నీకు నేను ఒక గొప్ప మంత్రమయమైన కథను చెబుతున్నాను, శ్రద్ధగా విను. నీకు తెలుసా, తరంగాలు నీటిలో ఎలా ఉనికిని పొందుతాయో, గడ నీ మట్టిలో ఎలా ఉనికిని కలిగి ఉంటుందో, అలాగే ఈ లోకము కూడా ఎక్కడ కనిపిస్తే అక్కడ, అది ఖాళీ (ఆకాశం) స్వభావాన్ని కలిగి ఉందని ఎలా చెప్పగలము? మట్టి, నీటి ఉదాహరణలు రూపాన్ని కలిగి ఉన్నా, అవి అసలు సమానంగా ఉండవు; బ్రహ్మం మాత్రం ఆకాశం లాగా స్వచ్ఛమైనది, లోకము దానిలోనే ఉనికిని పొందుతుంది. అందుకే, చైతన్య-ఆకాశం నిజమైన ఆకాశం కన్నా ఇంకా స్వచ్ఛమైనది; దానిలో ఉన్నదల్లా—లోకము, పదాలు, అర్థాలు—అవి కూడా అదే స్వభావాన్ని కలిగి ఉంటాయి. ఉదాహరణకి, కిరణంలో ఉన్న పదును అనుభవించే వ్యక్తికే తెలుస్తుంది, అలాగే పరమ చైతన్య-ఆకాశంలో స్వచ్ఛమైన చైతన్యం, గ్రహణీయ వస్తువుల ద్వారా తప్ప, వేరుగా తెలియదు. అందువల్ల, చైతన్యం కూడా కొన్ని సందర్భాల్లో జడంగా కనిపిస్తుంది, ఎందుకంటే అది స్వయంగా వస్తువుల నుండి వేరుగా ఉండదు; లోక ఉనికీ అంతే, అది ఆ పరమ సత్య స్వభావం వల్లనే ఏర్పడుతుంది. రూపాలు, వెలుగు, మనస్సు కల్పనలు—all are made only from that; వేరే దేనితో కాదు. అందుకే, ఈ విశ్వం, అది ఎలా ఉన్నా, either deep sleep (సుషుప్తి)లో లేదా తురీయ స్థితిలో మాత్రమే ఉంటుంది. ఇలా, యోగి, యోగములో స్థిరమైన మనస్సుతో, లోక కార్యాలలో పాల్గొన్నా, గాఢ నిద్ర వంటి అవగాహనలో ఉండి, బ్రహ్మంలో స్థిరంగా ఉంటాడు, అది రూపరహితమైనది, అన్ని రూపాలకు మూలమైనది. నీటిలో ద్రవత్వం ఎలా ఉంటుందో, అది రూపం తీసుకున్నా, తీసుకోకపోయినా, అలాగే విశ్వం కూడా పరమంలో, ప్రकटమైనా, అప్రముఖమైనా, అలాగే ఉంటుంది. పూర్ణత నుండి పూర్ణత వస్తుంది; నిరాకారము నుండి నిరాకారము వ్యాపిస్తుంది; విశ్వం బ్రహ్మం నుండి కనిపిస్తుంది, కానీ దానికి వాస్తవికత లేదు. పూర్ణత నుండి పూర్ణత వస్తుంది, స్థిరమైనదీ ఎప్పటికీ పూర్ణమే; అందుకే విశ్వం జనించలేదు, కనిపించే జననం కూడా అదే పూర్ణత. ఎక్కడ అవగాహన (cognition) రాదు, అక్కడ వస్తువుల భావన ఎలా ఉంటుంది? ఎక్కడ అనుభవించేవాడు లేడు, అక్కడ మిరాజ్లో పదువు ఎలా ఉంటుంది? ఇది నిజంగా కనిపించినా, అసలు నిజం కాదు; పరమ చైతన్యంలో మనస్సు నుండి ఉద్భవించింది; ప్రతిబింబం లేనప్పుడు, ప్రతిబింబ స్థితి ఎలా ఉంటుంది? ఇది అణువుకన్నా సూక్ష్మమైనది, ఇంకా స్వచ్ఛమైనది, అత్యుత్తమమైనది, శాంతమైనది—ఆకాశంలో ఉన్న ఖాళీ కన్నా ఇంకా refinement ఉంది. ఇది దిక్కులు, కాలం, ఇతర పరిమితులు లేని, విస్తారమైనది; ఆదియుక్తి, అంత్యరహితమైనది, ప్రకాశించాల్సినదేమీ లేని రూపం. ఎక్కడ చైతన్య స్వరూపం మాత్రమే ఉంది, అక్కడ మనస్సు రూపం, వాసనల వాయువుతో తయారైనది, ఎలా ఉంటుంది? ఎందుకంటే, అక్కడ చైతన్యం మాత్రమే ఉద్భవిస్తుంది, జీవి, బుద్ధి, మనస్సు, ఇంద్రియాలు, వాసనలూ ఉండవు. అలా స్థిరమై, అది లయ, ఆదితో నిండినదైనా, ఆ వయస్సు లేని స్థితి నిలుస్తుంది; మన దృష్టిలో అది శాంతమైనది, ఖాళీగా, ఆకాశం కన్నా గొప్పది. పరమ సత్యం యొక్క స్వభావం, అనంత చైతన్య రూపం, దాని వివరాన్ని మళ్ళీ చెప్పమని అడిగాడు. మహా లయ సమయంలో, అన్ని కారణాలకు కారణమైనది పరమ బ్రహ్మానే మిగిలిపోతుంది; ఇప్పుడు నేను వివరించబోతున్నాను, విను. మనస్సు కదలికలు ఆగినప్పుడు, తన్నితాను లయ చేసినప్పుడు, వర్ణించలేని రూపమే ఆ సత్య స్వరూపం. కనిపించే లోకమూ లేదు, దర్శించేవాడూ లేదు, వస్తువులు లేనప్పుడు అన్నీ లయమవుతాయి; స్వచ్ఛమైన ప్రకాశంగా కనిపించేదే ఆ సత్య స్వరూపం. జీవి స్వభావం వస్తువుల వైపు ఉంటే, అది శరీరమే; కానీ స్వచ్ఛ, శాంతమైన చైతన్యం—అదే అన్ని కారణాలకు మూలం. వాయువు, ఇతరద్వారా తాకబడని అరచేతి, వేలికీ, జీవ మనస్సు రూపం మిగిలినదే పరమాత్మ. దీర్ఘ ధ్యానం తర్వాత మిగిలిన రూపం, నిద్ర లేని, అనంతమైన, జడత్వం లేని, స్థిరంగా ఉన్నది—అది, పాపరహితుడా, మిగిలిపోతుంది. ఆకాశ, రాయి, గాలి హృదయం—అందులో పట్టించలేని చైతన్య-ఆకాశం—దాని రూపమే పరమాత్మ. పట్టించలేని, మనస్సు లేని, జీవి చేసే స్థితి—అది శాంతమైన, పరమ సత్త్వం, మూల పదార్థానికి స్వరూపం. చైతన్య-ప్రకాశం, ఘన ప్రకాశం, గ్రహణ కేంద్రం—అదే పరమాత్మ స్వరూపం. ప్రారంభం, ముగింపు లేని అవగాహన—స్పర్శ, వెలుగు, దర్శన, చీకటిలో—అదే పరమాత్మ స్వరూపం. దానినుంచి విశ్వం కనిపిస్తే, అది ఎప్పటికీ జనించని రూపం; విడిపోయినట్టు కనిపించినా, విడిపోని—అదే పరమాత్మ స్వరూపం. లోక కార్యాలలో నిమగ్నమైనవాడికీ, రాయి వంటి స్థానం—ఖాళీ లో ఖాళీ—అదే పరమాత్మ స్వరూపం. ఈ త్రయం—జ్ఞేయం, జ్ఞానం, జ్ఞాత—ఎక్కడ ఉద్భవించిందో, ఎక్కడ లయమైందో, అదే పరమ, అత్యుత్తమం. జ్ఞేయం, జ్ఞానం, జ్ఞాత—అవి మనస్సు లేని మహా కాంతి ప్రతిబింబంలో కనిపిస్తే, దాని రూపమే పరమం. మహా చైతన్య స్వరూపం, మనస్సు, ఆరు ఇంద్రియాలు, వాసనల నుండి స్వతంత్రంగా, చలించే, అచలమైనదీ, అది సృష్టి చివర మిగిలిపోతుంది. అచల జీవుల రూపం కూడా చైతన్యంతో తయారైతే, మనస్సు, బుద్ధి, ఇతరాల నుంచి స్వతంత్రంగా ఉంటే, అది పరమాత్మతో సమానమే. బ్రహ్మ, సూర్యుడు, విష్ణు, హరుడు, ఇంద్రుడు, సదాశివుడు, ఇతరుల శాంతంలో, ఒకే పరమ శివుడు ఇక్కడ నిలుస్తాడు; మిగిలినది నామమాత్రమైనది, నాశనీయమైనది, కలతలేని, కోరినది, మిశ్రమమైన, అమిశ్రమమైన, సూక్ష్మమైన, ఆధారమైనది. ఈ ప్రకాశవంతమైన, రూప-నామముతో కూడిన లోకము—ఓ బ్రహ్మన్, మహా లయ సమయంలో ఎక్కడికి వెళ్తుంది? అది ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది, ఎలా ఉంది? బarren woman's son ఎక్కడికి వెళ్తాడు? ఆకాశ-వనం ఎక్కడికి వెళ్తుంది, ఎక్కడి నుంచి వస్తుంది? చెప్పు. బarren woman's son, ఆకాశ-వనం ఎప్పటికీ ఉండవు, ఉండవు; వాటి కనిపించడమూ, లేనిదానికీ ఎలా ఉంటుంది? బarren woman's son యొక్క ఆకాశంలో అడవులు ఎప్పటికీ ఉండవు, అలాగే ఈ కనిపించే లోకము అసలు ఉండదు. ప్రారంభంలో లేనిది, neither ఉత్పత్తి అవదు, nor నాశనం అవుతుంది; అలాంటి దానికీ ఉత్పత్తి, నాశనం గురించి ఎలా మాట్లాడగలము? ఇలా, శ్రద్ధగా వినినవాడా, ఈ విశ్వం, దాని ఉనికీ, దాని లయ, దాని మూలం—all are only in పరమ చైతన్యంలో, అది రూపరహితమైనది, పూర్ణమైనది, శాంతమైనది, అనంతమైనది.