భాగ్యవంతుడైన ఒక జ్ఞానార్థి, తన మనస్సులో మునిగి, జీవితాన్ని గమనిస్తూ ఇలా చెప్పాడు: “బలమైన ఆకలి, వృద్ధాప్యం ఆహారాన్ని ఎలా తినేస్తాయో, అంతే విధంగా, గర్వం మరియు ఇతర లక్షణాలతో నిండి, శక్తిలేని శరీరం కూడా క్రమంగా క్షీణించిపోతుంది. యవ్వనం యొక్క ఆకర్షణను కొద్ది రోజులు మాత్రమే ఆస్వాదించగలుగుతాం; అది తెలిసిన వెంటనే, అది మానవులు దుష్టులను వదిలిపెట్టినట్టు వదిలిపోతుంది. రూపం ఎప్పుడూ మరణానికి ప్రియమైనది; వృద్ధాప్యానికి స్నేహితుడు అయిన నాశనానికి మిత్రుడు, దాన్ని పక్షిని వేటగాడు పట్టుకునే ప్రయత్నంలా మరణం ఎప్పుడూ కోరుకుంటుంది. ఈ జీవితం, స్థిరత లేకుండా, వృద్ధాప్యం ఆనందాన్ని దోచుకున్నప్పటికీ, ఉత్తములు మరియు సామాన్యులు ఎవరూ దాన్ని నిలబెట్టుకోరు. ఈ లోకంలో, నైతికత రహితంగా, మరణానికి పూర్తిగా లోనైనది జీవితం మాత్రమే. ఈ సమస్తం మధ్య, మాయగా, అసత్యంగా పుట్టే మోహం నన్ను భయపెడుతోంది; 'నేను' అనే అహంకారాన్ని అధిగమించడం చాలా కష్టం. అహంకారం వల్లనే, దుష్పరిణామాల నిల్వ, దురదృష్టవంతులను బాధిస్తుంది; అహంకారం వల్లనే, అనేక రకాల లోకజీవితాలు ఉత్పన్నమవుతాయి. అహంకారం నుంచే దురదృష్టాలు, వ్యాధులు వస్తాయి; ప్రయత్నం కూడా అహంకారమే; అహంకారం మహా మాయ. ఈ పురాతన, అత్యున్నత శత్రువైన అహంకారాన్ని నమ్మినవాడిగా, నేను ఆహారం తినడం లేదు, నీళ్లు త్రాగడం లేదు, ఆనందాలు అనుభవించడం లేదు, ఓ మునీశ్వరా. అహంకార దోషంతో, మనస్సును మాయలో పడేసే లోకజీవితపు దీర్ఘమైన తాడు వేటగాడు ఉంచే ఉచ్చులోలాగా నన్ను మాయలో పడేస్తుంది. అహంకారం వల్ల కలిగే సర్వ దుర్వేదన, కఠినమైన, దీర్ఘమైన బాధలు, ఖదిర వృక్షపు ఆకులు రాలిపోవడంలా మాయమైపోతాయి. ప్రశాంతత చంద్రుడు, ధర్మపు సింహ ముఖపు వజ్రం, జ్ఞానమేఘపు శరదృతువు కలిసినప్పుడు, నేను అహంకారాన్ని వదిలిపెడతాను. నేను రాముడను కాదు, నాకు కోరిక లేదు, నా మనస్సు వస్తువులపై ఆకర్షణ లేదు; నేను నా స్వంత స్వభావంలో ప్రశాంతంగా ఉండాలనుకుంటున్నాను, ముని లాగా. అహంకారం వల్ల నేను అనుభవించిన, చేసిన, పొందిన ప్రతి దానీ అసత్యమే; నిజమైనది అహంకార రహిత స్థితి మాత్రమే. ‘నేను’ అనే భావన ఉంటే, ఓ బ్రహ్మన్, దురదృష్టంలో నేను బాధపడతాను, సౌభాగ్యంలో ఆనందపడతాను; అందుకే, సంపద అహంకార విముక్తిలో ఉంది. అహంకారాన్ని వదిలి, ప్రశాంతమైన మనస్సుతో, నేను కలవరపడకుండా, అనుభవాల ప్రవాహంలో, బలహీనమైన పునాదిపై నిలబడతాను. ఓ బ్రహ్మన్, అహంకారపు మేఘం విస్తరించినంత కాలం, వస్తువులపై తపన పూసిపోతుంది. అహంకారం ప్రశాంతమైనప్పుడు, తపన లత ఆధారం కోల్పోయి, దీపం ఆగిపోయినప్పుడు జ్వాల మాయమయ్యేలా, త్వరగా నశిస్తుంది. అహంకారపు మహా పర్వతంలో, మనస్సు – మత్తు పట్టిన అడవి ఏనుగు లాగా – మేఘాలు ముంచుకొచ్చినప్పుడు ఉరుములతో అరుస్తుంది. ఈ శరీరపు విస్తారమైన గుహలో, ఘనమైన అహంకారపు సింహం బలంగా గర్జిస్తుంది; దీని వల్ల ప్రపంచమంతా వ్యాపించింది. తపన తాడాలతో, అనేక జన్మలుగా పొడిగించి, అహంకారపు బలమైన గుంపు ముత్యాల హారం తయారై, గొంతులో ధరించబడింది. కుమారులు, భార్యలు, కుటుంబాలు – ఇవన్నీ అహంకార అనే కఠిన శత్రువు వల్ల, నిజమైన మంత్రం లేని వలగా విస్తరించాయి. ‘నేను’ అనే భావన పూర్తిగా నశించినప్పుడు, దుష్ట దుర్వేదనలన్నీ నిజంగా పూర్తిగా పోతాయి. ‘నేను’ అనే సముద్రం ప్రశాంతంగా, సంపూర్ణంగా నిలబడినప్పుడు, మనస్సును మాయపెట్టే మబ్బు నెమ్మదిగా ఎక్కడో మాయమవుతుంది. నేడు, నేను అహంకారాన్ని వదిలిపెట్టినప్పటికీ, అజ్ఞానం, దుఃఖంలో ఇక్కడ నివసిస్తున్నాను; ఓ మునీశ్వరా, దయచేసి నాకు తగిన మార్గాన్ని చెప్పుము. ఆ లోపలి, స్థిరత లేని, దురదృష్టాల నివాసాన్ని నేను ఆశ్రయించను; అది అత్యున్నత ధర్మంతో కూడినది కాదు; ఓ మహాత్మా, నాకు ఉపదేశించుము, ఎందుకంటే నేను ఇంకా అహంకారపు బాధలోనే ఉన్నాను. ఇప్పుడు, నా మనస్సు, దోషాల వల్ల అలసిపోయి, ధర్మకార్యాల్లో నిమగ్నమైనా, సత్పురుషుల చేత గౌరవించబడినా, గాలి ఊదిన పిట్ట ప羽లాగా చంచలంగా ఉంది. మనస్సు తీవ్రంగా కలవరపడుతూ, దిక్కు దిక్కు పరుగెత్తుతూ, విదేశీ పట్టణంలో గ్రామవాసి లాగా, దూరంగా, నిరాశగా మారుతోంది. ఎక్కడైనా, ఎంత సంపద సంపాదించినా, అది ఏదీ పొందదు; లోపల తృప్తిని పొందదు, నీళ్లు నింపలేని గంప లాగా. మనస్సు ఎప్పుడూ ఖాళీగా, తపనల వలలో చిక్కుకుని, కొంత సంతృప్తిని కూడా పొందదు, మందలైన జింక లాగా. అలలు లాంటి స్వభావం, బాధల వల్ల క్షీణించిన మనస్సు, ప్రశాంతతను వదిలి, ఓ క్షణమైనా సంతృప్తిని పొందదు. ఆలోచనల వల్ల కలవరపడిన మనస్సు, పది దిక్కులలో పరుగెత్తుతుంది, మందర పర్వతం సముద్రాన్ని కలిపినట్టు. మనస్సులో మాయ సముద్రాన్ని, అలలు, రాహువులు, మాయపు మొసళ్ళు నిండి, నేను అదుపుచేయలేను. అనుభవాల కొత్త మొక్కలను కోరుతూ, పతనాన్ని పట్టించుకోకుండా, ఓ బ్రహ్మన్, మనస్సు జింక దూరంగా పరుగెత్తుతుంది. నా మనస్సు, చంచలమైన కదలికలతో, సముద్రం ఎప్పుడూ అలలు తాకినట్టు, దాన్ని పీల్చి, చల్లిపోతుంది. అనేక ఆలోచనలతో కలవరపడి, మనస్సు తన సంకల్పాన్ని అనేక చోట్ల కట్టిపెడుతుంది, పంజరంలో సింహం లాగా. మాయ యొక్క రథంపై ఎక్కిన మనస్సు, శరీరపు తాత్కాలిక ఆనందాన్ని దోచుకుంటుంది, హంస నీటిలో నున్నపాలను వేరు చేసుకునేలా. అంతులేని ఊహల చిన్న మంచంలో దాచిన మనస్సు కదలికలు మేలుకోవు, ఓ మునీశ్వరా; అందుకే నేను బాధపడుతున్నాను. తపన గట్టిగా కట్టబడి, లోపల చేరినప్పుడు, ఓ బ్రహ్మన్, నేను మనస్సు వల్ల బంధించబడ్డాను, వలలో చిక్కిన పక్షిలాగా. కోపపు పొగ, ఆందోళన జ్వాలల గుహలో, ఓ మునీశ్వరా, నేను మనస్సు వల్ల, పొడి గడ్డి అగ్నిలో కాలినట్టు, కాలిపోతున్నాను. క్రూరమైన తపన నడిపించగా, నేను మూర్ఖుడిగా మారాను, ఓ బ్రహ్మన్; శవాన్ని నక్క తినేలా, నేను మనస్సు చేత పూర్తిగా నశించిపోతున్నాను.” ఈ విధంగా, ఆ జ్ఞానార్థి తన మనస్సు, అహంకారం, జీవితం, దుర్వేదనలను గమనిస్తూ, మునీశ్వరుని ఆశ్రయించి, మార్గాన్ని కోరాడు.