ఒకసారి, ఓ మహర్షికి తన మనసులోని అనుభవాలను, జీవితం గురించి తనలో కలిగిన స్పష్టమైన జ్ఞానాన్ని వివరించాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది. ఆయన ఇలా చెప్పాడు: “ఈ శరీరాన్ని చూసి మాయలో పడిపోతున్న జనులను చూస్తే ఆశ్చర్యంగా ఉంది. ఎందుకంటే, ఇది నిజంగా శక్తిని కోల్పోయిన, అసత్యంతో నిండిన, కాలికి లోనైన శరీరమే. జలపాతంలో పడిన నీటి చుక్క కొన్ని రోజుల్లో ఎలా మాయమవుతుందో, ఈ బలహీనమైన శరీర పత్రం కూడా అంతే సులభంగా జారిపోతుంది. సముద్రంలో తుళ్ళుతున్న బుడుగు లాగా, ఈ శరీరం కూడా కొంతకాలమే నిలుస్తుంది; ఇది ఫలహీనమైన పనుల్లో నిమగ్నమై, వృథాగా తిరుగుతుంది. అసత్య జ్ఞానంతో, కలల మాయలో చిక్కుకొని, స్పష్టంగా నశించదగిన ఈ శరీరంలో నేను ఒక్క క్షణం కూడా నమ్మకం పెట్టను, ó ద్విజుడు. వర్షాకాలంలో మెరుపులో, శరదృతువులో మేఘాల్లో, గంధర్వ నగరాల్లో స్థిరత్వాన్ని చూసేవాడు మాత్రమే శరీరంలో నమ్మకం పెడతాడు. నేను ఈ చెత్త శరీరాన్ని—పత్తి లాగా, లోపాలతో నిండిన, బలహీనమైన పనుల్లో ఎప్పుడూ ఓడిపోయే, మాయతో నడిచే—వదిలేసి, ఆనందంగా స్థిరంగా ఉంటాను. ఈ లోక సముద్రంలో జన్మ పొందినా, బాధల అలలతో, క్షణిక రూపాలతో నిండిన బాల్యం మాత్రం కేవలం బాధనే ఇస్తుంది. బాల్యంలో బలహీనత, అపాయాలు, ఆకాంక్షలు, మూగత, మూర్ఖత్వం, లోభం, చంచలత్వం, దుఃఖం—ఇవి అన్నీ కలుగుతాయి. కోపం, ఏడుపు, క్రూరత, బాధతో అలసిపోయిన బాల్యం—ఏనుగులకూ చంపే గొలుసుల్లా బంధనమే. బాల్యంలో కలిగే ఆందోళనలు మనసును చీల్చిపోస్తాయి; ఇవి మరణం, వృద్ధాప్యం, వ్యాధి, దుర్భాగ్యం, యువకంలో కూడా అంతగా బాధించవు. పిల్లల ప్రవర్తన, చంచలంగా, అందరికీ అభ్యహాసపాత్రంగా, జంతు స్వభావాన్ని పోలినది, మరణం కన్నా ఎక్కువ బాధను ఇస్తుంది. ఎన్నో ఆలోచనలతో, దుర్బలమైన, అజ్ఞానంతో నిండిన బాల్యంలో ఎవరి మనసు ఆనందాన్ని పొందగలదు? బాల్యంలో ప్రతి అడుగులోనూ భయం, చీకటి, మూర్ఖత్వం కలుగుతుంది; అటువంటి బాధను ఎవరూ తెలుసుకొని ఎదుర్కోవాలనుకోరు. ఆటల్లో, అనుచిత వినోదాల్లో, వృథా ఆశల్లో, మోసపోయిన బాలుడు, అతి పెద్ద మాయలో, దుర్భాగ్యంలో పడిపోతాడు. బాల్యం—చిత్తగడ్డ ఆలోచనలతో, అనుచిత వినోదాలతో, అసాధ్యమైన కోరికలతో—శాంతికి కాదు, కేవలం నియమానికి మాత్రమే అనుకూలంగా ఉంటుంది. బాల్యంలో అన్ని లోపాలు, చెడు ప్రవర్తన, కష్టమైన పనులు, దురాశ—alligatorలు లోతైన చెరువులో ఎలా ఉంటాయో, అలానే ఉంటాయి. discernment లేని వారు బాల్యం సుఖదాయకమని అంటారు; ó బ్రహ్మన్, అటువంటి మూర్ఖులు, మాయలో పడినవారు, శాపించబడాలి. మనసు చంచలంగా, దృష్టి మారుతూ, distractions లో మునిగి ఉంటే, మూడు లోకాలకు అధిపత్యం వచ్చినా సంతృప్తి కలగదు. ప్రతి స్థితిలో, అన్ని జీవులలో, మనసు చంచలంగా ఉంటుంది; కానీ బాల్యంలో, ó మునీశ్వరా, దాని చంచలత్వం పదింతలు ఎక్కువ. చంచలత మనసుకు సహజం; బాల్యం దాని శిఖరం; రెండూ కలిసితే, ó ప్రియుడా, ఆ లోపల కలిగే గందరగోళాన్ని ఎవరు అర్థం చేసుకోగలరు? స్త్రీల చూపులు మెరుపుల్లా, పూల మాలలు, అలలు—బాల్యం లేదా మనసు నుండే చంచలత్వం నేర్చుకుంటారు. బాల్యం, మనసు, అన్ని పనుల్లో, సోదరుల్లా ఎప్పుడూ చంచలంగా కనిపిస్తాయి. అన్ని దుష్టులు, లోపాలు, చెడు కోరికలు—బాల్యంలోనే అభివృద్ధి చెందుతాయి; ధనవంతులను ఎలా ఆశ్రయిస్తారో, అటువంటి బాల్యం. ప్రతి రోజు కొత్త, ఇష్టమైనది లభించకపోతే, బాలుడు విషపు కల్లోలంలో మునిగి పోతాడు. కొద్దిగా నియంత్రణలోకి వస్తాడు, కొద్దిగా కలతకు లోనవుతాడు; బాలుడు అపవిత్రమైనదానిలోనే సంతోషం పొందుతాడు, కౌలేయ కుల బాలుడిలా. ఎప్పుడూ ఏడుస్తూ, మురికిగా, లోపల మూర్ఖత్వంతో, వర్షంలో తడిసిన కాలిన భూమిలా, బాలుడు. భయంతో, ఆహారంపై దృష్టితో, దుఃఖంతో, చూసినదాన్ని కోరుతూ, బాలుడి చంచల మనసు, శరీరం కేవలం బాధకే. తన కల్పనలో కోరిన వస్తువులు లభించకపోతే, బలహీన బాలుడు, మనసు బాధతో, హృదయం కోసినట్టు బాధపడతాడు. ó మునీశ్వరా, బాలుడి బాధలు—అతని లక్ష్యాలు సాధ్యముకాక, ఎన్నో దిక్కులలో లాగబడుతూ—ఎవరికి లేవు. కల్పనలో బలమైన బాలుడు, ఎప్పుడూ మనసులో బాధపడతాడు, వేసవిలో అడవి ఎలా కాలిపోతుందో. బాలుడు విద్య గృహంలో ప్రవేశించినప్పుడు, అతడు అత్యంత కష్టాన్ని ఎదుర్కొంటాడు; uneven విషాలతో బెదిరించబడిన పెద్ద పాము లాగా. బాల్యం, బలహీన హృదయంతో, అంతులేని కల్పనలతో, ఆశలతో నిండినది, దీర్ఘకాల బాధను ఇస్తుంది. ఎవరు మూర్ఖంగా, పాకిన మంచు తినాలనుకుంటారు, లేదా ఆకాశంలో చంద్రుని పట్టుకోవాలనుకుంటారు, సంతోషం పొందగలరు? తన అంతర మనసు వేడి, చలి నివారించలేని వారు—ó మహాబుద్ధి, బాలుడు, మొక్క, చెట్టు—ఏ తేడా ఉంది? పిల్లలు, పక్షుల్లా, ఎప్పుడూ రెక్కలతో ఎగిరేందుకు తహతహలాడుతారు, ఆకలితో, భయం, ఆహారంలో నిమగ్నమై ఉంటారు. బాల్యంలో గురువుల భయం, తల్లి, తండ్రి, ప్రజలు, పెద్ద పిల్లల భయం—బాల్యం నిజంగా భయాల గృహం. ఎలాంటి లోపాలు ఆశలను నిరాశపరచి, మూర్ఖత్వంలో సంతోషించే వారు—ó మహామునీ, ఇక్కడ బాల్యం ఎవరికీ సంతృప్తిని ఇవ్వదు. అంతలో, బాల్య దుర్భాగ్యాన్ని వదిలి, ఆశలు నెరవేరని వ్యక్తి, యువక సంభ్రమపు మేఘంలోకి ఎగిరి, మళ్లీ పడిపోతాడు. అక్కడ, తన చంచలమైన మనసు ప్రవర్తనను అనుసరించి, మూర్ఖుడు, బాధ నుండి మరింత బాధకు వెళ్తాడు. కోరిక అనే దుర్మార్గుడు, మనసు గుహలో నివసిస్తూ, అంతులేని గందరగోళాన్ని సృష్టించి, అతన్ని బలహీనుడిగా చేస్తాడు. ఇలా మహర్షి తన అనుభవాలను, బాల్యం, శరీర, మనసు, యువక గురించి, వారి లోపాలు, దుఃఖాలు, మాయలు, అర్థవంతంగా వివరించాడు.