ఓ బ్రహ్మన్, నా మనసు ఒక పాత ఆకులా నీటిలో తేలుతూ, ఎండిన పొట్టెత్తు గాలిలో తిప్పబడినట్లు, లేదా శరదృతువులో ఆకాశంలో తేలే మేఘంలా, ఆందోళనల తుఫానులో తిప్పబడుతోంది. మన నిజమైన స్థితిని చేరుకోలేక, మనం ఆలోచనల వలలో చిక్కుకున్న పక్షుల్లా అయోమయంగా పోతున్నాం. తండ్రీ! నాకు లోపల కోరిక అనే అగ్ని మండుతోంది; ఆ అగ్ని నుండి సాంత్వనకైనా, అమృతాన్ని కూడా ఆశించలేను. ఈ కోరికతో పిచ్చిగా మారిన నా మనస్సు, దిక్కు దిక్కున పరుగులు తీస్తూ, ఎప్పటికప్పుడు తిరిగి వస్తూ, దూరంగా వెళ్లిపోతూ ఉంది. ఈ కోరిక మూర్ఛతో బంధించబడినట్లు ఎప్పుడూ తిరుగుతూ, అలజడిగా, ముడిపడి, నాభి లేని చక్రంపై బలమైన తాడు లా ఉంది. శరీరంలో మనిషిని ఈ కోరిక బలంగా లాక్కుంటూ, ఎప్పుడూ కలవరపడి, తాడుతో ఎడ్లను లాగినట్లు వెంటాడుతుంది. ఈ లోకంలో కొడుకులు, భార్యలు, కుటుంబం మీద కోరిక మనుషుల మధ్య వల వేసినట్లుగా, పక్షులను వేటగాడు వలలో పడేసినట్లు మనలను బంధిస్తుంది. కోరిక, చీకటి రాత్రిలా, జ్ఞానులను కూడా మోసపుచేసి, చూపుతో ఉన్నవారిని కూడా అంధులను చేసి, సంతోషంగా ఉన్న వారిని కూడా అలసటకు గురిచేస్తుంది. బాహ్యంగా మృదువుగా అనిపించినా, లోపల విషాన్ని దాచుకున్న నల్ల సర్పంలా, ఈ కోరిక తక్కువగా తాకినా కాల్చేస్తుంది. కోరిక నల్ల రాక్షసిలా, మనుషుల హృదయాలను చీల్చి, మాయలు అల్లుతూ, దురదృష్టాన్ని తెచ్చి, ఎప్పుడూ దయనీయంగా ఉంటుంది. ఇది పాత వీణలాగా, మనస్సు అనే ధనాన్ని మాంద్యం, మూర్ఛ అనే జాలితో కప్పివేసి, ఆనందంలో ఎప్పుడూ ప్రకాశించదు. కోరిక చాలా అపవిత్రంగా, అసూయాపూరితంగా, పొడవుగా, బలంగా అనురాగంతో నిండిన చీకటి లోయలో పెరిగే వల్లి లాంటిది. కోరిక శూన్యమైనదే, ఆనందాన్ని ఇవ్వదు, ఎత్తుకు ఎదిగినా ఫలితం ఉండదు; అది అనిష్టకరంగా, క్రూరంగా, వాడిపోయిన పువ్వులా ఉంటుంది. మనస్సు దాని వైపు లాగబడకపోయినా, కోరిక ప్రతిదానిని వెంబడిస్తుంది; అయినా ఫలితం ఏమీలేదు, వృద్ధ వేశ్యలాంటిది. ఈ జగత్తు అనేక రుచులతో నిండిన నాట్యంలో, భోగాల వేదికల మధ్య, కోరిక పాత నర్తకిలా ఉంటుంది. వృద్ధాప్యపు చెట్టెక్కి, అపాయాల ఫలాలను ధరించి, దీర్ఘమైన సంసార అరణ్యంలో, కోరిక విషవల్లిలా వ్యాపిస్తుంది. ఎక్కడా విజయము సాధించలేకపోయినా, అక్కడ కూడా కోరిక ఉన్మాదంగా పరుగెడుతుంది; ఆనందం లేకుండా వృద్ధ నర్తకిలా నృత్యం చేస్తుంది. మబ్బులో తీవ్రంగా అలమటించి, వెలుగు వచ్చినప్పుడు తగ్గిపోతుంది; దుఃఖపు వరదల్లో, కోరిక కలవరపడ్డ మయూరిలా స్థిరపడుతుంది. మూర్ఛతో, అలజడిగా, బరువుగా, లోపల ఖాళీగా చాలా కాలం ఉంటుంది; ఒక్క క్షణం ఆనందాన్ని పొందుతుంది, అది కూడా వర్షాకాలపు అలలాగానే. కోరిక పోయినదాన్ని వదిలేసి, ఒక చెట్టు నుండి ఇంకొక చెట్టుకు, ఒక మనిషి నుండి ఇంకొకరికి పక్షిలా పరిగెత్తుతుంది. తృప్తి అయినా, దుర్గమమైన చోట కూడా ముందుకు సాగుతుంది; ఫలాన్ని కోరుతూనే ఉంటుంది—కోరిక అనే కోతి ఎప్పటికీ ఒకచోట నిలవదు. ఇది ఒక పని చేసి, మరొకదానికి పరుగెడుతుంది; అన్నీ గందరగోళంగా ఉంటాయి. కోరిక ఎప్పుడూ ఆగకుండా, దైవబలం నడిపిస్తున్నట్లుగా ప్రయత్నిస్తుంది. ఒక క్షణంలో లోతులకు దిగుతుంది; మరొక క్షణంలో ఆకాశాన్ని తాకుతుంది; ఇంకొక క్షణంలో దిక్కుల పొదల్లో తిరుగుతుంది—హృదయ పద్మాన్ని ఆకర్షించే తేనెటీగలా. ఈ సంసార దోషాల్లో, దీర్ఘకాల బాధను కలిగించేది కోరిక ఒక్కటే. రాజప్రాసాదాల్లో ఉన్నవారు కూడా దాని బంధనంలో బలంగా చిక్కిపోతారు. ఇది మూర్ఛను ప్రసాదించే అత్యంత అడ్డంకి; కోరిక మాయ మబ్బులతో నిండిన హారంలాంటిది. అన్ని ప్రాణులకు సంసార వ్యాపారాల్లో, కోరిక మనస్సు మచ్చల్లో నూలు—బంధనపు తాడు. కోరిక రంగురంగులుగా, గుణం లేని, పొడవుగా, అపవిత్రతలో స్థిరంగా ఉంటుంది; ఖాళీగా, శూన్యంలో పుట్టినదిగా, ఇంద్రధనుస్సులా కనిపిస్తుంది. ఇది శరదృతువులో పండిన పుణ్యఫలాలను నాశనం చేసే వజ్రాయుధం; ఐశ్వర్య పద్మానికి మంచు, చీకట్లకు దీర్ఘ రాత్రి. ఆమె సంసార నాటకంలో నటి, శరీర పంజరంలో పక్షి, మనస్సు అరణ్యంలో జింక, ప్రేమ సంగీతంలో వీణ. ఆమె క్రియాసముద్రంలో అల, మాయ ఏనుగు గొలుసు, మార్గంలో ఆనందదాయకమైన మర్రిచెట్టు, దుఃఖకుముదానికి చంద్రకాంతి. ఆమె వృద్ధాప్య, మరణ, వ్యధలకు మణిపెట్టె; ఎప్పుడూ మత్తులో, వ్యాధుల మధ్య క్రీడించేవారు. ఒక క్షణం నిర్మలంగా, స్పష్టంగా మెరిసిపోతుంది; మరొక క్షణం చీకటి మచ్చలా మారుతుంది; కోరిక ఆకాశ మార్గంలా, ఒక్క క్షణం పొగమంచుగా ఘనంగా ఉంటుంది. శాంతి కోసం, చంచల కార్యకలాపాల నివారణ కోసం, ఈ కోరికను విడిచిపెట్టాలి; ఇది ఘనమైన చీకటి లాంటిది, రాక్షసులను తరిమికొట్టేలా ఉంది. ఈ లోకం, విషపు వియోగరోగమైన కోరికను వెంబడించేవరకు, అయోమయంగా, మౌనంగా, విచ్ఛిన్న సంకల్పాలతో ఉంది. ఆందోళనలను విడిచిపెట్టినపుడు, ఈ లోకమంతా దుఃఖాన్ని వదులుతుంది; ఆందోళన వ్యాధికి మంత్రము, ఆందోళనను విడిచిపెట్టడమే అని చెప్పబడింది. గడ్డి, రాళ్లు, మట్టికట్టలు అన్నీ కూడా లాభం కోసం అనుమానంతో తీసుకుంటూ, కోరిక చెరువులో చేపలా లోపల కలవరపెడుతుంది. శరీరంలో వ్యాధిలా పుట్టిన కోరిక వ్యధ, ఎంత గొప్పవారినైనా బహిరంగం చేస్తుంది; సూర్యకిరణాలు పద్మాన్ని వికసింపజేసినట్లు. కోరిక బాంబూకాండంలా, లోపల ఖాళీగా, ముడులతో నిండిన, పొడవుగా, మొగ్గలు, ముళ్లు, ముత్యాలతో అలంకరించబడినట్లుగా బయట కనిపిస్తుంది. ఎంత అద్భుతమో, ఎంత ఆశ్చర్యకరమో, గొప్ప జ్ఞానులు కూడా, పరిశుద్ధ వివేక ఖడ్గంతో, కోరికను కోయగలగడం ఎంత కష్టమో! ఓ బ్రహ్మన్! ఖడ్గపు అంచు, వజ్రాయుధం, వేడైన ఇనుప ముక్కల మంటలు—ఇవి ఎంత ముదురైనా, మన హృదయంలో వాసమిచ్చే ఈ కోరిక అంచుతో పోల్చితే ఏమాత్రం పదునుగా ఉండవు!