రామా, విను. ఒకసారి, రాజు మరియు అతని సహచరుడు ఇద్దరూ ఒక మహా అడవిలో, రాత్రి సమయంలో, ఓ భయంకరమైన రాక్షసీకి ఎదురయ్యారు. ఆమె వారిని పరీక్షించడానికి, “మీరిద్దరూ నిజమైన జ్ఞానం కలిగి ఉంటే, మీరు ధర్మవంతులు, పరమ శ్రేయస్సును పొందుతారు. లేకపోతే, మీరు హాని కలిగిస్తారు; అప్పుడు నేను మిమ్మల్ని నా స్వభావానికి చెందారని అంగీకరించను,” అని చెప్పింది. ఆమె చెప్పింది, “ఒకే మార్గంలో, మీరు నా ప్రశ్నల బంధాన్ని ఆలోచనతో పరిశీలిస్తే, నా వైపు నుండి మీరు దాటిపోతారు.” రాజు వినయంగా, “రాజా, నీ ప్రశ్నలు చెప్పు; నీ కోరికను తీర్చేందుకు నేను ఉత్సుకుడిని ఉన్నాను. ఈ లోకంలో, అభ్యర్థనను స్వీకరించినవాడు, తప్పా, తన దోషం వల్ల పడిపోతే, ఇవ్వకుండా ఉంటాడా?” అని సమాధానమిచ్చాడు. ఆమె మాట్లాడింది. “రాజు చెప్పు,” అని అనగానే, రాక్షసీ తన ప్రశ్నలను అడగడం ప్రారంభించింది. రామా, ఆ ప్రశ్నలు విను. “ఒకటిలో, అనేకలో, కణంలో, సముద్రంలో—అందులో, అనేక బ్రహ్మాండాలు బుడగల్లా కరిగిపోతాయి. ఏది ఆకాశం, ఏది ఆకాశం కాదు, ఏది శూన్యం, ఏది భవిష్యత్తు? నేను ఎవరు, నువ్వు ఎవరు, నేను ఇక్కడ నిలబడినవాడెవరు? ఏది కదిలి కదలని, నిలిచి నిలిచినది? ఏది బలుపు లేని శిలా లాగా, ఏది ఆకాశంలో అద్భుతాలు సృష్టిస్తుంది? ఏది అగ్ని, తన స్వరూపాన్ని వదలని, ఏది అగ్ని, కాల్చని? అగ్ని కానిదానిలో అగ్ని ఎలా నిరంతరం ఉత్పన్నమవుతుంది, రాజా? ఏది నాశించని ప్రకాశకుడు, చంద్రుడు, సూర్యుడు, అగ్ని, నక్షత్రాలు లేకపోయినా? ఏదిలో, కనులు చూడలేకపోయినా, వెలుగు ప్రత్యక్షమవుతుంది? తామర, బూదులు, మొక్కలు, జన్మతా అంధులు, కనులు లేని వాడికి—అందరికీ అత్యున్నత వెలుగు ఏది? ఏది ఆకాశం మరియు ఇతర భూతాల మూలం, వాటికి స్వరూపాన్ని ఇచ్చేది? ఏది ప్రపంచ రత్నాల నిలువు, ఏదిలో ప్రపంచం రత్నంగా నిలుస్తుంది? ఏది కణం, అది చీకటి మరియు వెలుగు, అది ఉంది మరియు లేదు? ఏది దూరమైనదైనా, దూరం కాదు, అది మహా పర్వతమూ? ఏది క్షణం, అది యుగం, ఏది యుగం, అది క్షణం? ఏది కనిపించే కానీ అసత్యం, ఏది చైతన్యం కానీ అచైతన్యం? ఏది గాలి లేని గాలి, ఏది శబ్దం మరియు శబ్ద రహితత? ఏది అన్నీ మరియు ఏదీ కాదు, నేను ఎవరు, నేను ఎవరు కాదు, అది ఏమిటి? శతాధిక ప్రయత్నాలతో, అనేక జన్మలతో పొందినది ఏది, కానీ పొందిన తర్వాత అది ఏమి కాదు, అయినా అన్నీ పొందదగినవి? తన స్వరూపంలో జీవిస్తూ, ఎవరి ద్వారా తన ఆత్మను తీసుకుపోతారు? ఏ కణంలో మేరు, మూడు లోకాలు, గడ్డి తురుపు పరిమితమవుతాయి? ఏ కణంలో నూరు యోజనాల విస్తీర్ణం నిండిపోతుంది? ఏ కణం ప్రపంచంగా మారుతుంది, అయినా నూరు యోజనాల్లో కూడా లేదు? ఏదే చూడటంతో ప్రపంచ లీలా నడుస్తుంది? ఏ కణంలో పర్వత కుటుంబాలను దాచిన మట్టి పాత్రలు ఉంటాయి? ఏ కణం తన సూక్ష్మత్వాన్ని వదలని, అయినా మేరు పర్వత రూపంలో కనిపిస్తుంది? ఏది జుట్టు చివరి వందవ భాగం, ఏది మహా పర్వతం? ఏ కణం వెలుగు, అది ప్రకాశం మరియు చీకటిని చూపిస్తుంది? ఏ కణంలో అన్ని అనుభవాలు, చిన్నవైనా, ఉంటాయి? ఏ కణం రుచి లేని, అయినా అత్యంత రుచిగా అనుభవించబడుతుంది? ఏ కణం అన్నీ వదిలి, అయినా అన్నీ ఆధారంగా నిలుస్తుంది? ఏ కణం, దాచే శక్తి లేకపోయినా, ప్రపంచాన్ని దాచుతుంది? ఏ కణాన్ని అనుసరించి ప్రపంచం నిజంగా నిలుస్తుంది? ఏ కణం విభాగాలు లేని, అయినా వెయ్యి చేతులు, కళ్ళు కలిగినది? ఏది క్షణం, యుగం, వంద యుగాలు? ఏ కణంలో ప్రపంచాలు విత్తనంలో వృక్షాల్లా ఉంటాయి? విత్తనం నుండి ఫలానికి, కనిపించేది, కనిపించని, అన్నీ అందులో ఉంటాయి. ఏ క్షణంలో యుగం నిలుస్తుంది, జీవిలో జీవం లాగా? ఏది, చేసేవాడు లేకపోయినా, చర్యకు కారణంగా పనిచేస్తుంది? బాధ్యత కోసం, దృష్టికర్త తనను ప్రత్యక్షంగా చేస్తాడు; కానీ దృష్టికర్త, తనను తానే చూడడు, కళ్ళు తానిని తానే చూడనట్టు? ఏవాడు, అన్ని వస్తువులు ఏక ఆత్మలో కలిసిపోయినప్పుడు, బయట వస్తువులను చూడడు, అవి ఎదురుగా కనిపించినా? ఏవాడు ఆత్మను, చూడటం, చూడబడినదాన్ని ప్రకాశింపజేస్తాడు, బంగారం బంగడాల్లో వ్యాపించినట్టు? ఎవరి ద్వారా ఈ మూడు లయమవుతాయి? ఏందుకు, ఏదీ వేరుగా నిలవదు, సముద్రంలో అలలు లాగా? ఎవరి సంకల్పంతో, ఏదైనా వేరుగా కనిపిస్తుంది, సముద్రంలో నురుగు లాగా? ఆ పరిమితిలేని, స్థలం, కాలం, ఇతర పరిసరాలకు అతీతమైన, అసత్యం మరియు సత్యం అయిన ఒక్కటి నుండి, ద్వైతం కూడా వేరుగా నిలవదు, సముద్రంలో నీరు లాగా కలిసిపోతుంది? ఏవాడు తనలోనే ఆత్మను, చూడటం, చూడబడినదాన్ని—సత్య, అసత్య, మూడు కాలాల్లో కదిలే అన్నీ—విత్తనంలో విత్తనం లాగా నిలుపుకుంటాడు? ఎవరిలో, గత, వర్తమాన, భవిష్యత్తు లోకాలు, వృక్షం విత్తనంలో ఉండినట్టు, సమంగా నిలుస్తాయి? ఏవాడు, ఉత్పన్నమవకుండా, తానే తాను రూపాంతరం చెందుతాడు, విత్తనం త్వరగా వృక్షంగా, వృక్షం తిరిగి విత్తనంగా మారినట్టు? రాజా, ఎవరి సంబంధంలో, మేరు, మందార శిఖరాలు, కమలతంతువు లో లేదా మేరు పర్వతంలో ఉంటాయి? ఏవాడు, ఈ బ్రహ్మాండాన్ని అనేక రూపాలతో వ్యాపింపజేస్తాడు? ఎందుకు నువ్వు అతి గర్వంగా, నాశనం చేసి, రక్షించుకుంటావు? ఏ దృష్టితో నువ్వు భవించవు, లేదా నిజంగా భవిస్తావు? నువ్వు సమదర్శి కాదనుకుంటాను—నాకు చెప్పు, దీనితో నా కలవరము శాంతించాలి. నా సందేహం పూర్తిగా కరిగిపోవాలి, కమల ముఖంపై పగడబండిలా కరిగిపోవాలి. సందేహం మూలంగా పోకపోతే, జ్ఞానుల మాటలు ఎక్కడికీ చేరవు. నువ్వు, నాకు సందేహ నివృత్తి కోసం, బుద్ధి ద్వారా, క్రమంగా నన్ను నడిపించకపోతే, వెంటనే రాక్షసి పొగలో తినబడతావు, ఏ అడ్డుపడకుండా. తర్వాత, నా ఆకలి కోసం, ఆ ప్రాంతాన్ని, ప్రజలను, చుట్టూ ఉన్నవారిని, క్షణంలో తినేస్తాను. నీకు, మంచి రాజు పాలించినట్టు ఉంటుంది; కానీ, మూర్ఖులకు అధిక ఆనందం ఎప్పుడూ నాశనమే. ఇలా, ఆ రాత్రి వాసిని, ఆమె భయంకరమైన రూపంతో, గంభీరమైన మేఘగర్జన లాంటి స్వరంలో మాట్లాడి, మౌనంగా నిలిచింది; ఆమె అంతరంగం శుద్ధంగా autumn మేఘంలా నిర్మలంగా ఉంది. అంతటి మహా రాత్రి, మహా అడవిలో, మహా రాక్షసీ తన ప్రశ్నలు అడిగిన తర్వాత, రాజు యొక్క ముఖ్యమంత్రి, ఆ మహా ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పడం ప్రారంభించాడు.