చంద్రకాంతి గోడల వెంట ప్రవహించే ప్రవాహాలనుండి బంగారు కొమ్మలు జారిపడుతున్నాయి. అందమైన ముత్యాల రణధ్వని మధ్య, మాణిక్యపు కొమ్మలతో అలంకరించబడ్డ చెట్లు ప్రకాశిస్తున్నాయి. ఆ మహానగరంలో, శుభలక్షణాలతో కూడిన తెల్లటి, సన్నని, సుందరమైన గుర్రాలు యుద్ధరంగాన్ని అలంకరించాయి. అవి అత్యుత్తమమైనవి, వేగవంతమైనవి; వాటి వేగానికి వారి కాళ్లు భూమిపై తొక్కిన ప్రతిసారి, ఉప్పెనలా మట్టి పైకి ఎగురుతుంది. ఆ గుర్రాల స్వభావికమైన నడకను గాలికూడా మించలేకపోయింది. అవి తమ వెనుక భాగాలను వదిలేసినట్టు, ఆకాశాన్ని త్రాగుతున్నట్టు దూసుకెళ్లాయి. ఎనిమిది నిండిన చంద్రులు, యక్షపుచ్చాల్లా మెరిసే ప్రకాశంతో, ఆ రథాలకు జోతగా మెరుస్తూ ఉన్నారు. ఎనిమిది గుర్రాల నాదం, దిక్కులను నింపుతుంది. అప్పుడే, మేఘగర్జనలా ఉగ్రంగా, కొండలపై ప్రతిధ్వనిస్తూ, ఒక గొప్ప మృదంగధ్వని ఆకాశాన్ని కంపింపజేసింది. మత్తులో మునిగిపోయిన సైనికుల అరుపులు, ఘంటల మ్రోగింపు, ఆయుధాల ఝంకారంతో ఆ వాతావరణం నిండిపోయింది. విల్లుల ముడిపెట్టు శబ్దాలు, బాణాల శబ్దం, కవచాల ఘర్షణ మేళవిపోయాయి. విపరీతంగా మండుతున్న అగ్నిజ్వాల శబ్దం, బాధితుల అరుపులు, యోధుల పరస్పర గర్జనలు, గాయకుల ఆందోళనభరితమైన విలాపాలు కలిసిపోయాయి. ఆ ఘోరమైన శబ్దం, శిల్పంలా స్పష్టంగా, భయంకరంగా, విశ్వాన్ని నింపింది; పది దిక్కులన్నింటినీ వ్యాపించింది. అప్పుడు, సూర్యుని మార్గాన్ని అడ్డుకునేలా ఒక పొడవాటి మబ్బు సముదాయం ఏర్పడింది. దాని ధూళిదినుసు భూమిని ఆకాశం వైపు ఎగురవేసింది. ఆ మహానగరం గర్భంలో ఉన్నట్టు మూసుకుపోయింది; అంధకారం ముదురుతూ, యువతలో పెరుగుతున్న అజ్ఞానంలా వ్యాపించింది. ఏదోచోట, దీపాల సమూహాలు నశించిపోయాయి; పగలు నక్షత్రాలు కనపడకపోయినట్టు. రాత్రి జీవుల గుంపులు తమ శక్తిని కూడగట్టుకున్నాయి. ఆ రెండు కన్యలు ఆ మహాయుద్ధాన్ని చూశారు; వారి హృదయాలు కంపించాయి, దేవతా అనుగ్రహంతో వారికి విస్తృత దృష్టి కలిగింది. ఇంటింటా ఆయుధాల ఘోష వినిపించింది; అది నీటితో నిండిన సముద్రంలో అగ్నిలా ప్రతిధ్వనించింది. రాజు, తన బాణాలతో శత్రుసైన్యాన్ని ఆకర్షిస్తూ, తన రెక్కల బలంతో, మేరు పర్వతం ఒక్క సముద్రంలో ప్రవేశించినట్టు, ప్రత్యర్థి సైన్యంలో ప్రవేశించాడు. ఆ సమయంలో, స్వయంగా ఏర్పడిన మేఘాల వలయంగా బాణాల వరుసలు ఓడగా ఏర్పడుతూ, విశిష్టమైన గుణాల ఘోష స్పష్టంగా వినిపించింది. వివిధ ఆయుధాలు, అనేక రకాల పక్షుల్లా ఆకాశంలో ఎగిరాయి; అన్ని దిక్కులలో మబ్బులు ఆయుధాల ప్రకాశంతో మెరిసిపోయాయి. ఆయుధాలు పరస్పర ఘర్షణతో అగ్నిపంజరాల్లా మండిపోయాయి; యోధుల మేఘాలు గర్జించాయి, బాణాల వర్షాన్ని కురిపించాయి. క్రూరమైన ఆయుధాలు, గద్దలవలె, వీరుల శరీరాలపై పడిపోయాయి; కొన్ని ఆకాశంలో ఆయుధాల ఘర్షణతో విరిగిపడ్డాయి. ఆ అంధకారం, ఆయుధాల జ్వాలల వెలుగుతో త్వరగా తొలగిపోయింది; మొత్తం సైన్యం, కొత్త యువతుల జుట్టు వలె, సన్నని పొగతో కప్పబడినట్టు కనిపించింది. తలలేని శరీరాలు నాట్యప్రదక్షిణలో లేచాయి; రాక్షసకన్యలు యుద్ధద్రోహాన్ని గట్టిగా పాడుతూ సంచరించాయి. ఏనుగుల సైన్యం, మత్తులో పరస్పరం ఢీకొంటూ, గర్జించింది; మత్తులో ఉన్న నదులు విసిరిన రాళ్లను ఆకాశంలోకి మోసుకెళ్లాయి. రథాలు అడవి వాడిపోతున్న ఆకుల్లా నేలపై పడిపోయాయి; యుద్ధపర్వతం నుండి ఎర్రటి నదులు ప్రవహించాయి, మృతదేహాలను వర్షంలా కురిపించాయి. రక్తంతో నిండిన ధూళికణాలు, ఆయుధాల అగ్నితో అదుపులోకి వచ్చాయి; యుద్ధధ్వని, మరణ నిశ్చయంతో భయాన్ని కలిగించింది. అక్కడ ఎటు చూసినా, కలత, గందరగోళంతో కూడిన ఘోరమైన యుద్ధమే వినిపించింది; ఖడ్గాల అలలతో కలకలం, కానీ పై మేఘాలు మాత్రం కదలలేదు. సైన్యాల ఘర్షణ, శవపేటికల మ్రోగింపు లాంటి శబ్దాన్ని కలిగించింది; బాణాల ముడిపెట్టు జల్లుగా పడింది; గొప్ప ఆయుధాల ఢీకొనడం ఘోరంగా వినిపించింది; కానీ రాత్రి, అన్నీ నిద్రలో ఉన్నట్టు, దాచివేసింది. అలాంటి భయంకరమైన యుద్ధం జరుగుతున్న సమయంలో, జ్ఞానదేవి తన ఎదుట నిలబడ్డ స్వరూపాన్ని ఆటలాడుతూ పలికింది: “దేవతా! మన ప్రభువు ఈ యుద్ధంలో గెలవకపోవడమూ, ఓడిపోవడమూ ఎందుకు జరుగుతున్నాయి? నీవు సంతోషంగా ఉన్నా కూడా, ఈ యుద్ధంలో ఏనుగులు పారిపోతున్నప్పుడు, చెప్పు.” “ఈ రాజు విదురథ చాలా కాలంగా నన్ను ఆరాధిస్తున్నాడు; కానీ విజయాల కోసమే కాకుండా. అందుచేత, అతనే విజయాన్ని పొందుతున్నాడు; విదురథ మాత్రం గెలవడం లేదు. ఈ అవగాహన, అంతర్మనస్కతే ప్రతిదాన్ని నిర్ణయిస్తుంది, అది ఎప్పుడు ఎలా జరుగుతుందో అలాగే.” “అతను నన్ను ఏ పనికి ప్రేరేపిస్తాడో, నేను వెంటనే అది చేస్తాను. ఎవరైతే నన్ను ఎలా ఆహ్వానిస్తారో, వారికి ఫలితాన్ని అలాగే ఇస్తాను. నేను స్వయంగా ఏమీ చేయను; అగ్ని తానుగా వేడిమిని కలిగి ఉండదు కదా! అతను ‘నాకు యుద్ధంలో విజయం కలగాలి’ అని ఆలోచనతో నన్ను గౌరవిస్తాడు.” “విగ్రహాన్ని స్వీకరించి నన్ను ఆరాధిస్తే, అతనికి ఆ ఫలితమే లభిస్తుంది; విదురథ ఈ విషయాన్ని పరిగణించకుండా నన్ను ఆదేశించాడు. ఈ విధంగా, నేను విముక్తిని కోరుకున్నాను; అందుచేత, విదురథ తన భార్యతో కలసి ఆ శరీరాన్ని పొందాడు.” “నీ ద్వారా కూడా, సమయానుసారం, ఆ యువకుడు విముక్తి పొందుతాడు. ఇతని శత్రువు సింధు అనే రాజు; అతన్ని భూమిపై సింహాసనంలో చంపిన తరువాత, ఇతడు గెలిచి రాజ్యాన్ని పాలిస్తాడు.” అంతలో, చీకటి సమూహాలు బలి రూపంలో సైన్యాల్లా కదిలాయి; ప్రాణం లేని శరీరాలు పడిపడ్డాయి; సంధ్యాకాలంలో నక్షత్రాలు ఆకాశంలో మెరిసాయి. క్రమంగా, యుద్ధరంగపు పర్వతాలు భయంకరంగా మారాయి; ప్రపంచం నలుపు మషిలోంచి పైకి లేపినట్టు మెరిసింది. సూర్యకిరణాలు, బంగారు ప్రవాహాల్లా, పర్వతాలపై, మహాయోధులపై పడుతూ, యుద్ధంలో రక్తపు వెలుగు వలె కనిపించాయి. ఆకాశం, యుద్ధభూమి, చుట్టూ తిరిగే పాముల్లా చేతులతో అలంకరించబడ్డాయి; బంగారపు తేజస్సు చిమ్మబడింది. కుండిళ్లతో, రత్నాల సముదాయం చెల్లాచెదురైంది; తలలతో, ఆ యుద్ధరంగం పరిపక్వమైన తామరల తళుకుల తలాబులా మారింది; ఆయుధాలతో ఆకాశం చీలిపోయింది; బాణాలతో, అది జింకల మందంలా నిండి పోయింది.