అనేక సంఖ్యలో గుర్రాలు, యానాలు, యోధులు, ప్రభువులు, రథాలు—all lay overturned on the battlefield. వారి గొంతుల నుంచి ప్రవహించిన రక్తం నదుల్లా పారింది. ఆయుధాలు ఇంకా వదలని చేతుల్లో, పర్వతాలు చుట్టూ ఉన్న ఆ మృత్యుభూమి, కాలాంతరంలో ప్రపంచం అంతా కలకలమైపోయినట్టుగా అనిపించింది. ఆ సమయంలో, యుద్ధంలో గాయపడిన వీరుడిలా సూర్యుడు కాలచక్రానికి లోనై, తన తేజస్సును సముద్రంలో వదిలిపెట్టి, శాశ్వతంగా అస్తమించిపోయాడు. ఆకాశంలో ప్రతిబింబించిన సూర్యుడు, యుద్ధరక్తంతో రంగు మారిన సంధ్యారేఖను సృష్టించాడు; అది సూర్యుని తల తెగిపడిన దృశ్యంలా కనిపించింది. భూమి, పాతాళం, ఆకాశం, దిక్కులన్నీ నుండి అంధకారం మహాప్రళయపు ప్రవాహంలా ఉప్పొంగి, ప్రేతాత్మల వలయాల్లా చుట్టూ పరివేష్టించుకుంది. ఆ అంధకారాన్ని చీల్చుకుంటూ, సంధ్యారాగంతో అలంకరించబడిన సూర్యుడు, నక్షత్రాల ముత్యాలతో మెరిసిపోతూ, దినపర్వతం పైన ప్రత్యక్షమయ్యాడు. ఆ మృత్యురాత్రిలో, రుచి లేని సరస్సుల్లో, పద్మాలు ముక్కునిపోతూ, చనిపోయిన వారి హృదయాల్లోని నిర్జీవతను ప్రతిబింబించాయి. పక్షులు రెక్కలు వదిలి, తాబేలు మెడల మాదిరిగా మెడలు మడిచుకొని, గూళ్లలో నిద్రించాయి; అనేక కారణాలు అన్ని అవయవాల్లో విశ్రాంతిచెందినట్టు. నికటమైన చంద్రుని మృదువైన వెలుగుతో, నీళ్ళిల్లులు ఆనందంతో వికసించాయి; అది ధైర్యవంతులలో ఉన్మాదంగా వికసించే శ్రేయస్సులాంటిది. రక్తంతో నిండిన పద్మసరస్సు, సంధ్యాబాణాలతో కాపలాపడుతూ, తన పద్మాలు ముఖాలు మూసుకున్న యుద్ధరంగంలా మారింది. పైకి ఆకాశ సరస్సు నక్షత్రాల్లాంటి నీలప్పువులతో అలంకరించబడింది; కింద ఆ నీటిమండలం, నీలాలు, నక్షత్రాలతో మెరిసింది. అంధకారం తన పని ముగించుకుని, అన్ని జీవులను చుట్టుముట్టి, నీళ్ళు ప్రవహించినట్టు వ్యాపించిపోయింది. ఆ యుద్ధభూమి పిశాచాలు, ప్రేతాత్మలు పాటలు పాడుతూ, ఎముకల గర్జన, కాకులు, గిడుగు పక్షుల అరుపులతో మారుమోగింది. రథపు మంటలపై వెలిగే అగ్ని, మాంసం, కొవ్వుతో పోషించబడుతూ, ‘పచపచ’ శబ్దంతో మంటలు చెలరేగాయి. శవాల ఎముకలు విరిగిపడి చెల్లాచెదురయ్యాయి; శవాల గుట్టలు ఎక్కడికక్కడ; పిశాచులు దహనభూమిలో నీటిలో ఆటలు ఆడుతూ, దాగి మెలికలు తిరిగాయి. కుక్కలు, కాకులు, యక్షులు, ప్రేతాత్మలు కలిసిన అడవిలా, అక్కడ కలకలం చెలరేగింది. డాకినీలు రక్తం, మాంసం, కొవ్వు, మజ్జను లాగిపోతూ, పిశాచులు రక్తాన్ని పీలుస్తూ, మాంసాన్ని నమిలేస్తూ సంచరించాయి. దహనభూమి మధ్యలో, రక్తనదులు, శవాల గుట్టలు మధ్య, ఒక గొప్ప శవాన్ని శవకారులు తీసుకువచ్చి, పక్కన గుర్రాన్ని వదిలారు. అక్కడ ఖడ్గాల నృత్యం, ఎముకల గర్జన, పొట్టలు పగిలిన శవాలు, నక్కల అరుపులు, కొవ్వు, రక్తం, కన్నీళ్ళ మేఘాలతో భయంకరంగా మారింది. ప్రవహిస్తున్న రక్తనదిలో ప్రేతాత్మలు వాసం చేస్తూ, కాకులు ఎముకలను లాగిపోతూ, పిశాచులతో ప్రదేశం నిండిపోయింది. శవాల ఖాళీ ఛాతీల్లో చిన్నపిల్లల పిశాచులు నిద్రించాయి; ఒక చెట్టు క్రింద ఒంటరిగా ఒక రాక్షసుడు మద్యం తాగడంలో మునిగిపోయాడు. మత్తులో ఉన్న ప్రేతాత్మలు గొడవపడుతూ, రక్తం, కొవ్వు వాసన గాలిలో వ్యాపించింది. నాణేలు, పాశాకాల మోగింపు మధ్య, యక్షులు అరుదైన మాంసం కోసం సంబరపడుతూ, కేకలు వేస్తున్నారు. బెంగాల్, కలింగ దేశాల స్త్రీలు చేతుల్లో ఖడ్గాలతో, వారి ముందు మంటలు నక్షత్రాల పతనంలా మెరిసాయి. పతనమవుతున్న పిశాచాల ఉల్లాసంలో రక్తం ప్రవహించింది; పక్కనే యోగులు గానం చేస్తూ, పిశాచులు విన్నారు. వీలైనంత పెద్ద వాయిద్యాలతో సంగీతం వినిపించింది; పిశాచ ప్రేరణతో మగవారు పిశాచిలా మారిపోయారు. కొందరు యోధులు, ఎప్పుడూ పిశాచాలను చూసి భయపడని వారు, ఇప్పుడు భయంతో అర్ధమరణ స్థితిలో నిలబడి ఉన్నారు; భూమి ఎప్పటికప్పుడు పిశాచాలు, రాక్షసులతో పైకి లేచింది. కొంతమంది రాత్రిపూట సంచరించే వారు, పిశాచాలు భుజాలపై వేసి పడేసిన శవాలను చూసి భయంతో ఆకాశంలో ఎక్కడికక్కడ గుంపులు గుచ్చుకొని నిలబడ్డారు. మరికొందరు మరణించే రాజులను కష్టపడి తీసుకువెళ్తుంటే, శవరాల గుట్టలు యక్షులు మంచి ఆహారం కోసం కలకలం చేసి చెలరేగాయి. పిశాచాల నోళ్ల నుంచి వెలువడిన అగ్నికణాలతో రాత్రి అంధకారం తొలగిపోతూ, కొత్త అశోకపువ్వులు చుట్టూ పడ్డట్టుగా కనిపించింది. కొందరు పిల్లలు తలల స్థానంలో కండలు కలిగి, తలలేని శరీరాల మెడలకు కట్టబడి ఉన్నారు; ఆకాశం యక్షులు, రాక్షసులు, పిశాచులు, అజ, చాడ, గోళాకార ప్రేతాత్మలతో నిండిపోయింది. పర్వత గుహల మధ్య ఖాళీల్లో అంధకారం మేఘాల సింహాసనాన్ని నింపినట్టు నిలిచి ఉంది; ఆ గాలులు ప్రేతాత్మల ఆటలా ప్రపంచ ద్వారాలను చెదరగొట్టాయి. అలా, రాత్రిపూట ప్రేతాత్మలు సంచరించే యుద్ధభూమిలో, వేతాళాల అరుపులు, గుడ్లగూబల కేకలు మారుమోగాయి. ఆకాశంలో సంచరించిన దళాలు వెనుదిరిగి పోయాయి; రాజులు తమ రథాల్లో, ఇతర ప్రదేశాల్లో విశ్రాంతి తీసుకున్నారు, ఒక్కొక్కరు తమ స్థలాల్లో నిశ్చింతగా ఉన్నారు. యుద్ధభూమి ఒక గొప్ప సరస్సులా కనిపిస్తూ, ప్రజలు పగలు లాగా నిలబడి ఉన్నారు; అంధకార జీవులు వెనకడుగు వేసి, రాత్రి మానినట్టు అనిపించింది. అంధకారపు గదిలో, చీకటి గోడల మధ్య, ప్రేతాత్మల సమూహం ఆనందంగా నృత్యం చేస్తూ, లాభోత్సవంలో మునిగిపోయిన మనస్సులా ఉల్లాసంగా ఉంది. ఆకాశ దిశల్లో, కదలిక ప్రశాంతంగా, నిశ్శబ్దంగా ఉంది; ఆటలలో ప్రభువు, మనస్సులో కొంత అలసటతో, నిద్రాభినయంలా కనిపించాడు. ఉదయాన్నే, నిపుణులైన మంత్రులు రాజ్యపరిపాలన విషయాలు చురుకుగా చర్చించారు; ఆ ప్రభువు చంద్రకాంతి లాంటి చల్లని, అర్ధచంద్రాకారమైన మంచంపై విశ్రాంతి తీసుకుంటూ ఉన్నాడు. పొడవైన, చల్లని, వెలుగు నిండిన గదిలో, పద్మాకార కళ్లతో మృదువుగా మూసుకుని, క్షణమైనా నిద్రలోకి ప్రవేశించాడు. ఆ తర్వాత, ఓ సుందరినీ, వారు ఆ ఇంటిని వదిలి, ఆకాశంలోకి ప్రవేశించారు; అది పద్మకోశపు రంధ్రాల ద్వారా వాయువు ప్రవేశించినట్టు. ఓ పండితశ్రేష్ఠా! ఈ స్థూలదేహం, ఇంత పెద్దదిగా ఉండి, సూక్ష్మమైన దారంలా ఉన్న రంధ్రంలోకి ఎలా ప్రవేశించగలదో చెప్పు, ప్రభూ?