వీరుని భార్య ఈ శరీరంతో అతని వెంట వెళ్లాలి—ఈ విషయం చెప్పు, ఓ అంబికా! మన ఇద్దరం వెళ్లాల్సిన ఆ స్థలానికి ఎలా చేరుకోవాలో నీవు నాకు వివరించు. ఎంతటి గొప్ప సంకల్పమైన యుద్ధమైనా, దేశంలో కలకలం అయినా, అవి జరుగుతున్నట్టు కనిపించినా, గొప్పగా ప్రకటించినా, వాటి అద్భుతమైన ఆరంభాలు తక్షణమే స్పష్టంగా కనిపించవు. ఏదీ నిజంగా జరుగదు; రాజ్యం గాని, భూమి గాని, ఏదీ స్థిరంగా ఉండదు—ఇది అంతా కలల స్వభావమే. మంటపంలో, శవం పక్కన, దాని సమీపంలో, ఓ పాపరహితా! భూమి రాజ్యం నీ భర్త జీవితం ఆధీనంగా కనిపిస్తుంది. నీ అంతర్గృహమే ఈ ఇల్లు; ఈ ఇంటి పొత్తు రాజ్యంతో కలిసివుంది. వసిష్ఠముని ఇంట్లో, శవాల ఇంట్లో, ఈ లోకం స్థితిచేస్తుంది. ఇలా, ఈ విస్తృతమైన ప్రయత్నం మూడు లోకాల మాయ. నీవు, నేను, ఈ వాహనం—all of us—ఈ సముద్రసమానమైన భూమితో ఏకమై ఉన్నాం. పర్వత గ్రామ ఇల్లు, ఆకాశ నౌక మధ్యలో, ఆకాశ స్వరూపమైన ఆత్మ స్పష్టంగా సంచరిస్తుంది, లేదా ఎక్కడా కదలదు. ఈ రెండు మందపాల లోపల—even their center—is just empty space; అక్కడ లోకమాయ లేదు. ఎందుకంటే, సంచారాన్ని గ్రహించే వాడి లేనప్పుడు, సంచారంలో ఏ సంచారం ఉంటుంది? మాయకు నిజమైన స్థితి లేదు; ఉన్నది జన్మలేనిది. మాయలో కనిపించేది అసత్యం; దానికి దర్శకునికి స్థితి ఎలా ఉంటుంది? దర్శకుడు–దర్శ్యము అనే క్రమం లేకపోవడం వల్ల, ఇక్కడ స్వభావంగా ఉన్నది అదే. నాశనము, ఉద్భవము లేని పరమస్థితిని తెలుసుకో; అది తనదైనదిగా, అవ్యక్తంగా, ప్రశాంతంగా, ఆద్యంగా, బాధలేనిదిగా విహరిస్తుంది. మంటప ఇంట్లో ప్రజలు తమ స్వభావ ఆత్మలో నివసిస్తారు; అక్కడ, తమ ఇంట్లో, తమ క్రమాన్ని అనుసరిస్తారు. అక్కడ లోకం లేదు, సృష్టి అనుభవించబడదు; అందుకే, ఈ లోకం ఆకాశంలాంటి జన్మలేనిదని నేను నీకు చెబుతున్నాను. అంతటిది శూన్య స్వభావమైన చైతన్యమే; మేరు మొదలైన పర్వతాలు గోడలతో తయారై ఉండవు, కలలోని మహానగరం గోడలతో తయారై ఉండదనేది ఎలా ఉంటుందో అలాగే. బొటనవేలి పరిమాణపు శూన్యంలో కూడా, వజ్రంలా గట్టి అనిపించే పర్వతాలు, ఇతర వస్తువులు, ప్రతి కణంలో శూన్య రూపంగా మాత్రమే ఉద్భవిస్తాయి. అరటి ఆకుల పొరలు ఒకదానికొకటి లోపల ఉండేలా, మూడు లోకాల ప్రతి కణ చైతన్యంలో కల నగరం ఉంటుంది. దాని లోపల, మరింత విభజనతో, లోకం తర్వాత లోకం పుట్టుకొస్తుంది; అలాంటి ఒక లోకంలో పద్మ అనే రాజు శవంగా ఉన్నాడు. ఓ మంగళకరమైనవాడా! నీ సహభార్య అయిన లీల ఆ లోకానికి ముందే చేరుకుంది; ఈ లీల అనే నీవు, నీకు ముందే స్మృతిహీనతకు లోనైనప్పుడు, ఆమె తన భర్త పద్మ శవం పక్కన నిలిచింది. ఆమె అక్కడికి ఎలా వెళ్లింది? ఎలా శరీరాన్ని పొందింది? ఎలా అతని భార్యగా స్థిరపడింది? అక్కడ ఆ స్త్రీలు ఎలాంటి రూపాన్ని చూస్తారు, మాట్లాడతారు? ఆ ఇంటి ముఖ్య నివాసితుల గురించి సంక్షిప్తంగా చెప్పు. విను, నేను చూచిన విధంగా, లీలా లీల కథను, కనిపించేది–కనిపించనిది కలిసిన దాని అంతిమ దర్శనంతో ఎలా ముగిసిందో వివరిస్తాను. ఎలా పద్మపుష్పం తన సరస్సుకు అధిపతి అయితే, అలాగే అతను ఈ మాయను వ్యాపింపజేస్తాడు; తన ఇంట్లోనే తనలోనే ఈ లోకాన్ని గ్రహిస్తాడు. ఈ యుద్ధం మాయ యుద్ధం; ఈ ప్రజలు మాయ జనితులు; ఈ లోకంలో మరణం కూడా మాయ వల్లే—ఇది కలత స్వభావమే. ఇదే కలత క్రమంలో లీలకు ప్రియుడు మిగిలాడు; నీవు, ఆమె, అందరూ కలే, ఓ సుందరీ! అలాగే, మీ ఇద్దరికీ ఈ ప్రభువు ఉన్నాడు; నేను కూడా అలాగే ఉన్నాను; సంసారంలో లోక వైభవం కనిపిస్తుంది, అందుకే ఇక్కడ ఇలా చెప్పబడింది. ఇదే గ్రహించబడింది; 'కనిపించు' అనే మాట అర్థం విడిచిపెట్టబడింది; ఆమె నీవిలాగే, రాజు కూడా అలాగే సిద్ధుడయ్యాడు. నేను కూడా, ఆత్మ సత్యంలో స్థిరమై, సమస్త ఆత్మగా ఉన్నాను; మనమంతా ఇక్కడ పరస్పరంగా సిద్ధులమయ్యాం, స్వయంగా ఉద్భవించినట్టు. ఇలా, సమస్తానికి సారమై, పరమచైతన్య సమూహంలో స్థిరమై, రాణి మోహకమైన నవ్వుతో ప్రకాశిస్తుంది. ఆమె కళ్లలో చంచలత ఉంది, ఆమె యౌవనంతో అలంకృతురాలు; ఆమె ప్రవర్తన శోభనంగా, మాటలు మధురంగా, శుభ్రమైనవి. ఆమె స్వరం కోకిల గానం లాంటిది, ప్రేమ మత్తులో మెల్లగా సంచరిస్తుంది; ఆమె కళ్ళు నీలిమల తామర రేకుల్లా, ఆమె వక్షోజాలు పుష్టిగా ఉంటాయి. ఆమె అవయవాలు బంగారు వర్ణంలో, అందంగా మెరిసిపోతాయి; పెదవులు బింబపండు వలె రక్తవర్ణంగా ఉంటాయి; నీవు ఆలోచించినట్టుగానే ఆమె రూపం తన భర్త మనస్సులో ప్రతిబింబంలా ఉంది. తర్వాత, నీ రూపాన్ని ధరించి, ఆమె చైతన్యంలో ఆశ్చర్యంగా నిలిచింది; భర్త మరణించిన వెంటనే ఆమె కూడా వెంటనే మరణించింది. ఆమె తన భర్తను—నీ ఆలోచనలో ఉద్భవించిన కణాన్ని—ముందుగా చూసింది. మనస్సు భౌతికంగా అనుభవించేది, అది తానే గ్రహిస్తుంది. ఇది నిజంగా కాదు, సూక్ష్మదేహ ప్రతిబింబమే అని తెలుసుకుంటుంది; మనస్సు భౌతికంగా భావించేది నిజంగా నిజం కాదని తెలుసుకుంటుంది. సూక్ష్మదేహ ప్రతిబింబం మరొకరిలో ఉద్భవిస్తుంది; మరణ జ్ఞానం ద్వారా మళ్లీ పునర్జన్మ మాయ కలుగుతుంది. నీవు దీన్ని గ్రహించేవాడివు, నీవే దీన్ని అర్థం చేసుకున్నావు; అతను నిన్ను చూశాడు, నీవు అతన్ని చూసావు. నీవు ఈ ఆత్మలో స్థిరమై ఉన్నావు, ఎందుకంటే చైతన్యం అన్నిటికీ వ్యాపించింది; బ్రహ్మం ఎక్కడైనా ఉన్నందున, ఏది ఎక్కడ ఎలా ఉద్భవించినా అదే. అక్కడ అది త్వరగా అలానే అవుతుంది; తన శక్తితోనే అలా గ్రహిస్తుంది. అది అన్నిచోట్లా సర్వశక్తివంతంగా, ఎక్కడ ఏ శక్తిని ప్రబలంగా కలిగించిందో అక్కడ అదే ప్రకాశిస్తుంది. అదే అక్కడ స్థిరమై, అలా ప్రకాశిస్తుంది; మరణం, మాయ సంభవించిన క్షణంలో ఆ దంపతులు అక్కడే ఉన్నారు. అప్పుడు, వారిద్దరికీ, ఆ ప్రబలమైన రూపంతో, హృదయంలో ఈ జ్ఞానం కలిగింది—"ఇవే మా తండ్రులు, ఇవే మా తల్లులు.