని శ్రమతో, ఆశించిన వస్తువును వదిలి, వశీకరించాలి. ఎవరు బాధను వదిలి, ఆశించిన వస్తువును వదిలి, మనసును జయించారో, వారు నిజంగా మనసు జయించేవారు; ఏనుగును వశీకరించినవారు ఏనుగు పండితులుగా పిలవబడతారు. ఆత్మజ్ఞాన ప్రయత్నంతో, బాలల మనసును రక్షించాలి; అసత్యం నుంచి సత్యానికి అనుసంధానం చేసి, ఉపదేశించాలి. ఓ మునీ, నీ స్వంత మనసు అనే కత్తితో, చింతలో కాలిపోయిన, శాస్త్రాలపై ఆసక్తి కలిగిన మనసును, ఇనుపను ఇనుపతో కోయడం లాగా, కోయాలి. బాలుడి మనసు ఎలా సులభంగా దిశ మార్చబడుతుందో, అలాగే మనసును శ్రేష్ఠత వైపుగా మళ్లించవచ్చు; ఇందులో అంత కష్టమేముంది? ధర్మకర్మలో, భవిష్యత్ ఫలితాన్ని కలిగించేవి, మనసును స్వయంగా ప్రయత్నంతో, అవగాహనతో నడిపించాలి. ఎవరు తమ శక్తిలో, తమ హితానికి, సులభంగా వదలలేరో, వారిని పురుషులలో పురుగులుగా పరిగణించాలి. తన అవగాహనతో, అసహ్యమైనదాన్ని సుఖంగా భావిస్తూ, బాలుడిని బలవంతుడికి వశీకరించినట్టుగా, మనసును సులభంగా వశీకరించవచ్చు. స్వయంగా ప్రయత్నంతో, శ్రమతో, గుర్రాన్ని వశీకరించినట్లుగా, మనసును జయించాలి; మనసు ప్రత్యర్థిగా లేకుండా, బ్రహ్మ స్థితిని పొందుతారు. తన శక్తిలో, సులభంగా చేయగలదాన్ని సాధించలేని వారు, పురుషులలో నక్కలుగా పరిగణించబడతారు. మనసును శాంతపరిచే మంత్రం లేకుండా, అది స్వయంగా ప్రయత్నంతో, కోరికలను వదిలి సాధించాలి; లేకపోతే, శుభ ఫలితాన్ని పొందడం లేదు. మనసు జయాన్ని కేవలం తన అవగాహనతో సాధిస్తే, అడ్డంకులు లేని, ఆది, అంతం లేని, నిష్కళంక స్థితిని పొందాలి. మనసు శాంతి మహిమలో, గురువు ఉపదేశాలు, శాస్త్రాలు, మంత్రాలు, ఇతర సాధనాలు గడ్డి లాంటి వేలు. మనసు వ్యాధిని, నిర్వికల్పతా అనే కత్తితో కోయగలిగితే, అన్నీ విస్తరించిన, శాంతమైన బ్రహ్మంగా మారతాయి. ఈ స్థితిలో, ఆత్మజ్ఞానంతో, మనసు అసత్య భావనలను నశింపజేసి, నిర్మలమైన మేఘంలా శాంతమైన స్వభావాన్ని పొందినవారిని ఏది కలవరపరచగలదు? నిశ్చయంగా, భ్రమితమైన మనసు ఊహించిన విధిని పక్కన పెట్టి, ప్రయత్నంతో, అవగాహనతో, మనసును నో-మైండ్ స్థితికి తీసుకెళ్లాలి. ఆ పరమ మార్గాన్ని దీర్ఘకాలం అనుసరించి, మనసును చైతన్యంలో లీనంచేసి, మనసుకంటే మించిన స్థితిని పొందాలి. భవన భావన నుంచి విముక్తుడై, పరమ అవగాహనలో స్థిరంగా ఉండి, మనసును అత్యున్నత చైతన్యంలో లీనంచేసి, స్వయంగా స్థిరంగా ఉండాలి. పరమ ప్రయత్నాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని, మనసును నో-మైండ్ స్థితికి తీసుకుని, నువ్వు ఈ స్థితిలో, నువ్వు ఇదీ కాదు, మరేదీ కాదు, పరమ మార్గాన్ని పొందు.