ఈ కథ యోగ వాసిష్ఠంలో వర్ణించబడిన సంఘటనల ఆధారంగా సాగుతుంది. ఒకసారి, ఇద్దరు యువకులు ఆత్మజ్ఞానాన్ని పొందినవారిగా కనిపించగా, వారి లోనికి చూసిన demoness ఆమె మనసులో ఇలా అనుకుంది: "ఈ ఇద్దరూ నిజమైన ఆత్మజ్ఞానాన్ని కలిగి ఉన్నారు. ఆత్మజ్ఞానం లేకపోతే, నిజమైన అవగాహన సాధ్యం కాదు. మనలో ఉండే 'అస్తిత్వం' మరియు 'అనస్తిత్వం' అనే భావన శుద్ధి చేయబడినప్పుడు, మరణ భయం కూడా తొలగిపోతుంది." ఆమెకు ఒక సందేహం ఏర్పడింది. "ఈ అవకాశాన్ని సద్వినియోగం చేసుకొని, నేను వారిని అడగాలి," అని ఆమె నిర్ణయించుకుంది. "ఏ వ్యక్తి, అవకాశం వచ్చినప్పుడు, ఏదీ అడగకుండా వదిలేస్తే, అతడు మానవుల్లో అత్యంత తక్కువ స్థాయికి చేరతాడు." ఈ విధంగా ఆలోచించిన demoness, తన నవ్వును అదుపులో పెట్టుకుని, సరైన సమయాన్ని నిరీక్షించి, ప్రశ్నించేందుకు సిద్ధమైంది. ఆమె, ఆ ఇద్దరిని చూసి, స్నేహభావంతో ఇలా అడిగింది: "నిర్దోషులు, వీరులు అయిన మీరు ఇద్దరూ ఎవరు? దయచేసి చెప్పండి. శుద్ధ హృదయులను చూసినప్పుడు, సహజంగా స్నేహం కలుగుతుంది." ఆ యువకులలో ఒకరు చెప్పాడు: "ఈ రాజు కిరాటుల పాలకుడు, నేను అతని మంత్రి. మనం రాత్రి గస్తీ చేస్తూ, మీలాంటి వారిని నియంత్రించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నాం." "రాజు యొక్క ధర్మం, పగటి రాత్రి, దుష్టులను నియంత్రించడం. కానీ, ఎవరు తమ స్వధర్మాన్ని వదిలేస్తారో, వారు నాశనాగ్ని కి ఇంధనం అవుతారు." దానిపై demoness స్పందించింది: "నీవు రాజుకు తప్పుదారి చూపిన మంత్రి. నీ చెడు సలహా వల్ల అరాడ వచ్చాడు. మంచి మంత్రి, ధర్మవంతుడు రాజుకు చెందాలి; రాజు, మంచి మంత్రులతోనే మహాత్ముడు అవుతాడు." "రాజును ప్రారంభంలోనే జ్ఞానంతో నడిపించాలి. అలా చేస్తే అతడు మహాత్ముడవుతాడు. రాజు ఎలా ఉంటే, ప్రజలు కూడా అలాగే ఉంటారు." "ఆత్మజ్ఞానం అన్ని గుణాల సమాహారం. అలాగే, రాజు నిజమైన రాజుగా ఉండాలి; మంత్రి, సలహా తెలిసినవాడిగా ఉండాలి." "రాజు జ్ఞానం ద్వారా అధికారం, సమన్విత దృష్టి కలుగుతుంది. ఇది తెలియని వారు, మంత్రి కూడా కాదు, పాలకుడు కూడా కాదు." "మీరిద్దరూ ఆ జ్ఞానం కలిగి ఉంటే, మీరు ధర్మవంతులు, శ్రేష్ఠమైన ఫలితాన్ని పొందుతారు. లేకపోతే, హాని కలుగుతుంది; అప్పుడు నేను మీను నా స్వభావంలోకి తీసుకోను." "ఒకే మార్గంలో, మీరు నా ప్రశ్నల గల గుట్టను విచారించి, సమాధానాన్ని వెతికితే, నా వైపు నుంచి మీరు బయటపడతారు." రాజు స్పందించాడు: "ఓ రాజస్వామీ, నీ ప్రశ్నలు చెప్పు; నీ కోరికను తీర్చేందుకు నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను. ఈ లోకంలో, ఎవరు అభ్యర్థనను స్వీకరించి, దాన్ని నెరవేర్చకుండా వదిలేస్తారో, వారు తప్పులు చేసి, పతనానికి గురవుతారు." దీనితో demoness తన ప్రశ్నలను అడగడం ప్రారంభించింది. రాజు "చెప్పు" అన్నాడు. ఇప్పుడు, రాఘవా, ఆ ప్రశ్నలను విను: "ఒకటిలో, అనేకంలో, సూక్ష్మంలో, సముద్రంలో—అందులోని అనేక విశ్వాలు బుడగలుగా లయమవుతాయి." "ఏది ఆకాశం, ఏది ఆకాశం కాదు, ఏది శూన్యం, ఏది వస্তু? నిజంగా సంతృప్తి చెందిన నేను ఎవరు? మీరు ఎవరు? ఇక్కడ నిలబడిన నేను ఎవరు?" "ఎవరూ కదులుతూ, కదలకుండా ఉంటారు? ఎవరూ నిలబడి, నిలబడినట్టే ఉంటారు? ఎవరూ బుద్ధిమంతులుగా, కానీ రాయి లాగా ఉంటారు? ఎవరూ ఆకాశంలో అద్భుతాలు సృష్టిస్తారు?" "ఎవరూ అగ్ని తన స్వభావాన్ని వదలకుండా ఉంటారు? ఎవరూ అగ్ని, కాలిపోకుండా ఉంటారు? అగ్ని కానిదానిలో, అగ్ని ఎలా పుట్టుతుంది, రాజా?" "ఎవరూ చంద్రుడు, సూర్యుడు, అగ్ని, నక్షత్రాలు లేకుండా, నశించని ప్రకాశాన్ని కలిగి ఉంటారు? కనబడని వెలుగు ఎలా ప్రదర్శించబడుతుంది?" "బల్లె, ముల్లు, మొల్లు, అంధులు, అలాగే కళ్ళు లేని ఇతరులకు, అత్యున్నత వెలుగు ఏమిటి?" "ఎవరూ ఆకాశం, ఇతర భూతాల మూలం? ఎవరు వాటికి స్వభావాన్ని ఇస్తారు? ఎవరు ప్రపంచపు రత్నాల సంపద? ఎవరి ఖజానాలో ఈ ప్రపంచం ఒక రత్నంగా ఉంది?" "ఏది కణం, అది చీకటి, వెలుగు, ఉండే, ఉండని? ఏది కణం, దూరమైనదిగా, కానీ దూరంగా కానిది? అదే ఒక గొప్ప పర్వతమా?" "ఏది క్షణం, అది యుగం? ఏది యుగం, అది క్షణం? ఏది స్పష్టంగా కనిపించి, నిజంగా కానిది? ఏది చైతన్యంగా, కానీ అచేతనంగా?" "ఏది గాలి లేకుండా, గాలి? ఏది శబ్దం, శబ్దం కానిది? ఏది అన్నీ, ఏది శూన్యం? నేను ఎవరు, నేను ఎవరు కాదు, అది ఏమిటి?" "శతాది ప్రయత్నాలు, అనేక జన్మల ద్వారా పొందినది, కానీ పొందినప్పుడు, అది శూన్యం, అయినా అన్నీ సాద్యమవుతాయి?" "ఎవరూ, తన స్వభావంలో ఉండి, తన ఆత్మను పోగొట్టుకుంటారు? ఏ కణంలో, మేరు పర్వతం, మూడు లోకాలు, గడ్డి తురుపు కూడా కలిసిపోతాయి?" "ఏ కణంలో, వంద యోజనాల విస్తారాన్ని నింపుతారు? ఏ కణం, ప్రపంచంగా మారుతుంది, కానీ వంద యోజనాల్లో కూడా ఉండదు?" "ఏ కేవలం దర్శన చర్య ద్వారా, ప్రపంచ నాటకం జరుగుతుంది? ఏ కణంలో, పర్వత కుటుంబాలను పట్టే పానపాత్రలు ఉంటాయి?" "ఏది కణం, తన సూక్ష్మత్వాన్ని వదలకుండా, మేరు పర్వతం లాంటి విస్తారంగా కనిపిస్తుంది? ఏది కణం, జుట్టు చివరి వందవ భాగం, ఏది గొప్ప పర్వతం?" "ఏది కణం, వెలుగు, చీకటి, ప్రకాశాన్ని తెలియజేస్తుంది? ఏ కణంలో, అన్నీ అనుభవాలు, సూక్ష్మంగా ఉంటాయి?" "ఏది కణం, రుచి లేకపోయినా, అత్యంత రుచిగా అనుభవించబడుతుంది? ఏ కణం, అన్నీ వదిలేసి, అన్నీ నిలబడేందుకు ఆధారం?" "ఏది కణం, దాచే శక్తి లేకపోయినా, ప్రపంచాన్ని దాచుతుంది? ఏ కణం విధానం ద్వారా, ప్రపంచం వాస్తవంగా నిలబడుతుంది?" "ఏది కణం, భాగాలు లేకుండా, వెయ్యి చేతులు, కన్నులు కలిగి ఉంటుంది? ఏది క్షణం, యుగం, వంద యుగాలు?" "ఏ కణంలో, లోకాలు విత్తనంలో వృక్షాలుగా ఉంటాయి? విత్తనం నుండి ఫలానికి, అన్ని వస్తువులు, వ్యక్తమవుతున్నవి, అవ్యక్తమైనవి, అందులో కలిసిపోతాయి." "ఏ క్షణంలో, యుగం, జీవిలో జీవితం లాగ, కలిసిపోతుంది? ఏది, చేయనివాడి ఆధారంగా లేకుండా, క్రియాకర్తగా వ్యవహరిస్తుంది?" "ప్రత్యక్షమైన సంపద కోసం, దర్శనకర్త, తనను దర్శనమైనవాడిగా చేస్తాడు; కానీ, దర్శనమైనదాన్ని చూసి, తనను తాను చూడని వాడు, కన్ను తనను తాను చూడదు." "ఎవరూ, అఖండ ఆత్మలో, అన్ని వస్తువులు కలిసిపోయినప్పుడు, బయట వస్తువులను చూడడు, అవి ఎదుట కనిపించినా." "ఎవరూ, ఆత్మను, దర్శనాన్ని, దర్శనమైనదాన్ని ప్రకాశింపజేస్తారు, బంగారం గాజు వంటి ఆభరణాల్లో వ్యాపించ듯; ఎవరి ద్వారా ఈ మూడు లయమవుతాయి?" "ఎందుకు, వేరు వేరు గా ఏమీ నిలబడదు, సముద్రంలో అలలు లాగ, మరియు ఎవరి సంకల్పంతో, ఏదైనా వేరు గా కనిపిస్తుంది, సముద్రంలో నురుగు లాగ?" "ఆ ఒకటి, స్థలం, కాలం, ఇతర పరిమితులు లేని, అసత్యం, సత్యం రెండూ అయినది, ఎందుకు ద్వైతం కూడా వేరు గా నిలబడదు, సముద్రంలో నీరు లాగా లయమవుతుంది?" ఈ విధంగా demoness, తన లోతైన ప్రశ్నలను రాజుకు అడిగింది. ఆమె ప్రశ్నలు ఆత్మ, ప్రపంచం, ప్రకృతి, అనుభవం, తత్వం, అవగాహన, మరియు మాయ గురించి, లోతైన ఆలోచనలకు దారితీసేలా ఉన్నాయి.