బహుశా కాలాంతరంలో, మహా ప్రళయము సంభవించినప్పుడు, రుద్రాదుల ద్వారా సృష్టి మార్పును పొందుతుంది. ఆ కాలంలో, సృష్టి అంతా కనబడకుండా, ఎక్కడో అదృశ్యమై పోతుంది. అప్పుడు మిగిలేది ఒక ప్రశాంతమైన, లోతైన స్థితి. దానిలో neither వెలుగు nor చీకటి వ్యాపించవు; ఏదో ఉంది, కానీ అది పేరులేని, రూపరహితమైనది—అదే మిగిలింది. అది శూన్యం కాదు, ఆకాశం కాదు, కనిపించేది కాదు, చూడడమూ కాదు; భూతాలు, వస్తువుల సమూహం కూడా కాదు—అవి అంతులేని విశ్వంలో కలిసిపోతాయి. దాని స్వభావాన్ని వర్ణించలేము; అది పరిపూర్ణమైన రూపం కలిగి ఉంది. అది neither సత్త nor అసత్త; neither రెండూ nor లేకపోవడమూ; అది నివాస స్థానం కూడా కాదు. అది నిత్య శుద్ధ చైతన్యం—వస్తువుల నుండి విముక్తమైనది, అనంతమైనది, వయస్సు లేని, మంగళప్రదమైనది; ఆది, మధ్య, అంతం లేని, ఆధారము లేని, బాధల నుండి స్వతంత్రమైనది. దానిలో ప్రపంచం ప్రకాశిస్తుంది—మన దృష్టిలో ముత్యం, హంస కనిపించ듯; అది ఇదే, అయినా ఇదే కాదు; అది దివ్యమైనది—ఇది సత్త, అసత్త రెండింటి స్వభావాన్ని కలిగి ఉంది. ఆయనకు చెవి, నాలుక, ముక్కు, చర్మం, కన్నులు లేవు, అయినా ఎక్కడైనా, ఎప్పుడైనా ఆయన వినేరు, రుచిచూచేరు, వాసన పరిగణించేరు, తాకేరు, చూడేరు. ఆయన వెలుగు ద్వారా సత్త, అసత్త రూపాలు ప్రత్యక్షమౌతాయి; అంతులేని, ఆదిలేని సృష్టిని ఆయన దర్శిస్తారు—ఆ సృష్టి కఠినమైనది, రంగులేనిది. ఆయన, తన స్వరూపాన్ని, ఎప్పుడూ ప్రకాశించే ఆత్మను, మధ్య కనుబొమ్మలోని నక్షత్రంలా, అరచూపుతో దర్శిస్తాడు; ప్రపంచాన్ని కేవలం ఒక రూపంగా చూస్తాడు. ఆయనకు, సర్వవ్యాప్తి పరమాత్మకు, వేరే కారణం లేదు—ముయల కొమ్మ లేనట్టు; ఈ ప్రపంచం ఆయనకు కేవలం ప్రభావం—నీటిపై అలలు లాంటిది. ఆయనకు, మనస్సు పాత్రలో, శుద్ధ చైతన్య దీపం నిరంతరం వెలుగుతుంది; ఆ వెలుగు మాత్రమే మూడు లోకాలను ప్రకాశింపజేస్తుంది. ఆయన లేకపోతే, సూర్యుడు మొదలైనవారు ప్రకాశించినా, చీకటిలా ఉంటారు; ఆయన సమక్షంలోనే మూడు లోకాల మిరాజ్ కనిపిస్తుంది. ప్రపంచ మహిమ ఆయనలో, కదలిక ఉన్నప్పుడు బయలుదేరుతుంది; నిశ్చలతలో అంతరించిపోతుంది—తిరుగుతున్న దీపం చుట్టూ అగ్ని వలయం లాగ. ఆయన స్వభావం శుద్ధ, అవినాశి, సర్వవ్యాప్తి మహా ఆత్మ; ప్రపంచ సృష్టి, లయ ఆయన ఆట; ఆయన సారాంశం కదలిక, నిశ్చలత రెండూ. ఆయన సర్వత్ర కదలిక, నిశ్చలతగా, గాలిలా వ్యాపిస్తాడు; పేరులో వేరుగా చెప్పినా, వాస్తవానికి వేరుగా ఉండదు. ఆయన ఎప్పుడూ మేల్కొన్నవాడు, ఎప్పుడూ నిద్రలో ఉన్నవాడు, ఎప్పుడూ neither నిద్ర nor మేల్కొన్నవాడు. నిశ్చలమైనది మంగళమయమైనది, శాంతమైనది; కదిలినది మూడు లోకాల సత్త; కదలిక, నిశ్చలతల ఆట ఆయన స్వభావం; ఆయన అన్ని రూపాలలో నిండివున్నాడు. పువ్వులోని పరిమళం, పువ్వు క్షీణించినా నశించదు; తెల్ల బట్టలో తెలుపు, పట్టుకోలేనిది; ఇదీ అదే. ఆయన ముక్కాడు లాంటి వాడు అయినా మాట్లాడతాడు; ఆలోచన చేసే వాడు అయినా శిలా లాంటివాడు; అనుభవించే వాడు అయినా సంతృప్తుడే; చేసే వాడు అయినా ఏమీ కలిగి లేరు. ఆయనకు అవయవాలు లేవు, అయినా అన్ని అవయవాలు కలిగి ఉన్నాడు; వెయ్యి చేతులు, కన్నులు కలిగి ఉన్నాడు; ఏదిలో స్థిరంగా లేనప్పటికీ, ఈ ప్రపంచం మొత్తం ఆయన ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. ఇంద్రియ శక్తి లేనప్పటికీ, అన్ని ఇంద్రియ చర్యలు ఆయనవే; మనస్సు లేకపోయినా, మానసిక సృష్టి మార్గాలు ఆయనవే. ఆయనను చూడకపోతే, ప్రపంచ సర్ప భయాలు కలుగుతాయి; ఆయనను దర్శిస్తే, ఆ భయాలు పూర్తిగా పారిపోతాయి. ఆయన, విశాలమైన, ప్రకాశించే సాక్షిగా, దీపంలా స్థిరంగా, ఆచరణలు జరుగుతాయి; ఆయన సమక్షంలో, కదలిక ముందు, వివిధ కార్యాలు ఉద్భవిస్తాయి. ఆయన నుండి, గిన్నెలు, బట్టలు, వందల వస్తువులు—ఒక సముద్రం నుండి అలలు, చుక్కలు, ఉప్పెనలు, తరంగాలు ఉద్భవించినట్టు వస్తాయి. ఆయనే, వందల వస్తువుల మాయలో, వేరుగా కనిపిస్తాడు—కట్టిన బంగారం కంకణాలు, వడాలు, పాదకంకణాలు వేరుగా కనిపించినట్టు. నీలో, నాలో, ఈ జనాల్లో, ఇతరుల్లో—ఆత్మ జ్ఞానం లేని కారణంగా—ఎవరూ వేరుగా లేరు; అంతా ఒకే తేజస్సు సారాంశం. ఆయనే వేరు, వేరు కాదు; ఉన్నాడు, లేడు; నశించేవాడు—నీటిలో అలలు తలెత్తినట్టు, కనిపించే ప్రపంచం కనిపిస్తుంది. ఆయన నుండి కాల పరిమాణం, కనిపించదగినదానికి దర్శనము, మనస్సు లెక్కలు, అన్ని వెలుగులకు వెలుగు ఆయన ద్వారా. మీరు తెలుసుకున్న కార్యం, రూపం, రుచి, వాసన, స్పర్శ, శబ్దం, చైతన్యం—అది ఆ దేవుడే; మీరు తెలుసుకునే వాడు కూడా ఆయనే. దర్శించేవాడు, దర్శనము, దర్శించబడే వస్తువు మధ్యలో నిలిచిన ఆ అవగాహన—ఆయనను ధ్యానిస్తే, మీ స్వరూపాన్ని గ్రహిస్తారు. అది జన్మ లేని, క్షీణించని, మబ్బులేని, నిత్యమైన, బ్రహ్మం, శాశ్వతమైన, మంగళప్రదమైన, కల్మషరహితమైన, ఆది లేని, barren జ్ఞానానికి అందని, నిందలేని, నిర్మాణరహితమైన, కారణాల కారణమైన, అనుభవించదగినదైన, తెలియదగినదైన, అంతరాత్మ. మహా ప్రళయ సమయంలో, మిగిలేది రూపరహితమైనదే—ఇందులో సందేహం లేదు. అది ఎలా శూన్యమవుతుంది? ఎలా వెలుగు కాదు? ఎలా చీకటి కాదు? ఎలా ఆకాశం కాదు? ఎలా చైతన్యం కాదు? ఎలా జీవుడు లేదు? ఎలా బుద్ధి లేదు? ఎలా మనస్సు లేదు? అక్కడ ఏమీ లేనట్టు ఎలా ఉంటుంది? అన్ని ఉన్నట్టు ఎలా ఉంటుంది? ఇలా ప్రశ్నలు వేస్తే, నా మాయ స్పష్టమవుతుంది. మీరు అత్యంత క్లిష్టమైన ప్రశ్న వేశారు; అయినా నేను సులభంగా సమాధానం చెబుతాను—రాత్రి చీకటిని సూర్యుడు తొలిగించినట్టు. మహా యుగాంతంలో, మిగిలినది సత్తగా ఉంటుంది—అది నిజంగా శూన్యం కాదు; నేను చెప్పేది వినండి. ఒక స్థంభంలో చెక్కిన రూపం మిగిలినట్టు, విశ్వం అక్కడ స్థిరంగా ఉంటుంది; అందువల్ల, ఆ స్థితి శూన్యం కాదు. ఈ విధంగా, ఈ విశాల అనుభవం, ప్రపంచం అనే, కనిపిస్తుంది; అది నిజమైనా, అబద్ధమైనా, అక్కడ శూన్యానికి స్థానం లేదు. చెక్కని స్థంభంలో రూపం లేకపోయినా, రూపం ఉంది; అలాగే, ప్రియమైనవాడా, ప్రపంచం బ్రహ్మమే; అందువల్ల, ఆ స్థితి శూన్యం కాదు. ఈ విధంగా, మహా ప్రళయకాలంలో కూడా, మిగిలినది పరమాత్మ స్వరూపమే—అది శూన్యం కాదు, అది సర్వమూ, అది నిత్యమూ, అది అనిర్వచనీయమూ.