అందమైన ఆ పర్వత ప్రాంతంలో, ప్రతి ఇంటిలో తేనెటీగలు తగ్గిపోయి, దూరమైపోయినా, ఆ భవనాలు అశోక వృక్షాల పుష్పాలతో అలంకరించబడి, రక్త రంగు వంటి అందాన్ని ప్రసరించేవి. అక్కడ వృక్షాలు ఎప్పుడూ తేమగా ఉండేవి; తడిగా ఉన్న ఆకులు శీతలమైన గాలుల వల్ల కళకళలాడేవి. కదంబ పువ్వులు, సప్తచ్ఛద బూడిద ఆకులు గుంపుగా మెరిపించేవి. కేతక పువ్వులు, పెద్ద పెద్ద వృక్షాల ఆకుల మధ్యలో, పల్లకిలా పెరిగిన లతలతో కలిసిపోయి, ఆకాశంలో పక్షుల కిలకిల ధ్వనితో గాలి నిండిపోయేది. ఇంటి లోపల, కిటికీల నుంచి, శీతల గాలులు ప్రవహించేవి; రాజమార్గాలు, కమలపు చెరువుల వరుసలతో శుద్ధి చేయబడి, అందంగా మెరిపించేవి. అక్కడ, దట్టమైన ఆకులతో నీడలు ఏర్పడి, కొత్త గడ్డి వల్ల శీతలంగా, పరిశుభ్రంగా ఉండేది; పువ్వులపై తడిపDropలు నక్షత్రాల ప్రతిబింబాన్ని చూపించేవి. ఆ నివాసం ఎప్పుడూ పువ్వుల వర్షం, మంచుతో శీతలంగా, కమలాలు, ఆకులు, పుష్పాల గుంపులతో చక్కగా అలంకరించబడి ఉండేది. ఇంటి లోపల, గదులు, ప్రాంగణాలు, ఇంటి అంతరాలు మేఘాల కవచంలో దాచబడి, పై మేఘాల్లో మెరుపు వెలుగుతో ప్రకాశించేవి; దీపాలు అవసరం లేకుండా, ఆ ప్రకృతి వెలుగు చాలు. ఆ మంటపంలో, గుహల్లో గాలి గంభీరంగా గుంజించేవి; చకోర, గ్రీన, పిచ్చుకలు, జింకల వలయాలతో రాజభవనం అలంకరించబడి ఉండేది. సుగంధిత నూతన మొక్కల గాలి, తేమతో మసకబారిన మట్టి వాసనతో, ఆహ్లాదకరంగా ఆకులను తడిపించేది. ఆ ప్రాంతంలో, పిచ్చుకలు, తేనెటీగలు గుంపుగా ఆడుతూ, కోయిలలు, కుక్కిలలు కలిసిన ధ్వనులతో నిండిపోయేది. శాల, తాళ, తమాల వృక్షాల తోటలు, నీలకమల చెరువుల గడ్డలు, వంకలు తిరిగిన వాగులు ఆ ప్రదేశాన్ని అందంగా అలంకరించేవి. అక్కడ, లతలు, ఆకులు, పుష్పాల సుగంధంతో, కమలాల కాండులతో, ఆవులు నెктарంతో నిండిన నీటి వద్ద గుంపుగా చేరి, గాలి వొదిలిన పువ్వులతో నేల ముస్తాబయ్యేది. నదులు, దట్టమైన పవిత్ర వృక్షాల మధ్య దాచబడి, లతల పుష్పాల కవచంలో, మల్లె పువ్వుల సుగంధంతో తోటలు నిండిపోయి, తేనెటీగలు మత్తులో మేఘాలను కప్పేసేవి. ఇంద్రభవనానికి సమానమైన రాజభవనాలు, కమలాల పుష్పరేణువుతో ఆకాశం ఎరుపుగా, కొండవాగుల గుంజు ధ్వనితో, తెల్ల మేఘాల మెరుపుతో మల్లె పువ్వుల ప్రకాశంతో మెరిపించేవి. పుష్పలతలతో అలంకరించిన ప్రాంగణాల్లో, కోయిలలు ఆడుతూ, యువతులు తాజా పువ్వుల పరుపులపై విశ్రాంతిగా, తల నుండి పాదం వరకు పూల మాలలు ధరించి, ఆనందంగా ఉండేవి. కొత్త మొక్కల, ఆకుల సొగసుతో, అడవి లతల మధ్య వంకలు తిరిగిన మార్గాలు, మేఘాల వర్షపు కవచంతో నివాసాలు దాచబడి ఉండేవి. అక్కడ, పచ్చదనం మబ్బును తొలగించి, ప్రాంగణాల్లో మెరుపు లాంటి మహిళలు, నీలకమల పుష్పాల వాసనతో గాలి, ఆవులు శీతల గాలిని ఆస్వాదిస్తూ, ముఖాలను పైకి ఎత్తి, నెమ్మదిగా విశ్రాంతి పొందేవి. ప్రాంగణాల్లో, భయపడిన జింకలు విడిచిపెట్టి, మయూరాలు ఆనందంలో, జలపాతంలో నాట్యం చేస్తూ, గాలి సుగంధంతో మత్తుగా, దీపాలు ఔషధ మొక్కల వెలుగులో మర్చిపోతూ, అక్కడ జీవితం నిండిపోయింది. ఆ ప్రాంతంలో, ఎన్నో పక్షుల గుంపుల కలకల, వాగుల ముడిపడిన ముర్మురలు, ముత్యాల గుంపుల నుంచి పడే చల్లటి నీటి బిందువులు, ప్రతి వృక్షం, లత, గడ్డను అలంకరించేవి. ఇంత అందమైన పర్వత రాజభవనాల వైభవాన్ని ఎవరు పూర్తిగా వర్ణించగలరు? అవి ఎప్పుడూ పుష్పాలతో, పచ్చదనంతో నిండినవి. ఈ విధంగా, ఆ గ్రామంలో, రెండు దేవీలు, శీతలమైన శరీరాల్లో అవతరించాయి; సుఖ, మోక్ష రూపమైన ద్వయ శక్తులు, ఆత్మజ్ఞానితో నిండిన శాంత మానవునిలో ప్రవేశించినట్లుగా. కాలక్రమంలో, ఆ సాధన వల్ల, లీలకు త్రికాలజ్ఞానం, నిర్మలమైన జ్ఞాన స్వరూపం లభించింది. ఆమె, తన సహజ ప్రేరణతో, గత జన్మలు, మరణాలు, అనుభవాలు అన్నీ గుర్తు చేసుకుంది. "ఓ దేవీ! ఈ ప్రదేశాన్ని చూస్తూ, నీ కృపతో, ఇక్కడ జరిగిన ప్రతి సంఘటన, ప్రతి కార్యం, వివిధ పరిస్థితులు నాకు గుర్తొస్తున్నాయి," అని లీల Sarasvatiతో చెప్పింది. "ఇక్కడ, నేను వృద్ధ మహిళగా, శరీరంలో నరాలు స్పష్టంగా, చర్మం నల్లగా, బ్రాహ్మణ భార్యగా, పొడిగడిన చేతులు, పొడిగడిన పొత్తి, ఎండిన దర్భ గడ్డి చీల్చి, కష్టపడుతూ జీవించాను. ఇంటిప్రధానుడి భార్యగా, వెన్నను మట్కా చేసి, పిల్లలకు తల్లి, అతిథులకు ఆనందాన్ని పంచుతూ, దేవతలకు, బ్రాహ్మణులకు, సద్గుణవంతులకు సేవ చేస్తూ, శరీరాన్ని నెయ్యితో, పాలతో అభిషేకం చేసి, గడగరి, చారు, కుంభ వంటి పాత్రలను శుభ్రం చేయడం నా పని. ఎప్పుడూ ఆహారం, ఉప్పు, ఒక వస్త్రం, నీటి పాత్ర, నిలువు గది—ఇవి నా జీవిత భాగాలు. మేనల్లుడు, కుమార్తెలు, అన్నలు, తండ్రి, తల్లి—వారిని గౌరవించాను. ఇంటి పనుల వల్ల, రోజులు, రాత్రులు గడిపి, శరీరం అలసిపోయి, ఆలోచన లేకుండా, అదే మాటలు పునరావృతం చేస్తూ, 'నేను ఎవరు?', 'ఈ లోకం ఏమిటి?' అనే ప్రశ్నలు కలగలేదు. అలాంటి అవిద్య, మోహంలో ఉన్న ఇంటి భార్యకి, ఆ ప్రశ్నలు కలగడం లేదు. ఆమెకు ఒకే పని—పశువుల కోసం పేడ, కట్టెలు తెచ్చి, మసకబారిన కంబళంతో, భారాన్ని మోయడం వల్ల శరీరం పై ముద్రలు పడినవి. చెవులు, జుట్టు, చేతుల్లో పురుగులు తొలగించడం, అడవి కూరలు తెచ్చి, ఇంటి పనిలో నిత్యం నిమగ్నం. ఆవులకు, నీల నదిలో తడిపిన గడ్డి తినిపించటం, ఇంటి తలుపుకు సాందల వాసనతో పూసడం, ఇంటి సేవకులు, పశువుల కోసం మాట్లాడటం, నియమ నిష్టతో, సముద్రాన్ని ఆపే తీరంలా, క్రమాన్ని పాటించడం. ఒక చెవిలో పాత ఆకుల రంగు పువ్వు వలయంతో, వృద్ధ సేవకురాలిగా, కష్టంతో, భయంతో, శరీరంలో ముద్రలు పడినవిగా జీవించాను. ఈ విధంగా చెప్పి, ఆ పర్వత గ్రామంలో లీల తిరిగింది. ఆమె అక్కడ తిరుగుతుండగా, సరస్వతి స్వయంగా ప్రత్యక్షమయ్యింది. "ఈ పూల తోట, రక్తరంగు వృక్షాల గుంపుతో అలంకరించబడినది, నాది; ఈ పుష్పాల పందిరి, తోటల enclosure రూపంలో, నాది. ఈ కమలపు చెరువు తీరము, వృక్షాలు, గడ్డి కలిసినది, నాది; ఇది కర్ణికా అనే తర్ణికా, ఆకులు తినబడినవి. ఈ బడుగు జీవి, కొవ్వు తగ్గి, నీరు లేని వాడిగా, నాది; ఈ రోజు ఎనిమిదవ రోజు, కన్నీటి కళ్లతో ఏడుస్తోంది. ఇక్కడ, ఓ దేవీ! నేను మాట్లాడాను, జీవించాను, ఉండాను; ఇక్కడనే నిద్రపోయాను, కాలాన్ని గడిపాను, ఇచ్చాను, తీసుకున్నాను." ఈ విధంగా, ఆ ప్రాంతం, జీవితం, పురాతన జ్ఞాపకాలు, దేవీ లీలకు స్పష్టంగా ప్రత్యక్షమయ్యాయి; ఆమె గత జన్మలు, అనుభవాలు, కష్టాలు, ఆనందాలు—all ప్రదేశంలో, ప్రకృతిలో, దేవతల కృపలో, జీవితం పరిపూర్ణంగా వెలుగొందింది.