పిల్లల వయస్సు ఎలా ఉంటుందో చూద్దాం. చిన్నపిల్లలు చంచలంగా, ఎవరికీ ఇష్టం లేని ప్రవర్తనతో, జంతువుల మాదిరిగా ప్రవర్తిస్తారు. వారి వల్ల కలిగే బాధ మరణం కన్నా పెద్దదిగా అనిపిస్తుంది. ఎవరి మనస్సు, చిన్నప్పుడే గాయపడినట్లు, చీలిపోయినట్లు ఉండగా, అజ్ఞానంలో కూరుకుపోయిన బాల్యం లో ఆనందాన్ని ఎలా పొందగలదు? చిన్నపిల్లల వయస్సులో ప్రతి అడుగులోనూ భయం వెంటాడుతుంది; ఆ చీకటి, మూర్ఖత్వం నిండిన దుఃఖాన్ని ఎవరూ స్వచ్ఛందంగా అనుభవించరు. పిల్లలు ఆటలతో, తప్పుడు వినోదాలతో, వ్యర్థ ఆశలతో, అసత్యమైన ఆశయాలతో మునిగిపోతారు. ఈ విధంగా వారు మోసపోయి, గొప్ప దురదృష్టంలో పడిపోతారు. బాల్యంలో ఎన్నో కలవరాలు, తప్పుడు ఆకాంక్షలు, అసాధ్యమైన కోరికలు ఉంటాయి. అందుకే బాల్యం అనేది శాంతికన్నా శిక్షణకు మాత్రమే అనుకూలం. అన్ని దోషాలు, చెడు ప్రవర్తన, కఠినమైన చర్యలు, దురాశ—all ఇవన్నీ బాల్యంలోనే ఉండిపోతాయి, అవి లోతైన చెరువులో मगरాల్లా దాగుంటాయి. చిన్నపిల్లల వయస్సు మధురమైనదని చెప్పేవారు వివేకం లేని వారు. అటువంటి మూర్ఖులు దుర్మార్గులు అవుతారు. మనస్సు ఎప్పుడూ చంచలంగా, ఎక్కడికక్కడ తిరుగుతూ ఉంటే, మూడు లోకాల రాజ్యమే వచ్చినా సంతృప్తి కలగదు. అన్ని జీవుల్లో, అన్ని స్థితులలో మనస్సు చంచలంగా ఉంటుంది; కానీ బాల్యంలో అది పదింతలు ఎక్కువగా ఉంటుంది. మనస్సు సహజంగా చంచలమైనది, బాల్యం ఆ చంచలతకు పరాకాష్ట. ఈ రెండూ కలిసిపోతే, ఆ లోపలి కలవరాన్ని ఎవరు అర్థం చేసుకోగలరు? స్త్రీల చూపులు మెరుపుల్లా, పుష్పమాలలు అగ్నికిరణాల్లా, అలలు తరంగాల్లా ఉన్నప్పుడు, బాల్యం లేదా మనస్సు నుండే చంచలత నేర్చుకుంటారు. బాల్యం, మనస్సు—వీటి అన్ని క్రియల్లో—అన్నీ అన్నదమ్ముల్లా ఎప్పుడూ చంచలంగా ఉంటాయి. అన్ని దుష్ట జీవులు, అన్ని దోషాలు, చెడు సంకల్పాలు—ఇవి అన్నీ బాల్యంలో పెరుగుతాయి, ధనికుడిపై ఆధారపడే జనంలా. ఒక చిన్నపిల్లవాడు ప్రతిరోజూ కొత్తదాన్ని, ఇష్టమైనదాన్ని పొందకపోతే, విషపూరితమైన ఆందోళనలో మునిగిపోతాడు. అతడు కొద్దిగా నియంత్రణలోకి వస్తాడు, కొద్దిగా కలవరపోతాడు; కానీ ఆయనకు ఇష్టమయ్యేది అపవిత్రమైనదే. అతడు ఎప్పుడూ ఏడుస్తూ, మురికి మనస్సుతో, వర్షంలో తడిసిన పొడి భూమిలా, మూర్ఖంగా, చలించని మనస్తత్వంతో ఉంటాడు. వాడు భయంతో, ఆహారంపై దృష్టిపెట్టి, దుఃఖంతో, కనబడినదాన్ని కోరుకుంటూ, అతని చంచలమైన మనస్సు, శరీరం బాధకే లోనవుతాయి. తన ఊహల్లో కోరుకున్న వస్తువులు దక్కకపోతే, ఆ బలహీనమైన చిన్నపిల్లవాడు, మనస్సు బాధతో, గుండె కోసినట్లుగా బాధపడతాడు. చిన్నపిల్లవాడు ఎన్నో దారులవైపు లాగబడుతూ, సాధించలేని లక్ష్యాలతో బాధపడతాడు—అలాంటి బాధ మరెవరికీ ఉండదు. చిన్నపిల్లవాడు ఊహల్లో బలంగా ఉన్నా, మనస్సులో ఎప్పుడూ బాధతో తపించిపోతాడు, వేసవిలో అడవి ఎండిపోవడంలా. విద్యాభ్యాసంలోకి అడుగుపెట్టినప్పుడు, అతడు భయంకరమైన కష్టాన్ని ఎదుర్కొంటాడు, అది విషపూరితమైన పెద్ద పాముల మధ్య బంధించబడినట్టే. బాల్యం బలహీనమైన హృదయంతో, ఎన్నో అబద్ధ ఊహలు, తప్పుడు కోరికలతో నిండిపోయి, దీర్ఘకాలిక బాధను కలిగిస్తుంది. ఎవరైనా మూర్ఖుడిగా, వండిన మంచును తినాలని, ఆకాశంలో నుంచి చంద్రుడిని పట్టుకోవాలని ఆశించడంలా, బాల్యంలో ఆనందం కోరడమూ వ్యర్థమే. మనస్సు లోపల వేడిమి, చలిని తట్టుకోలేకపోతే, పిల్లవాడు, మొక్క, చెట్టు—ఏదైనా తేడా లేదు. పిల్లలు పక్షుల్లా ఎప్పుడూ రెక్కలతో ఎగిరిపోవాలని కోరుతూ, ఆకలితో, భయంతో తిప్పలు పడుతుంటారు. బాల్యంలో గురువుల భయం, తల్లిదండ్రుల భయం, పెద్దల భయం, ఇతర పిల్లల భయం—ఇవి అన్నీ ఉంటాయి; బాల్యం నిజంగా భయాల గదిలాంటిది. ప్రతి ఆశను దోషాలు అడ్డుకుంటుంటే, మూర్ఖత్వంలో ఆనందం పొందే వాడికి బాల్యం ఎప్పుడూ సంతృప్తిని ఇవ్వదు. ఇంతటి బాల్య దుఃఖాన్ని వదిలివేసి, ఆశలు నెరవేరక, యువక వయస్సు అనే కలవరపూరితమైన మేఘంలోకి ఎక్కుతాడు. అక్కడ, తన చంచలమైన మనస్సు వెనక పడి, మూర్ఖుడు బాధనుంచి మరింత పెద్ద బాధలోకి వెళ్తాడు. తన మనస్సు గుహలో దాగి ఉన్న కామాసురుని చేతిలో పట్టుబడి, అయోమయానికి లోనై, బలహీనుడవుతాడు. మనస్సు, చంచలమైన ఆలోచనలకు బలై, పిల్లవాడిని అగ్నిలో పెట్టినట్టు దానిని అప్పగిస్తుంది. ఎన్నో అధర్మాలు, అధిగమించలేని దోషాలు యువకుని నాశనం చేస్తాయి; కనబడేవి కాదు, దాగినవే అతన్ని క్షీణింపజేస్తాయి. యువక వయస్సు అనే మహా నరకానికి విత్తనమైనదాన్ని అధిగమించని వారిని మరొకటి నాశనం చేయదు. ఆ యువక వయస్సు అనే భయంకరమైన రాజ్యంలో, ఎన్నో కథలు, అనుభవాలతో నిండిన దాన్ని దాటి వచ్చినవాడు మేధావి. నాకు యువక వయస్సులో ఆనందం లేదు—అది మెరుపుల్లా మెరిసి, మేఘాలా గర్జించి, క్షణంలో వెలిగిపోతుంది. అది ఎన్నో గుంతలు, మట్టిలో చిక్కుకుని, స్వభావంలో మూర్ఖత్వంతో, అలలు బలహీనంగా భయపెడుతూ ఉంటుంది. యువక వయస్సు అందరికీ ప్రథమమైనదిగా కనిపించినా, క్షణకాలపు ఆకర్షణతో, గంధర్వ నగరంలా వంచన చేస్తుంది. అది బాణం పడేంత కాలం మాత్రమే ఆనందాన్ని ఇస్తుంది, కానీ దుఃఖంతో కూడి, ఎప్పుడూ కాల్చే దోషాలను ఇస్తుంది. యువక వయస్సు మధురంగా, రుచిగా, కానీ అంతర్లీనంగా చేదుగా, దోషాలతో అలంకరించబడి, మద్యం పొంగినట్టు ఉంటుంది—అది నాకు ఇష్టం లేదు. అది నిజమైనదిలా కనిపించినా, వంచనతో నిరాశను తీసుకొస్తుంది; కలలో స్త్రీని ఆలింగనం చేసుకున్నట్టు—యువక వయస్సు నాకు ఇష్టం లేదు.