రాత్రి అంధకారాన్ని చీల్చుకుంటూ, ఆ నగరాన్ని భయంకరమైన యుద్ధ ధ్వని కమ్మేసింది. బలమైన ధనుస్సులు గట్టిగా లాగుతూ, ఎగిసిపడే బాణాలు వర్షంలా కురిపిస్తున్నాయి. మత్తులో మునిగిపోయిన, శక్తివంతమైన పెద్ద ఏనుగులు గర్జనలు చేస్తూ పరుగులు తీస్తున్నాయి. నగరమంతా మంటల్లో మునిగిపోయింది; ఎగిసిపడే అగ్నికణాలు పొడుచుకుంటూ, అక్కడక్కడా పౌరుల భార్యలు కాలిపోయిన దురదృష్టంలో, వారి అరుపులు, విలాపాలు ఆకాశాన్ని దోరగా అంటున్నాయి. అగ్నికణాల ఘోరమైన శబ్దం ‘ధ్వగ-ధ్వగ’ అంటూ విరుచుకుపడింది. ఆ సమయంలో, రాజు విదురథుడు, ఇద్దరు మహిషులు, మంత్రి—ఇంతా కలిసి, విండో దగ్గర నిలబడి, ఆ నగరాన్ని పరిశీలించారు. ఆ నగరం, రాత్రి నిశ్శబ్దంలో, భయంకరమైన రోదనలతో, సముద్రపు అలలు లా ఉప్పొంగిపోతూ, ప్రళయ గాలులతో ఉలిక్కిపడుతూ, ఒకటి పెద్ద సముద్రం లా మారింది. దాని మీద దట్టమైన, అనర్ఘ్య మేఘాలు అలలుగా ఎగిసిపడుతున్నాయి; పరమశక్తి చేత నడిపించబడుతున్నట్లుంది. అగ్నిపర్వతాలు, యుగాంతంలో కరిగిపోతున్న పర్వత శరీరాల్లా, ఆకాశాన్ని నింపుతూ నగరాన్ని మంటల్లో ముంచేశాయి. భయానకమైన అరుపులు, మేఘ గర్జనలు, మంత్రోచ్చారణల ముర్మురలు కలిసిపోయి వినిపిస్తున్నాయి. పొగ మేఘాలు, తామర వంకల వలయాల్లా, ఆకాశాన్ని కప్పేస్తున్నాయి. ఆ మంటలు, బంగారు మేఘాల్లా మెరుస్తున్నాయి. ఆకాశంలో ఉల్కలు, నక్షత్రాలు మెరుస్తూ, కాలుతున్న శరీరాల వెలుతురు అంతటిని కమ్మేసింది. నగరం సైన్యాలు నాశనం అయిపోయి, ఎక్కడికక్కడ బంగారు బొగ్గులు, బూడిద మేఘాలు పేరుకున్నాయి. భయంకరమైన అరుపులు, లోకాలు కాలిపోతున్న ఘోర గర్జనలు ప్రతిధ్వనించాయి. బాణాల పరుగు ఆకాశాన్ని నిండిపోసింది. నేలపై మంటలు బండ్లుగా విరుచుకుపడి, ఇళ్ళ వరుసగా కాలిపోతున్నాయి. యుద్ధంలో ఏనుగుల దెబ్బలకు వీరులు పడిపోతున్నారు; దొంగలు పారిపోతూ, ధన సంపద మార్గాల్లో చెల్లాచెదురుగా పడిపోయింది. పొగబారిన వాతావరణంలో, పురుషులూ, స్త్రీలూ బలమైన అరుపులు చేస్తూ, బొగ్గుల వర్షం పడుతుంటే, కలపలు కాలిపోతున్న శబ్దం ప్రతిధ్వనించింది. ఆకాశం, రథచక్రాల ఊదులతో, వందలాది సూర్యుల మెరవుతో నిండి ఉంది. భూమంతా కాలుతున్న బొగ్గుల కొండలతో కప్పబడింది. కాలుతున్న దారాలతో కూడిన శబ్దం, వీణా స్వరంలా వినిపించింది. కాలిపోతున్న జంతువులన్నీ—ఏనుగులు సహా—విలపించాయి. రాజులు, రాణులు, పెద్దల ఆహారం, తివాచీలపై ఉంచినది కాలిపోయింది. మహా అగ్నికణాలు, దారిలో ఉన్న ప్రతిదాన్ని తినడం ప్రారంభించాయి. ఇళ్ళన్నీ కాలుతున్న కలపల గర్జనతో నిండిపోయాయి. ఆ మంటలు, తినడానికి ఇంకేమీ మిగలక, ఇంకా మిగిలిన ప్రాణుల ఆహారాన్ని తినాలని తహతహలాడుతున్నాయి. ఆ సమయంలో, రాజు విదురథుడు, తన సైనికుల అరుపులు విని, వారు పరుగెత్తుతూ, నగరం నాశనం అవుతున్న దృశ్యాన్ని చూస్తూ, బాధతో కేకలు వేస్తున్నారని గ్రహించాడు. "అయ్యో! మత్తులో మునిగిన గాలి, ఇళ్ళ పైకప్పులనుండి, చెట్లనుండి, మంటల కణాలను కిందకు జారవిడుస్తోంది. ఖడ్గాల ఢంకారంతో ఆ మంటలు మరింత ఎగిసిపోతున్నాయి. అయ్యో! మంచువలె చల్లగా ఉన్న ఖడ్గాలు, ఏనుగుల శరీరాల్లో పడిపోయాయి. ఇవి మహానుభావుల మనస్సుల్లో బోధనల వాక్యాల్లా నిలిచిపోయాయి. తండ్రీ! మరణ కారణాలు, యవ్వనపు మృదువైన దర్భల్లో దాగి ఉన్నాయి; వీరుడి అగ్నిలో కాలుతున్న ఎండిన ఆకుల్లా అవి మండిపోతున్నాయి. పొగ నదీలా పైకి ఎగిసిపోతుంది; ఆకాశ గంగను పొగతో నిండినట్టు చూస్తున్నాను. ఆ పొగనది, కాలుతున్న కలపలతో పైకి ఎగిసి, దేవతలను కూడా అంధులు చేస్తోంది. ఆ పొగలో అగ్నికణాలు, బుడబుడలు కనబడుతున్నాయి. ఇక్కడే ఈ ఇంట్లో తల్లి, తండ్రి, అన్న, అల్లుడు, కుమారుడు, కుమార్తె—అందరూ కాలిపోయారు; ఇప్పుడు మిగిలినవారిని కూడా అగ్ని తినాలని చూస్తోంది. అయ్యో! త్వరగా ఈ బొగ్గుల ఇంటి నుంచి బయటకు రండి; ఇది కొద్దిసేపట్లో కూలిపోతుంది. మేరు పర్వత శిఖరం పడిపోవడంలా ఇది కూలబోతోంది. అయ్యో! బాణాలు, రాళ్లు, కత్తులు, భుజాలు, ఖడ్గాలు—ఈ ఆయుధాలన్నీ పొగతో నిండిన అగ్నిమేఘాల్లోకి, పురుగులు అగ్నిలోకి వెళ్లినట్టు దూసుకుపోతున్నాయి. అన్ని గాలులు ఆకాశంలో ఎగిసిపోతున్న అగ్నిలో కలిసిపోతున్నాయి; సముద్రపు అలలు, సముద్రాగ్నిలో కలిసిపోతున్నట్టు. మహా మేఘాలు, అగ్నిజ్వాలల అంచుల్లో పొగతో నిండిపోతున్నాయి; సరస్సులు కూడా ఎండిపోయాయి, కామానికి లోనైన హృదయాల్లా. చెట్ల వరుసలు, మండిపోతూ, కోపంగా, ఏనుగుల చేతిలో పడిపోతున్నాయి; వాటి కొమ్మలు విరిగిపడుతున్న శబ్దం గట్టిగా వినిపిస్తోంది. ఇంట్లో పెరిగిన చెట్లు, పూలతో, పండ్లతో పరిమళంగా ఉండేవి, ఇప్పుడు కాలిపోయి, ఖాళీగా, అన్నీ కోల్పోయిన గృహస్థుల్లా, శూన్యంగా మారిపోయాయి. తల్లి, తండ్రి లేని పిల్లలు, చీకటిలో తడబడుతూ, వీధుల్లో గోడలు కూలిపడటంతో నాశనం అయ్యారు. ఏనుగులు, అంధుల చేతిలో తిప్పబడుతూ, యుద్ధ మధ్యలో గట్టిగా గర్జిస్తున్నాయి; వాటి శరీరాలపై బొగ్గులు, మంటలు పడిపోతున్నాయి. రాళ్లు, ఖడ్గంతో చీలిపోయి, భుజంలో బలంగా పడి, యంత్రం నుంచి విడిచిన వజ్రంలా మనిషిపై పడుతున్నాయి. ఆవులు, గుర్రాలు, ఎద్దులు, ఒంటెలు, కుక్కలు, కొల్లలు—ఇక్కడ యుద్ధం ఎంత భయంకరంగా మారిందంటే, మార్గాలు మూసిన గందరగోళంలో వీరందరూ పరస్పరం పోరాడుతున్నారు. కాలుతున్న వస్త్రాల శబ్దం, అగ్నిజ్వాలల గాలులతో కలసి, మహిళలు విలపిస్తూ, తామర పువ్వులతో అలంకరించుకున్నట్టుగా బయటకు పరుగులు తీస్తున్నారు. మహిళల జడలపై అగ్నిజ్వాలలు లాక్కుంటూ, అవి అశోక పువ్వుల్లా కనిపిస్తున్నాయి; ఏనుగులు పాములతో ఆడుకుంటున్నట్టు. నీలిమ్మెల్లని మంట, దర్భపై ఆగి, మృగనయన స్త్రీల కనురెప్పల వద్దకు చేరింది. కలుస్తున్నా, ఒక పురుషుడు తన భార్యను వదలకుండా కాలిపోతున్నాడు; జీవుల బంధాలు ఎంత బలంగా ఉంటాయో! ఏనుగు, ఆగ్రహంతో, మండుతున్న చెట్లను విరగ్గొడుతూ, ఎండిపోయిన తామరలతో నిండిన చెరువును తన సుంతితో కలుపుతున్నాడు. పొగ, మేఘాల స్థాయికి చేరి, మెరుపులతో కలిసిపోయి, అగ్నిబాణాల వర్షాన్ని కురిపిస్తోంది. ఇలా, ఆ నగరం మొత్తం అగ్నిలో, యుద్ధంలో, విలపంలో, నాశనంలో మునిగిపోయింది.